Jerzy Edigey

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Edigey
Jerzy Waldemar Korycki
Data i miejsce urodzenia 12 sierpnia 1913
Klukowo
Data i miejsce śmierci 24 sierpnia 1983
Kruszyna
Zawód pisarz, adwokat
Alma Mater Uniwersytet Warszawski

Jerzy Edigey, właściwie Jerzy Waldemar Korycki (ur. 12 sierpnia 1913 w Klukowie, zm. 24 sierpnia 1983 w Kruszynie pod Częstochową[1]) – polski pisarz, adwokat i działacz społeczny pochodzenia tatarskiego.

Życie i twórczość[edytuj | edytuj kod]

Wywodził się z tatarskiej rodziny szlacheckiej (herbu Koryca), osiadłej na Litwie w XVI wieku[potrzebny przypis]. Przydomek i literacki pseudonim „Edigey” przyjął od zawołania „Edigiej-Emirza”, które było przydomkiem rodziny. Ojciec – Aleksander – był inżynierem kolejowym, dziadek – maszynistą[1].

Uczęszczał do gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie, które ukończył w 1931. Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim (magister praw w 1936). Podczas studiów związał się z ruchem narodowym. Był członkiem OWP, a później ONR i jednym z pierwszych osadzonych w Miejscu Odosobnienia w Berezie Kartuskiej (wysłany tam pierwszym transportem wraz z Henrykiem Rossmanem, Bolesławem Piaseckim, Włodzimierzem Sznarbachowskim, Janem Jodzewiczem, Zygmuntem Dziarmagą). Pobyt w obozie dał początek konfliktowi Koryckiego z Piaseckim[2]. Po uwolnieniu z Berezy związany był z ONR-ABC. Pracował jako aplikant adwokacki specjalizujący się w prawie handlowym, a także publikował w dzienniku „ABC”, gdzie m.in. był kierownikiem działu sportowego.

W 1937 ożenił się z Walerią z d. Okińczyc (1914–2000)[3], z którą rozwiódł się w 1949[4].

Po II wojnie światowej pracował okresowo w dziennikarstwie, lecz został zwolniony (skreślony z listy adwokatów od początku 1952 do kwietnia 1953)[1] ze względu na przeszłość polityczną i zatrudniony w sporcie jako trener wioślarstwa. Był zasłużonym działaczem sportowym oraz sędzią Polskiego Związku Towarzystw Wioślarskich. Od 1962 r. zajął się twórczością literacką, wydając ok. 50 powieści i opowiadań, co spowodowało, że stał się jednym z czołowych autorów tzw. polskiej powieści milicyjnej. Był również autorem kilku powieści historyczno-przygodowych dla młodzieży.

Współpracował głównie z wydawnictwami „Iskry” w Warszawie i „Śląsk” w Katowicach. Trzy jego utwory (Baba-Jaga gubi trop, Wagon Pocztowy GM 38552 oraz Strzał na dancingu) posłużyły za podstawę scenariuszy odcinków popularnego serialu kryminalnego 07 zgłoś się (odpowiednio odc. 4, 11, 13). Stosunkowo wiele tytułów przełożono na kilkanaście języków obcych: przede wszystkim na słowacki, czeski, rosyjski, węgierski i niemiecki, a także na szwedzki, japoński, włoski, łotewski, gruziński i chiński, jak również: baszkirski, kazachski, azerbejdżański[1].

Korycki był członkiem Klubu Adwokatów Pisarzy, wziął udział w pierwszym Ogólnopolskim Zjeżdzie Adwokatów Pisarzy w lutym 1979 r. w Łodzi. Zabrał głos jako pierwszy w części dyskusyjnej na temat twórczości pisarskiej adwokatów[1].

Zginął tragicznie w wypadku samochodowym w czasie podróży z Warszawy do Katowic. Samochodem kierował przyrodni brat pisarza[1]. Pochowany został na Muzułmańskim Cmentarzu Tatarskim w Warszawie.

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Stanisław Barańczak, recenzując Strzał na dancingu, stwierdził, że proza Edigeya „jak zwykle przypomina konsystencją mamałygę z dodatkiem kleju stolarskiego”[5].

Powieści kryminalne[edytuj | edytuj kod]

  • Czek dla białego gangu (1963)
  • Mister MacAreck i jego business (1964)
  • Trzy płaskie klucze (1965)
  • Sprawa Niteckiego (1966)
  • Wagon pocztowy GM 38552 (1966)
  • Baba-Jaga gubi trop (1967)
  • Umrzesz jak mężczyzna (1967)
  • Elżbieta odchodzi (1968)
  • Przy podniesionej kurtynie (1968)
  • Pensjonat na Strandvägen (1969)
  • Człowiek z blizną (1970)
  • Strzały na rozstajnych drogach (1970)
  • Zbrodnia w południe (1970)
  • Żółta koperta (1970)
  • Błękitny szafir (1971)
  • Jedna noc w Carltonie (1971)
  • Minerva-Palace-Hotel (1972)
  • Testament samobójcy (1972)
  • Śmierć czeka przed oknem (1973)
  • Śmierć jubilera (1973)
  • Szklanka czystej wody (1974)
  • Najgorszy jest poniedziałek (1975)
  • Strzał na dancingu (1975)
  • Walizka z milionami (1975)
  • Dwie twarze Krystyny (1976)
  • Dzieje jednego pistoletu (1976)
  • Nagła śmierć kibica (1978)
  • Sprawa dla jednego (1978)
  • Alfabetyczny morderca (1981)
  • Pomysł za siedem milionów (1982)
  • Zdjęcie z profilu (1984)
  • Operacja „Wolfram” (1985)
  • Wycieczka ze Sztokholmu (1987)

Opowiadania oraz powieści kryminalne wydawane w odcinkach w gazetach[edytuj | edytuj kod]

  • Na Ostrzu brzytwy (1967)
  • Niech pan zdejmie rękawiczki (1971)
  • Spotkamy się w Matrózcsárda (1971)
  • Morderca szuka drogi (1976)
  • Ostatnie życzenie Anny Teresy (1979)
  • Uparty milicjant (1980)

Opowiadania kryminalne wydawane w serii „Ewa wzywa 07...”[edytuj | edytuj kod]

  • Szkielet bez palców (1969)
  • Gang i dziewczyna (1973)
  • Diabeł przychodzi nocą (1974)
  • Tajemnica starego kościółka (1976)
  • As trefl (1978)
  • Siedem papierosów „Maracho” (1982)

Powieści historyczno-przygodowe[edytuj | edytuj kod]

  • Strzała z Elamu (1968)
  • Strażnik piramidy (1977)
  • Król Babilonu (1983)
  • Szpiedzy króla Asarhaddona (1983)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Leszek Sługocki. Jerzy Korycki – „Edigey” (1913–1983). „Palestra”. 1989 (33/4(376)), s. 96–98, 1989. Naczelna Rada Adwokacka. ISSN 0031-0344 (pol.). 
  2. Co we wspomnieniach Włodzimierza Sznarbachowskiego zostało odnotowane m.in. w wypowiedzi Koryckiego: „Wolę z głodu zginąć niż z Bolesławem wchodzić w spółkę”. prawica.net.
  3. W.J. Muszyński, Duch młodych. Organizacja Polska i Obóz Narodowo-Radykalny w latach 1934–1944. Od studenckiej rewolty do konspiracji niepodległościowej, IPN, Warszawa 2011, s. 252. ​ISBN 978-83-7629-283-0​.
  4. Elżbieta Binder: Wala Korycka. 28.05.1914 Nowogród - 08.02.2000 Warszawa (pol.). W: Pracownia Wolnego Słowa [on-line]. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich. [dostęp 2018-01-20].
  5. Książki najgorsze, ​ISBN 83-900036-0-0​, s. 65.