Jerzy Klinger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Klinger
prezbiter
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 15 kwietnia 1918
Kijów
Data śmierci 3 lutego 1976
proboszcz parafii św. Mikołaja w Poznaniu
Okres sprawowania 1968–1976
Wyznanie prawosławne
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Inkardynacja Diecezja łódzko-poznańska
Prezbiterat 1952

Jerzy Klinger (ur. 15 kwietnia 1918, zm. 3 lutego 1976) – polski duchowny prawosławny, teolog i ekumenista, profesor, prorektor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.

Życiorys[edytuj]

Dzieciństwo i młodość[edytuj]

Jerzy Klinger urodził się 15 kwietnia 1918 roku w Kijowie. Był jedynym synem Rosjanki Raisy Bakalińskiej i Polaka Witolda Klingera. Ojciec był profesorem filologii klasycznej na Uniwersytecie Kijowskim (znanym z publicznych wystąpień w obronie swego przyjaciela Stanisława Brzozowskiego). Witold był katolikiem, i choć czasowo odsunięty od sakramentów z powodu ślubu wziętego w cerkwi i ochrzczenia w niej syna, pozostał do śmierci wierny swej tradycji duchowej i w trakcie późniejszego wychowania przekazał ją synowi. Z drugiej strony wujem Jerzego był arcybiskup Teodozjusz, prawosławny ordynariusz smoleński[potrzebny przypis]. Jerzy wychowywał się więc w „mieszanej” rodzinie, w atmosferze dwóch kultur i duchowości – polskiej i rosyjskiej, prawosławnej i katolickiej.

W 1920 roku Witold Klinger ewakuował się z Kijowa wraz z wycofującym się z miasta wojskiem polskim, pozostawiając tam żonę z synem. Dopiero w 1924 roku w wyniku usilnych starań udało mu się sprowadzić Jerzego z matką i jej rodziną do Poznania.

W 1930 roku Jerzy Klinger rozpoczął naukę szkolną, zdając egzamin do II klasy gimnazjum klasycznego św. Marii Magdaleny w Poznaniu. W 1937 roku zdał maturę i zapisał się na wydział filozoficzny Uniwersytetu Poznańskiego, studiując równolegle polonistyke i filozofię. Działał wówczas w Kole Polonistów w zespole organizującym wieczory poetyckie, spotkania z pisarzami (Z. Nałkowską, H. Malewską, L. Staffem). Publikował też wiersze własne i przekłady poezji rosyjskiej w almanachach Koła, w czasopismach „Życie Literackie”, „Prom” i in. Przyjaźnił się z Wojciechem Bąkiem, utrzymywał kontakty z Julianem Tuwimem, Leopoldem Staffem, Jarosławem Iwaszkiewiczem. Wtedy poznał Halinę Makowską, swoją przyszłą żonę.

II wojna światowa[edytuj]

Po wybuchu wojny przedostał się do Warszawy, gdzie ukrywał się jego ojciec, poszukiwany przez hitlerowców w ramach likwidacji naukowców polskich. Początkowo pracował jako sprzedawca piecyków żelaznych, będąc jednocześnie wraz z ojcem nauczycielem łaciny i języka polskiego na tajnych kompletach.

Brał aktywny udział w życiu liturgicznym prawosławnej katedry na Pradze, pełniąc funkcję subdiakona przy ówczesnym metropolicie Dionizym. To właśnie on, by ochronić Klingera, wprowadził go do Prawosławnego Seminarium Duchownego i internatu, mieszczącego się przy katedrze na Pradze. Jerzy Klinger ukończył seminarium z wyróżnieniem.

Po powstaniu warszawskim, w ślad za rodzicami, przedostał się do Zakopanego i Krakowa, gdzie po wyzwoleniu ukończył studia na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kapłaństwo[edytuj]

Grób ks. Jerzego Klingera na cmentarzu prawosławnym na warszawskiej Woli

Studiował teologię w Polsce, Czechosłowacji (fakultet teologiczny w Preszowie) i Francji (Prawosławny Instytut św. Sergiusza w Paryżu). W 1946 roku uzyskał stopień magistra filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1952 roku, po czym prowadził działalność duszpasterską w Kętrzynie i w latach 1955–1968 w Warszawie. Od roku 1968 pełnił obowiązki duszpasterskie w parafii prawosławnej w Poznaniu. Był członkiem Rady Metropolitalnej oraz przewodniczącym Komisji Kształcenia i Wychowania Kadr Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Równolegle z pracą duszpasterską prowadził działalność naukowo-dydaktyczną. Napisał szereg artykułów o filozofii rosyjskiej oraz przetłumaczył na język polski Prawosławie Paula Evdokimova i jako pierwszy przywiózł z Paryża książki ważnych myślicieli rosyjskich.

W latach 1954–1961 wykładał w Seminarium Prawosławnym w Warszawie. Był pracownikiem naukowym Sekcji Prawosławnej Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie od momentu jej powstania w 1957 roku. Stopień doktora uzyskał w roku 1962 na podstawie rozprawy Eschatologiczny aspekt Eucharystii na tle genezy dwóch form konsekracyjnych w kanonie pierwszych wieków. Cztery lata później otrzymał nominację na docenta i objął kierownictwo Katedry Prawosławnej Teologii Dogmatycznej i Moralnej. W 1967 roku został wybrany na stanowisko prorektora ChAT. W 1972 roku uzyskał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego.

Jerzy Klinger udzielał się aktywnie w krajowym i zagranicznym ruchu ekumenicznym.

W 1975 roku, podczas pobytu na V Zgromadzeniu Ogólnym Światowej Rady Kościołów w Nairobi, zapadł na ciężkie przeziębienie. Powróciwszy do kraju, nie odzyskał sił i zmarł w lutym 1976 roku.

Publikacje[edytuj]

  • Geneza sporu o epiklezę : eschatologiczny a memorialny aspekt Eucharystii w kanonie pierwszych wieków, Warszawa: Chrześcijańska Akademia Teologiczna „Znaki Czasu” 1969.
  • O istocie prawosławia. Wybór pism, do druku przygotował Michał Klinger, Henryk Paprocki, wprowadzenie Wacław Hryniewicz, Warszawa: „Pax” 1983, ​ISBN 83-211-0462-2​.
  • Nurt słowiański w początkach chrześcijaństwa polskiego, do druku przygotował i wprowadzeniem opatrzył Henryk Paprocki, Białystok: Bractwo Młodzieży Prawosławnej w Polsce 1998.
  • (przekład) Paul Evdokimov, Prawosławie, przeł. Jerzy Klinger, Warszawa: „Pax” 1964 (wiele wydań).

Linki zewnętrzne[edytuj]