Jerzy Górzański

Jerzy Górzański

Data i miejsce urodzenia	3 grudnia 1938 Stawy
Data i miejsce śmierci	25 sierpnia 2016 Warszawa
Zawód, zajęcie	poeta, prozaik, felietonista, autor słuchowisk radiowych
Odznaczenia

Jerzy Górzański (ur. 3 grudnia 1938 w Stawach pod Dęblinem, zm. 25 sierpnia 2016 w Warszawie) – polski poeta, prozaik, felietonista, autor słuchowisk radiowych.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Franciszka, elektryka, i Bronisławy z domu Gawryjołek, robotnicy. Po wojnie zamieszkał w 1945 w Warszawie, gdzie uczęszczał do szkół.

Jako poeta debiutował w 1960 wierszami pt. Aniołowie i List na łamach nr 22 pisma „Współczesność”. W latach 1960–1971 związany z grupą poetycką Orientacja Poetycka Hybrydy, której był współzałożycielem. Od 1967 pełnił funkcję przewodniczącego Klubu Młodych przy Oddziale Warszawskim Związku Literatów Polskich. W latach 1968–1983 należał do Związku Literatów Polskich. Był członkiem warszawskiego oddziału SPP.

W latach 1973–1980 publikował wiersze i prozę w „Nowym Wyrazie”, w 1974–1979 należał do zespołu redakcyjnego tego miesięcznika. Wielokrotnie publikował na łamach miesięcznika „Twórczość”. W latach 70. współpracował z pismem „Sportowiec”. Od 1977 współpracował z pismami „Film” (pisał artykuły, recenzje, a w latach 1982–1985 stałe felietony w rubryce Z ulicy do kina) oraz „Szpilki” (wiersze, proza satyryczna). W latach 1979–1983 pracował w Redakcji Rozrywki i Satyry Polskiego Radia, gdzie prowadził cykliczną audycję satyryczną Życie dla śmiechu; współpracował z radiem też jako autor słuchowisk. Od 1982 współpracował z pismem „Antena”, od 1984 z pismem „Radar”. W latach 1985–2000 był członkiem redakcji miesięcznika „Literatura”, pełnił funkcję kierownika działu prozy. W następnych latach publikował w „Tygodniku Kulturalnym” (1987–1988) oraz w „Nowym Echu Podlasia”.

O jego twórczości z uznaniem pisali tacy krytycy, jak: Zbigniew Chojnowski, Janusz Drzewucki, Krzysztof Mętrak, Kazimierz Nowosielski, Konstanty Pieńkosz.

W 1974 ożenił się z Ewą Telążek, w 1982 z Małgorzatą Jakubowską, dziennikarką telewizyjną. Oba związki zakończyły się rozwodami.

Zmarł w Warszawie, pochowany w Alei Zasłużonych na cmentarzu komunalnym Północnym (kwatera A-II-1-3-2).

Po jego śmierci miesięcznik „Twórczość” (2016, nr 10) opublikował blok poświęconych mu wspomnień, takich poetów, jak: Kasper Bajon, Katarzyna Boruń-Jagodzińska, Janusz Drzewucki, Wojciech Kass, Bogusław Kierc, Krzysztof Kuczkowski, Krystyna Lenkowska, Krzysztof Lisowski, Zbigniew Machej, Mieczysław Machnicki, Piotr Matywiecki, Maciej Melecki, Piotr Mitzner, Jacek Napiórkowski, Marcin Orliński, Krzysztof Siwczyk, Sergiusz Sterna-Wachowiak, Leszek Szaruga, Miłosz Waligórski, Bohdan Zadura.

Grób Jerzego Górzańskiego na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie

Twórczość

Poezje

• Próba z przestrzenią, PAX, Warszawa 1963
• Czynności, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1967
• Kontrabanda, Czytelnik, Warszawa 1973
• Młode lata bezsenności, Czytelnik, Warszawa 1977
• Święty brud, Czytelnik, Warszawa 1985
• Z życia wierszy, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1989
• Wszystkim steruje błyskawica, Przedświt, Warszawa 1993
• Debiut z aniołem, Agawa, Warszawa 1997
• Już rozumie, dobranoc, Nowy Świat, Warszawa 2003
• Snem przebudzony, Oficyna 21, Warszawa 2003
• To drugie światło, Oficyna 21, Warszawa 2006
• Poza tym światem, Wydawnictwo AULA, Warszawa 2011
• Festyn, Nowy Świat, Warszawa 2012
• Wszystko jest we wszystkim, Biblioteka Toposu, Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Sopot 2014
• Koń Rimbauda zgubił podkowę, Oficyna Wydawnicza Volumen, 2016
• Przedstawienia, Biblioteka Toposu, Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Sopot 2016

Proza

• Małpi zamek, Czytelnik, Warszawa 1975
• Madagaskar, Czytelnik, Warszawa 1981
• Zwarcie, Agawa, Warszawa 1999
• Wybłagane prezenty, Czytelnik, Warszawa 2001
• Pimperle, Czytelnik, Warszawa 2003
• Od czegoś trzeba zacząć, Jak, Warszawa 2005
• Życie do końca życia, Adam Marszałek, Toruń 2007
• Dziennik zdarzeń i dopowiedzeń, Czytelnik, Warszawa 2008

Nagrody i wyróżnienia

• Nagroda im. Roberta Gravesa przyznana przez Polski PEN Club za całokształt twórczości (1976)
• Nagroda „Pierścienia” przyznana przez Klub Studentów Wybrzeża Żak w Gdańsku za całokształt twórczości poetyckiej (1983)
• Nagroda na Ogólnopolskim Festiwalu Poezji za najciekawszy tom poetycki (Święty brud) wydany w latach 1985–1987
• Nagroda miesięcznika „Poezja” za całokształt twórczości (1990)
• Nagroda na I Międzynarodowym Festiwalu Słuchowisk Radiowych w Moskwie za słuchowisko Samolot (1994)
• Nagrody Warszawskiej Premiery Literackiej (1997)
• Srebrny Krzyż Zasługi (2004)
• Honorowy Wielki Splendor, nagroda przyznana za całokształt twórczości radiowej (2006)
• nominacja do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy w dziedzinie poezji za tom Poza tym światem (2011)
• nominacja do Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego – Orfeusz za tom Poza tym światem (2012)
• nominacja do Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego – Orfeusz za tom Festyn (finał Nagrody) (2013)
• nominacja do Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego – Orfeusz za tom Wszystko jest we wszystkim (2015)
• nominacja do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy w dziedzinie poezji za Wszystko jest we wszystkim (2015)
• Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2016)