Jerzy Deskur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Deskur
Ilustracja
Jerzy Deskur w stopniu podpułkownika (1942)
podpułkownik kawalerii podpułkownik kawalerii
Data i miejsce urodzenia 27 grudnia 1896
Lwów
Data i miejsce śmierci 12 lipca 1978
Stany Zjednoczone
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Jednostki 12 Pułk Ułanów Podolskich
3 Dywizja Kawalerii
24 Pułk Ułanów
1 Pułk Przeciwpancerny
Stanowiska oficer sztabu dywizji
zastępca dowódcy pułku
dowódca pułku przeciwpancernego
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa, kampania francuska 1940, front zachodni)
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941) Złoty Krzyż Zasługi Order Imperium Brytyjskiego od 1936 (wojskowy)

Jerzy Andrzej Deskur[1] herbu Góra Złotoskalista (ur. 27 grudnia 1896 we Lwowie, zm. 12 lipca 1978 w Stanach Zjednoczonych) – oficer Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, odznaczony Krzyżem Złotym i Srebrnym Orderu Virtuti Militari, mianowany przez władze RP na uchodźstwie pułkownikiem.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Deskur urodził się 27 grudnia 1896 roku, w rodzinie Jana (1860-1929), dyrektora banku, notariusza, i Kazimiery z Rudowskich herbu Prus II.

Jerzy Deskur brał udział w I wojnie światowej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego. W stopniu porucznika kawalerii w szeregach 12 pułku ułanów Podolskich brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, a za swoje czynny otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari.

Po wojnie służył nadal w macierzystej jednostce, stacjonującej w garnizonie Zamość[2]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 361. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 roku - korpus oficerów kawalerii)[3]. W 1924 roku został przydzielony do Dowództwa 3 Dywizji Kawalerii w Poznaniu na stanowisko I oficera sztabu, pozostając oficerem nadetatowym 12 p.uł.[4][5]. 6 lipca 1926 roku został przeniesiony do kadry oficerów kawalerii i przydzielony do Dowództwa 3 Dywizji Kawalerii w Poznaniu na stanowisko II oficera sztabu[6]. 18 lutego 1928 roku został awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 49. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[7]. W 1929 roku został przeniesiony do 6 pułku ułanów Kaniowskich na stanowisko dowódcy szwadronu liniowego[8]. Następnie został przesunięty na stanowisko dowódcy szwadronu zapasowego[9]. W marcu 1931 został przeniesiony do 24 pułku ułanów w Kraśniku na stanowisko kwatermistrza[10][11]

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku walczył jako zastępca dowódcy 24 puł. 19 września razem z 10 Brygadą Kawalerii przekroczył granicę z Węgrami[12]. Z Węgier przedostał się do Francji, gdzie wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Od lutego 1940 do sierpnia 1942 był dowódcą 24 pułku ułanów[13], odtworzonej jednostki w ramach broni pancernej PSZ na Zachodzie. Pełniąc tę funkcję, od 16 października 1940 był dowódcą garnizonu w szkockim Arbroath[14].

13 lipca 1942 roku został mianowany przez Naczelnego Wodza dowódcą 1 Pułku Przeciwpancernego. 13 września 1942 roku objął dowództwo tego oddziału. 13 listopada 1943 roku zdał dowództwo pułku majorowi Romualdowi Dowbór. Po przekazaniu obowiązków został przeniesiony do dyspozycji dowódcy 1 Dywizji Pancernej z pozostawieniem w swoim obecnym garnizonie, do czasu nadania przydziału przez Sztab Naczelnego Wodza. 17 grudnia 1943 roku został przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Piechoty[15]. W 1965 roku został awansowany na pułkownika w korpusie oficerów kawalerii[16][17].

Jego żoną od 1922 była Katarzyna z domu Wyrzykowska (1900-1946), z którą miał syna Kazimierza (1923-1984, powstaniec warszawski ps. „Celestynowski”[18]). Drugą żoną została w 1949 Eugenia Natalia z domu Milsz, primo voto Marcinkiewicz[19] (1904-1985, podczas wojny żołnierz Armii Krajowej, więziona w Lublinie i niemieckich obozach koncentracyjnych).

Jerzy Deskur zmarł 12 lipca 1978. Został pochowany na polskim cmentarzu katolickim im. Stanisława Kostki w gminie Maine w Hrabstwie Broome w stanie Nowy Jork w Stanach Zjednoczonych (w tym samym miejscu została pochowana jego druga żona)[20].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 7 czerwca 1934 ogłoszono sprostowanie imienia z „Jerzy” na „Jerzy Andrzej”. Zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych. Zmiany (sprostowania) nazwisk, imion i dat urodzenia. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 11, s. 188, 7 czerwca 1934. 
  2. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 623, 681.
  3. Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 165.
  4. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 81, 563, 603.
  5. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 330, 343.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 26 z 6 lipca 1926 roku, s. 206.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 21 lutego 1928 roku, s. 48.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 192.
  9. Rocznik oficerów kawalerii 1930 ↓, s. 19, 75.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 104.
  11. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 144, 651.
  12. Maczek 1990 ↓, s. 60, 71, 72, 95.
  13. 24 Pułk Ułanów. 10bkpanc.wp.mil.pl. [dostęp 2015-08-14].
  14. Mirosław Sznajder: Historia 24 Pułku Ułanów. krasnik.pl, 2011-03-02. [dostęp 2015-08-14].
  15. Rozkazy dzienne 1942-1943 ↓, s. 4, 715, 719, 765.
  16. Dembiński 1969 ↓, s. 6.
  17. a b Grudziński 1990 ↓, s. 291.
  18. Powstańcze biogramy. Kazimierz Deskur. 1944.pl. [dostęp 2015-08-14].
  19. Stanisław M. Przybyszewski: Dowódcy dywizji, brygad i pułków Kawalerii Rzeczpospolitej 1914-1945. blanki.eu. [dostęp 2015-08-14].
  20. Jerzy A. Deskur (ang.). findagrave.com. [dostęp 2015-08-14].
  21. Grudziński 1990 ↓, s. 251.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]