Jerzy Gorzelik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Gorzelik
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 25 października 1971
Zabrze
Zawód, zajęcie historyk sztuki, samorządowiec
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Stanowisko członek zarządu województwa śląskiego (2010–2013), przewodniczący Ruchu Autonomii Śląska (od 2003)
Partia Śląska Partia Regionalna

Jerzy Zdzisław Gorzelik (ur. 25 października 1971 w Zabrzu[1]) – polski działacz samorządowy związany z Górnym Śląskiem, historyk sztuki i wykładowca akademicki. Przewodniczący Ruchu Autonomii Śląska, od 2010 do 2013 członek zarządu województwa śląskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim[1]. Jako student działał w Młodzieżowym Ruchu Oporu Solidarności Walczącej[2]. W 1999 pod kierunkiem Ewy Chojeckiej uzyskał stopień doktora nauki o sztukach pięknych na Uniwersytecie Wrocławskim na podstawie rozprawy Etapy przemian sztuki barokowej w opactwie cysterskim w Rudach Wielkich koło Raciborza. Został pracownikiem naukowym Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego, objął stanowisko adiunkta w Zakładzie Historii Sztuki, z którym związany był od 1995[3]. Został też wykładowcą w Śląskiej Wyższej Szkole Zarządzania im. gen. Jerzego Ziętka w Katowicach[4]. Jest autorem publikacji Dziedzictwo górnośląskiego baroku. Opactwo cysterskie w Rudach Wielkich 1648–1810 (Warszawa 2005, ​ISBN 83-7181-373-2​) oraz współautorem Historii Górnego Śląska. Część D: Historia kultury. I. Historia sztuki Górnego Śląska (red. Joachim Bahlcke, Dan Gawrecki, Ryszard Kaczmarek) wydanej przez Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej (Gliwice 2011). Publikuje artykuły z dziedziny historii sztuki w prasie naukowej i regionalnej.

Od 1996 krótko działał w Lidze Republikańskiej[2]. W drugiej połowie lat 90. został jednym z liderów Związku Ludności Narodowości Śląskiej, który ostatecznie nie został zarejestrowany. Deklarował wówczas publicznie, iż jest Ślązakiem, a nie Polakiem[5]. Publicznie też stwierdził, iż nie czuje się zobowiązany do lojalności wobec Polski[6]. Działał na rzecz uznania tzw. narodowości śląskiej za narodowość odrębną, promował jej deklarowanie w trakcie spisu powszechnego w 2002[7].

Zaangażował się również w działalność Ruchu Autonomii Śląska. Pełnił funkcję rzecznika prasowego, kierował katowickim kołem ruchu. W 2003 został przewodniczącym RAŚ. W okresie jego kierownictwa organizacja ta zrezygnowała z radykalnych haseł, koncentrując się na upowszechnianiu śląskiej kultury i tożsamości[8]. W 2005 Jerzy Gorzelik został opiekunem naukowym Górnośląskich Dni Dziedzictwa, organizowanych przez regionalne stowarzyszenie młodzieżowe.

Przed wyborami do sejmiku wojewódzkiego w 2006 kierowany przez niego RAŚ zblokował listy wyborcze z Platformą Obywatelską i PSL, nie przekraczając pięcioprocentowego progu wyborczego[9]. W wyborach w 2010 RAŚ uzyskał 8,49% głosów w skali województwa, zaś Jerzy Gorzelik otrzymał ponad 14 tys. głosów, uzyskując jeden z trzech mandatów w sejmiku śląskim, które przypadły kandydatom jego organizacji[10]. 10 grudnia 2010 radni sejmiku śląskiego w drugim głosowaniu powołali go na członka zarządu województwa śląskiego w zarządzie kierowanym przez Adama Matusiewicza[11]. 21 stycznia 2013 utrzymał to stanowisko w nowym zarządzie z Mirosławem Sekułą na czele[12]. Zrezygnował z niego kilka miesięcy później, kończąc urzędowanie 21 maja 2013. W wyborach w 2014 po raz drugi został wybrany do sejmiku śląskiego[13]. W 2017 współtworzył wraz z innymi działaczami RAŚ Śląską Partię Regionalną[14] (zarejestrowaną w 2018). W wyborach w 2018 z jej listy ubiegał się o reelekcję do sejmiku, jednak partia nie zdobyła mandatów.

W 2014 starał się o stopień doktora habilitowanego na podstawie pracy Rezydencja – klasztor – miasto. Sztuka Górnego Śląska wobec trydenckiej konfesjonalizacji. Rada Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu odmówiła nadania mu tego stopnia[15].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Dziadek Jerzego Gorzelika od strony matki, Zdzisław Hierowski, pochodził z Przemyśla i był polskim pisarzem, krytykiem literackim. Matka urodziła się na Górnym Śląsku. Ojciec Andrzej Gorzelik miał śląskie korzenie: jeden z jego dziadków był powstańcem śląskim, drugi natomiast komisarzem plebiscytowym. Obaj w czasie plebiscytu opowiadali się za przyłączeniem tych ziem do państwa polskiego. Dziadek (ze strony ojca) był oficerem w Wojsku Polskim, członkiem Związku Walki Zbrojnej, więźniem Auschwitz i Dachau. Po II wojnie światowej został osadzony w zakładzie karnym na 2 lata za szkalowanie władz PRL[16].

Jerzy Gorzelik jest żonaty, ma trzy córki[2]. Mieszka w Katowicach.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Nota biograficzna na stronie urzędu marszałkowskiego. [dostęp 2010-12-11].
  2. a b c Od Ligi Republikańskiej do walki o autonomiczny Śląsk. rp.pl, 10 grudnia 2010. [dostęp 2010-12-11].
  3. Historia sztuki dzisiaj. Zakład Historii Sztuki UŚ – perspektywy badawcze, kierunek studiów. us.edu.pl. [dostęp 2012-02-09].
  4. Dr Jerzy Gorzelik, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2010-12-11].
  5. Aleksandra Klich: Nie ma narodu, może będzie – portret Jerzego Gorzelika. wyborcza.pl, 22 czerwca 2001. [dostęp 2010-12-11].
  6. Nie straszcie secesją i separatyzmem. polskieradio.pl, 29 listopada 2010. [dostęp 2010-12-11].
  7. Jerzy Gorzelik: Ślązacy są narodem. rp.pl, 8 grudnia 2010. [dostęp 2010-12-11].
  8. Aleksandra Klich, Józef Krzyk: Republika Śląska ponad narodami. wyborcza.pl, 17 maja 2008. [dostęp 2010-12-11].
  9. Serwis PKW – Wybory 2006. [dostęp 2010-12-11].
  10. Serwis PKW – Wybory 2010. [dostęp 2010-12-11].
  11. Jerzy Gorzelik w składzie Zarządu Województwa. slaskie.pl, 10 grudnia 2010. [dostęp 2010-12-11].
  12. Mirosław Sekuła nowym marszałkiem. slaskie.pl, 21 stycznia 2013. [dostęp 2013-01-21].
  13. PKW Wyniki wyborów do Sejmiku Śląskiego: Nazwiska radnych wojewódzkich 2014. dziennikzachodni.pl, 21 listopada 2014. [dostęp 2014-11-21].
  14. Witold Stech: „Górnoślązacy zasługują na minimum politycznej przyzwoitości”. silesion.pl, 28 listopada 2017. [dostęp 2018-05-13].
  15. Dr Jerzy Gorzelik. amu.edu.pl. [dostęp 2015-09-12].
  16. Jan Dziadul: Po co nam Warszawa?. polityka.pl, 23 października 2008. [dostęp 2010-12-11].