Jerzy Edigey

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jerzy Edigey, właściwie Jerzy Korycki (ur. 12 sierpnia 1912 w Klukowie, zm. 24 sierpnia 1983 w Warszawie) – polski pisarz, adwokat i działacz społeczny pochodzenia tatarskiego.

Życie i twórczość[edytuj]

Wywodził się z tatarskiej rodziny szlacheckiej (herbu Koryca), osiadłej na Litwie w XVI wieku. Przydomek i literacki pseudonim „Edigey” przyjął od imienia jednego z wodzów Złotej OrdyEdygeja, który według legendy miał dać początek rodzinie Koryckich[potrzebny przypis].

Ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Podczas studiów związał się z ruchem narodowym. Był członkiem OWP, a później ONR i jednym z pierwszych osadzonych w obozie w Berezie Kartuskiej (wysłany tam pierwszym transportem wraz z Henrykiem Rossmanem, Bolesławem Piaseckim, Włodzimierzem Sznarbachowskim, Janem Jodzewiczem, Zygmuntem Dziarmagą). Pobyt w odosobnieniu dał początek konfliktowi Koryckiego z Piaseckim[1]. Po uwolnieniu z obozu związany był z ONR-ABC. Pracował jako aplikant adwokacki specjalizujący się w prawie handlowym, a także publikował w dzienniku „ABC”, gdzie m.in. był kierownikiem działu sportowego.

Po II wojnie światowej pracował okresowo w dziennikarstwie, lecz został zwolniony ze względu na przeszłość polityczną i zatrudniony w sporcie jako trener wioślarstwa. Był zasłużonym działaczem sportowym oraz sędzią Polskiego Związku Towarzystw Wioślarskich. Od 1962 r. zajął się twórczością literacką, wydając ok. 50 powieści i opowiadań, co spowodowało, że stał się jednym z czołowych autorów tzw. polskiej powieści milicyjnej. Był również autorem kilku powieści historyczno-przygodowych dla młodzieży.

Współpracował głównie z wydawnictwami „Iskry” w Warszawie i „Śląsk” w Katowicach. Trzy jego utwory (Baba-Jaga gubi trop, Wagon Pocztowy GM 38552 oraz Strzał na dancingu) posłużyły za podstawę scenariuszy odcinków popularnego serialu kryminalnego 07 zgłoś się (odpowiednio odc. 4, 11, 13). Stosunkowo wiele tytułów przełożono na kilkanaście języków obcych: przede wszystkim na słowacki, czeski, rosyjski, węgierski i niemiecki, a także na szwedzki, japoński, włoski, łotewski, gruziński i chiński.

Zginął tragicznie wraz z bratem w wypadku samochodowym. Pochowany został na Muzułmańskim Cmentarzu Tatarskim w Warszawie.

Krytyka[edytuj]

Stanisław Barańczak recenzując Strzał na dancingu stwierdził, że proza Edigeya „jak zwykle przypomina konsystencją mamałygę z dodatkiem kleju stolarskiego”[2].

Powieści kryminalne[edytuj]

  • Czek dla białego gangu (1963)
  • Mister MacAreck i jego business (1964)
  • Trzy płaskie klucze (1965)
  • Sprawa Niteckiego (1966)
  • Wagon pocztowy GM 38552 (1966)
  • Baba-Jaga gubi trop (1967)
  • Umrzesz jak mężczyzna (1967)
  • Elżbieta odchodzi (1968)
  • Przy podniesionej kurtynie (1968)
  • Pensjonat na Strandvägen (1969)
  • Człowiek z blizną (1970)
  • Strzały na rozstajnych drogach (1970)
  • Zbrodnia w południe (1970)
  • Żółta koperta (1970)
  • Błękitny szafir (1971)
  • Jedna noc w Carltonie (1971)
  • Minerva-Palace-Hotel (1972)
  • Testament samobójcy (1972)
  • Śmierć czeka przed oknem (1973)
  • Śmierć jubilera (1973)
  • Szklanka czystej wody (1974)
  • Najgorszy jest poniedziałek (1975)
  • Strzał na dancingu (1975)
  • Walizka z milionami (1975)
  • Dwie twarze Krystyny (1976)
  • Dzieje jednego pistoletu (1976)
  • Nagła śmierć kibica (1978)
  • Sprawa dla jednego (1978)
  • Alfabetyczny morderca (1981)
  • Pomysł za siedem milionów (1982)
  • Zdjęcie z profilu (1984)
  • Operacja "Wolfram" (1985)
  • Wycieczka ze Sztokholmu (1987)

Opowiadania oraz powieści kryminalne wydawane w odcinkach w gazetach[edytuj]

  • Na Ostrzu brzytwy (1967)
  • Niech pan zdejmie rękawiczki (1971)
  • Spotkamy się w Matrózcsárda (1971)
  • Morderca szuka drogi (1976)
  • Ostatnie życzenie Anny Teresy (1979)
  • Uparty milicjant (1980)

Opowiadania kryminalne wydawane w serii "Ewa wzywa 07..."[edytuj]

  • Szkielet bez palców (1969)
  • Gang i dziewczyna (1973)
  • Diabeł przychodzi nocą (1974)
  • Tajemnica starego kościółka (1976)
  • As trefl (1978)
  • Siedem papierosów "Maracho" (1982)

Powieści historyczno-przygodowe[edytuj]

  • Strzała z Elamu (1968)
  • Strażnik piramidy (1977)
  • Król Babilonu (1983)
  • Szpiedzy króla Asarhaddona (1983)

Przypisy

  1. Co we wspomnieniach Włodzimierza Sznarbachowskiego zostało odnotowane m.in. w wypowiedzi Koryckiego: „Wolę z głodu zginąć niż z Bolesławem wchodzić w spółkę”. Związek z ruchem narodowym na podstawie Endecja.pl
  2. Książki najgorsze, ISBN 83-900036-0-0, str. 65

Linki zewnętrzne[edytuj]