Jerzy Jaskiernia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Jaskiernia
Jerzy Jaskiernia.jpg
Data i miejsce urodzenia 21 marca 1950
Kudowa-Zdrój
Minister sprawiedliwości, prokurator generalny
Okres od 7 marca 1995
do 7 lutego 1996
Przynależność polityczna Sojusz Lewicy Demokratycznej
Poprzednik Włodzimierz Cimoszewicz
Następca Leszek Kubicki
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Jerzy Andrzej Jaskiernia (ur. 21 marca 1950 w Kudowie-Zdroju) – polski polityk, działacz partyjny, prawnik i nauczyciel akademicki, profesor nauk prawnych, poseł na Sejm PRL IX kadencji oraz na Sejm RP I, II, III i IV kadencji, w latach 1995–1996 minister sprawiedliwości.

Życiorys[edytuj]

Wykształcenie i działalność naukowa[edytuj]

Ukończył Szkołę Ćwiczeń przy Liceum Pedagogicznym w Sandomierzu oraz II Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki w tym mieście[1]. Został następnie absolwentem prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego[1]. Za pracę magisterską pt. Ministerialna koordynacja międzyresortowa otrzymał nagrodę I stopnia w ogólnopolskim konkursie „Młoda myśl dla kraju”[1]. W latach 1972–1981 był asystentem stażystą, asystentem, starszym asystentem i adiunktem w Zakładzie Prawa Państwowego Instytutu Nauk Politycznych na Wydziale Prawa i Administracji UJ. Pełnił również funkcję przewodniczącego Sekcji Prawno-Ustrojowej Towarzystwa Biblioteki Słuchaczów Prawa[1].

W 1977 uzyskał na UJ stopień naukowy doktora nauk prawnych na podstawie rozprawy pt. Prawno-ustrojowa pozycja stanów USA i zagadnienie ich roli w realizacji zadań państwa, za którą otrzymał I nagrodę w konkursie miesięcznika „Państwo i Prawo[2]. Habilitował się w 1994, również z prawa konstytucyjnego, w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk na podstawie rozprawy pt. Zasada równości w prawie wyborczym USA[3]. 31 października 2000 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk prawnych[4].

Jako nauczyciel akademicki związany z Instytutem Prawa, Ekonomii i Administracji na Wydziale Prawa, Administracji i Zarządzania Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach[4]. W 1996 objął tam stanowisko profesora nadzwyczajnego, a od 2002 profesora zwyczajnego[5]. W latach 2005–2011 kierował Zakładem Współczesnych Systemów Politycznych w Instytucie Nauk Politycznych UJK. W latach 2011–2014 był dyrektorem Instytutu Ekonomii i Administracji UJK oraz kierownikiem Zakładu Administracji i Nauk Prawnych. Po utworzeniu kierunku prawo na UJK w 2014 został dyrektorem Instytutu Prawa, Ekonomii i Administracji, a także kierownikiem Zakładu Prawa Konstytucyjnego, Europejskiego i Międzynarodowego Publicznego[5].

Współpracował także z Akademią Finansów w Warszawie, Wyższą Szkołą Bezpieczeństwa i Ochrony w Warszawie, Wyższą Szkołą Humanistyczno-Przyrodniczą w Sandomierzu, Wyższą Szkołą Stosunków Międzynarodowych i Komunikacji Społecznej w Chełmie oraz Wyższą Szkołą Menedżerską w Legnicy. W 2011 został profesorem zwyczajnym w Katedrze Prawa i Administracji Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej im. Wojciecha Korfantego w Katowicach[5].

W 2015 wybrany na trzyletnią kadencję w skład Komitetu Nauk Politycznych Polskiej Akademii Nauk[6][7].

We współpracy z sejmową Komisją Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz zarządem głównym Stowarzyszenia Parlamentarzystów Polskich organizator dorocznych międzynarodowych konferencji naukowych na temat współczesnych dylematów ochrony praw człowieka odbywających się w Sejmie RP[8].

Autor publikacji naukowych – jego dorobek stanowi m.in. 8 publikacji zwartych, 32 redakcje naukowe publikacji zawartych, 5 współautorstw publikacji zwartych, ponad 300 studiów i artykułów naukowych, około 120 opublikowanych recenzji oraz recenzje wydawnicze[3]. Autor kilkunastu haseł w komentarzu do Konstytucji RP[9] oraz w Encyklopedii politologii[10], a także autor trzech rozdziałów w podręczniku prezentującym konstytucyjne organy władzy publicznej[11].

Działalność partyjna, państwowa i społeczna[edytuj]

W młodości działał w Związku Harcerstwa Polskiego oraz koncesjonowanych organizacjach młodzieżowych (ZMS i ZSP)[2]. Był przewodniczącym zarządu głównego Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej w latach 1981–1984. Od 1970 do rozwiązania działał w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 80. pełnił funkcję sekretarza generalnego rady krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego, zasiadał w radzie krajowej PRON[12]. W 1983 wybrany w skład prezydium krajowej rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. W latach 1986–1989 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego. W 1985 został posłem na Sejm PRL IX kadencji, gdzie pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Prac Ustawodawczych Sejmu, uczestnicząc między innymi w pracach nad utworzeniem Trybunału Konstytucyjnego oraz instytucji Rzecznika Praw Obywatelskich[13]. Od 1987 do 1990 był zatrudniony w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, w którym pełnił funkcje doradcy ministra oraz radcy w Ambasadzie PRL w Waszyngtonie[13].

Od 1990 działał w SdRP, a w 1999 przystąpił do Sojuszu Lewicy Demokratycznej. W 1992 znalazł się na tzw. liście Macierewicza jako tajny współpracownik SB, a w 2000 wszczęto wobec niego proces lustracyjny. Sprawa dotyczyła jego wyjazdu studenckiego na stypendium naukowe, które odbył w latach 1973–1974 w Stanach Zjednoczonych[14][1]. Według rzecznika interesu publicznego od 1973 do 1975 był typowany przez wywiad PRL do współpracy, a w latach 1975–1980 zarejestrowany jako tajny współpracownik. W toku procesu lustracyjnego ujawniono, że z akt wywiadu wynika, iż przy zakończeniu współpracy w 1980 stwierdzono, że w 1973 Jerzy Jaskiernia zgodził się na pomoc „w rozpoznaniu instytutów politologicznych w USA”. Ostatecznie jednak Sąd Najwyższy w 2009 oczyścił go z zarzutu „kłamstwa lustracyjnego”, uwzględniając kasację Jerzego Jaskierni i zmieniając niekorzystny dla niego wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie[15][16].

W latach 1991–2005 był posłem I, II, III i IV kadencji Sejmu RP. Był m.in. członkiem Komisji Ustawodawczej, która przygotowała tekst Małej Konstytucji RP (1992), a także członkiem Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego, w której wypracowano tekst Konstytucji RP z 1997[5]. Od 7 marca 1995 do 7 lutego 1996 zajmował stanowisko ministra sprawiedliwości w rządzie Józefa Oleksego. W 2001 został wybrany z okręgu kieleckiego, w trakcie IV kadencji do 19 stycznia 2004 pełnił funkcję przewodniczącego klubu parlamentarnego Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Był także przewodniczącym Komisji Spraw Zagranicznych (2001–2005)[17], a wcześniej Komisji Ustawodawczej[18]. Od 1994 do 2005 zasiadał w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy w Strasburgu[19], gdzie pełnił funkcję pierwszego wiceprzewodniczącego Komisji Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka, a także był sprawozdawcą Rady Europy w procedurze monitoringowej Chorwacji, a następnie Armenii[20]. Był obserwatorem (2003–2004) i członkiem Parlamentu Europejskiego (2004)[20].

Bez powodzenia ubiegał się w 2005 i w 2011 o mandat parlamentarzysty, a w 2009 i 2014[21] o mandat eurodeputowanego. Dwukrotnie wybrany na marszałka Stowarzyszenia Parlamentarzystów Polskich (SPP), a w 2014 na funkcję wiceprezydenta Europejskiego Stowarzyszenia Byłych Parlamentarzystów Państw Członkowskich Rady Europy (FP-AP)[22][8]. W latach 2001–2005 pełnił funkcję prezesa Instytutu Problemów Strategicznych w Warszawie. W latach 2013-2016 był przewodniczącym Warszawskiego Klubu Przyjaciół Ziemi Kieleckiej[8].

Życie prywatne[edytuj]

Żonaty, ma dwoje dzieci[14].

Odznaczenia[edytuj]

Został odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotą Odznaką Zasłużonego Działacza Zrzeszenia Prawników Polskich, Złotą Odznaką Honorową Zasłużonego dla Samorządu Radców Prawnych oraz Odznaką Zasłużonego Działacza Kultury. Jest honorowym obywatelem Sandomierza[23].

Przypisy

  1. a b c d e Baratyński, Ramiączek i Spryszak 2017 ↓, s. 18.
  2. a b Baratyński, Ramiączek i Spryszak 2017 ↓, s. 19.
  3. a b Baratyński, Ramiączek i Spryszak 2017 ↓, s. 15.
  4. a b Jerzy Jaskiernia w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2017-04-26].
  5. a b c d Baratyński, Ramiączek i Spryszak 2017 ↓, s. 21.
  6. Profesorowie z UJK w Polskiej Akademii Nauk!. wyborcza.pl, 29 stycznia 2016. [dostęp 2017-04-26].
  7. Komitet Nauk Politycznych: Skład. pan.pl. [dostęp 2017-04-26].
  8. a b c Baratyński, Ramiączek i Spryszak 2017 ↓, s. 16.
  9. Wiesław Skrzydło, Sabina Grabowska, Radosław Grabowski (red.): Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz encyklopedyczny. Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2009.
  10. Bożena Dziemidok-Olszewska, Wojciech Sokół (red.): Encyklopedia politologii, t. I; Instytucje i systemy polityczne. Wyd. 2. Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2012.
  11. Paweł Chmielnicki (red.): Konstytucyjne organy władzy publicznej. Warszawa: LexisNexis, 2009.
  12. „Trybuna Robotnicza” nr 109 z 10 maja 1983, s. 6.
  13. a b Baratyński, Ramiączek i Spryszak 2017 ↓, s. 20.
  14. a b Bianka Mikołajewska: Prymus na tle klasy. polityka.pl, 14 lipca 2006. [dostęp 2017-04-26].
  15. Jaskiernia oczyszczony z zarzutu „kłamstwa lustracyjnego”. wp.pl, 7 stycznia 2009. [dostęp 2017-04-25].
  16. Jaskiernia ostatecznie oczyszczony z zarzutu „kłamstwa lustracyjnego”. money.pl, 7 stycznia 2009. [dostęp 2014-05-31].
  17. Baratyński, Ramiączek i Spryszak 2017 ↓, s. 41.
  18. Baratyński, Ramiączek i Spryszak 2017 ↓, s. 40.
  19. Jerzy Jaskiernia (ang.). assembly.coe.int. [dostęp 2017-04-25].
  20. a b Baratyński, Ramiączek i Spryszak 2017 ↓, s. 14.
  21. Serwis PKW – Wybory 2014. [dostęp 2014-05-30].
  22. Władze Stowarzyszenia. parlamentarzysci.org. [dostęp 2015-07-18].
  23. Prof. Jerzy Jaskiernia. sandomierz.pl. [dostęp 2014-10-15].

Bibliografia[edytuj]

  • Łukasz Baratyński, Paweł Ramiączek, Kamil Spryszak: Współczesne wyzwania państwa i prawa. Księga jubileuszowa prof. Jerzego Jaskierni z okazji 45-lecia pracy naukowej. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2017. ISBN 978-83-8019-653-7.
  • Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. II kadencja. Przewodnik. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1994.
  • Strona sejmowa posła IV kadencji. [dostęp 2014-05-31].
  • Jerzy Jaskiernia w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2017-04-26].