Jerzy Kossowski (pilot)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Kossowski
Ilustracja
Zdjęcie portretowe z lat 30. XX wieku
pułkownik pilot pułkownik pilot
Data i miejsce urodzenia 12 grudnia 1892
Grodno
Data i miejsce śmierci 6 sierpnia 1939
Kraków
Przebieg służby
Lata służby 1913–1929
Siły zbrojne Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzeł hallerczyków.jpg Błękitna Armia
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Formacja Imperial Russian Aviation Roundel.svg Carskie Siły Powietrzne
Roundel of Poland (1921-1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
Jednostki 11 Pułk Myśliwski
Stanowiska dowódca pułku lotniczego
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
Późniejsza praca Departament lotnictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych, główny oblatywacz PZL
Odznaczenia
PilotPolowy.jpg
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Order Świętej Anny II klasy (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława II klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza II klasy (Imperium Rosyjskie) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Korony Rumunii

Jerzy Kossowski[a] (ur. 12 sierpnia 1892 w Grodnie, zm. 6 sierpnia 1939 w Krakowie) – pułkownik pilot Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Kossowski urodził się 12 sierpnia 1892 w Grodnie, był synem Włodzimierza i Olgi z Machajów.

W 1910 zdał maturę w Korpusie Kadetów w Moskwie i podjął studia na Michajłowskiej Szkole Artylerii w Petersburgu. 6 sierpnia 1913 po ukończeniu szkoły jako podporucznik skierowany został do służby w 5 Syberyjskiej Brygadzie Artylerii. 20 maja 1916 został obserwatorem w 17 oddziale lotniczym awansując na stopień kapitana. W tym samym czasie został skierowany na kurs pilotażu w Szkole Pilotów w Sewastopolu, który ukończył 3 maja 1917 otrzymując przydział do służby w 13 myśliwskim oddziale lotniczym.

W grudniu 1917 uciekł z Rosji ogarniętej rewolucją do USA. 1 maja 1918 zgłosił się do komisji rekrutującej żołnierzy do armii polskiej tworzącej się we Francji. Pod koniec maja 1918 znalazł się w Paryżu w Armii Hallera i przeszedł pozytywną weryfikację. Jako porucznik został przeszkolony na samolotach francuskich i skierowany do eskadry myśliwskiej.

W kwietniu 1919 znalazł się na ziemiach polskich, 1 czerwca 1919 awansowany do stopnia majora WP; z 39 eskadry Breguetów skierowany do 59 eskadry Breguetów. Uczestniczył w działaniach wojennych na terenie Galicji Wschodniej. 25 kwietnia 1920 został szefem lotnictwa 3 Armii, później przesunięto go na analogiczne stanowisko w 4 Armii. 3 września 1920 odznaczony został Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari (nr 3945). Odbył 126 lotów bojowych, spędzając w powietrzu 374 godziny. 17 września 1920 został skierowany na kurs dla wyższych dowódców w Warszawie. 1 lutego 1921 został dowódcą 5 dywizjonu myśliwskiego, we wrześniu przeniesiony na analogiczne stanowisko w 3 dywizjonie myśliwskim. 8 czerwca 1921 został awansowany do stopnia podpułkownika. We wrześniu 1922 roku wziął udział w I Krajowym Locie Okrężnym, w klasyfikacji generalnej Konkursu zajął drugie miejsce[2]. 1 grudnia 1924 roku został mianowany pułkownikiem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 5. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych[3]. Od maja 1925 do września 1927 był dowódcą 11 pułku myśliwskiego w Lidzie. Znany był z tendencji do nadużywania alkoholu[4]. Po odwołaniu ze stanowiska pracował w Departamencie Lotnictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych. W 1929 roku został przeniesiony w stan spoczynku.

W 1930 został oblatywaczem w Państwowych Zakładach Lotniczych. Oblatał licencyjny całkowicie metalowy samolot myśliwski Wibault 70. Prezentował w Bukareszcie samolot PZL P.1. Na przełomie sierpnia i września 1932 brał udział w narodowych wyścigach lotniczych (National Air Races) w Cleveland w USA na prototypie samolotu PZL P.11. Mimo rozwinięcia największej prędkości, zawodów nie wygrał, gdyż z powodu nieporozumienia nadleciał na metę z niewłaściwego kierunku[5]. W lipcu 1931 wykonał skok ratowniczy na spadochronie podczas badań samolotu Lublin R.XIII. Wykonał też oblot PZL.16 zakończony wypadkiem (skrzyżowanie linek do napędu lotek).

W 1937 porzucił pracę w lotnictwie i osiadł w Bydgoszczy. Zmarł 6 sierpnia 1939 w szpitalu w Krakowie, gdzie był leczony po tym jak kilka dni wcześniej strzelił do siebie z broni palnej[6][7]. Powodem samobójczej śmierci było odrzucenie wniosku o powrót do czynnej służby wojskowej. Pułkownika pochowano na cmentarzu wojskowym w Krakowie (kwatera 6 rząd płn. miejsce 1).

Postać pułkownika Kossowskiego jednego z najlepszych pilotów polskiego lotnictwa myśliwskiego posłużyła jako pierwowzór postaci pułkownika Rossowskiego w książce Marcina Wrońskiego Skrzydlata trumna.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Wizyta polskich lotników w Stanach Zjednoczonych w 1932 r. Płk Jerzy Kossowski przed samolotem PZL P-11.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Kossowski w ewidencji Wojska Polskiego figurował jako „Jerzy II Kossowski”, w celu odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 535, 546.
  2. Tadeusz Malinowski: Pierwsze zawody. „Skrzydlata Polska”. 45/1989, s. 7, 5 listopada 1989. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. ISSN 0137-866X. OCLC 839207783. 
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 731.
  4. Janusz Meissner „Wiatr w podeszwach”. Wspomnienia pilota (1971).
  5. Andrzej Glass, Tomasz Kopański, Tomasz Makowski: PZL P.11. Cz. I. Gdynia: AJ-Press, 1997, s. 12, seria: Monografie lotnicze. 36. ISBN 83-86208-63-5.
  6. Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa – Dziennik Bydgoski, www.kpbc.ukw.edu.pl [dostęp 2020-01-03] (pol.).
  7. Janusz Kędzierski, Z kabiny obserwatora. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1981, s. 209.
  8. Rocznik oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923, s. 927, 943. [dostęp 2015-06-18].
  9. a b Rocznik oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924, s. 848, 861. [dostęp 2015-06-18].
  10. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1987 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 39, poz. 1831).
  11. Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 12, s. 371.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928 roku, s. 435.
  13. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1717 z 28 maja 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1208).
  14. Janusz Kędzierski, Kossowski Jerzy, [w:] Polski Słownik Biograficzny, tom XIV/2, zeszyt 62, Polska Akademia Nauk, Wrocław – Warszawa – Kraków 1969, s. 315.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]