Jerzy Kulej

Jerzy Kulej
Pełne imię i nazwisko	Jerzy Zdzisław Kulej
Data i miejsce urodzenia	19 października 1940 ; Częstochowa
Data i miejsce śmierci	13 lipca 2012 ; Warszawa
Wzrost	167 cm
Dorobek medalowy
	Reprezentacja Polska
	Igrzyska olimpijskie
	Mistrzostwa Europy
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Cytaty w Wikicytatach

Jerzy Zdzisław Kulej (ur. 19 października 1940 w Częstochowie^[1], zm. 13 lipca 2012 w Warszawie^[2]) – polski bokser, dwukrotny mistrz olimpijski, komentator sportowy, poseł na Sejm IV kadencji.

Życiorys

Jerzy Kulej

Był synem Mieczysława^[3]. Wychowywał się w częstochowskiej dzielnicy Ostatni Grosz^[4]. W wieku 12 lat poznał trenera boksu Wincentego Szyińskiego, który jednak nie zezwolił mu wówczas na treningi z uwagi na zbyt młody wiek^[5]. Karierę boksera rozpoczął cztery lata później w 1955 w Starcie Częstochowa. W 1958 zadebiutował w reprezentacji Polski, której trenerem był wówczas Feliks Stamm. W 1963 na mistrzostwach Europy w Moskwie wywalczył złoty medal w wadze lekkopółśredniej, pokonując obrońcę złotego medalu Aloizsa Tumiņša ze Związku Radzieckiego^[6].

Pierwszy złoty medal olimpijski wywalczył na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Tokio w 1964. W walce finałowej pokonał reprezentanta ZSRR Jewgienija Frołowa. W 1965 ponownie został mistrzem Europy, a w 1967 wicemistrzem. Na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Meksyku w 1968 powtórzył osiągnięcie z Tokio – po pojedynku z Kubańczykiem Enrique Regüeiferosem zdobył drugi złoty medal (wygrał stosunkiem głosów 3:2 przy punktacji sędziów 59:58, 60:59, 60:59, 59:60, 59:60)^[6]. W trakcie kariery bokserskiej stoczył 348 walk, 317 wygrał, 6 zremisował i 25 przegrał.

W latach 1962–1972 był formalnie zatrudniony w Komendzie Stołecznej Milicji Obywatelskiej w Warszawie, gdzie doszedł do stopnia kapitana MO^[7]. W 1972 ukończył studia na Wydziale Nauczycielsko-Trenerskim Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. W tym samym roku odszedł ze służby w Milicji Obywatelskiej, której był formalnie funkcjonariuszem jako zawodnik Gwardii Warszawa. Pracował także jako nauczyciel wychowania fizycznego^[8].

Od 1975 do 1990 należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W wyborach parlamentarnych w 1991 i 1993 kandydował do Sejmu (odpowiednio z listy Polskiej Partii Przyjaciół Piwa i Samoobrony – Leppera). W latach 2001–2005 był posłem na Sejm wybranym z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej z okręgu warszawskiego. W 2004 przeszedł do Socjaldemokracji Polskiej, w 2005 z jej ramienia bezskutecznie ubiegał się o reelekcję w wyborach parlamentarnych.

Od lat 90. wspierał zawodników Mazura Ełk, okazjonalnie ich trenując^[9]. Pracował również jako komentator sportowy m.in. na antenie Polsatu Sport.

Był konsultantem przy produkcji Ogniem i mieczem (i serialu pod tym samym tytułem). Gościnnie wystąpił w Przepraszam, czy tu biją? oraz w filmie biograficznym Papa Stamm^[10]. W 1996 opublikował książkę autobiograficzną pt. Jerzy Kulej – dwie strony medalu^[6].

Zmagał się z chorobą nowotworową^[11]. 10 grudnia 2011, w trakcie benefisu Daniela Olbrychskiego w Teatrze 6. piętro w Warszawie^[12], doznał rozległego zawału serca^[13]. Siedem miesięcy później zmarł w Mazowieckim Szpitalu Bródnowskim w Warszawie^[2]. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 20 lipca 2012 w katedrze polowej Wojska Polskiego w Warszawie z udziałem przedstawicieli władz państwowych. Jerzy Kulej pochowany został w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach^[14] (kwatera G-tuje-4)^[15].

Odznaczenia, wyróżnienia i upamiętnienie

Otrzymał Złote Odznaczenie im. Janka Krasickiego, czterokrotnie Złoty Medal za Wybitne Osiągnięcia Sportowe, odznaki Mistrz Sportu i Zasłużony Mistrz Sportu, Złoty Krzyż Zasługi, a także Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski^[16]. W 1998, za wybitne zasługi dla ruchu olimpijskiego, za działalność na rzecz rozwoju i propagowania kultury fizycznej oraz osiągnięcia sportowe, został odznaczony przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski^[3]. W 1995 otrzymał Nagrodę im. Aleksandra Rekszy. W 2017 jego imieniem nazwano rondo w rodzinnej Częstochowie^[17].

Odniesienia w kulturze masowej

Życiu Jerzego Kuleja poświęcony został film Xawerego Żuławskiego pt. Kulej. Dwie strony medalu z 2024. W postać boksera wcielił się Tomasz Włosok^[18].

Przypisy

↑ Piotr Osmólski: Leksykon boksu. Warszawa: Sport i Turystyka, 1989, s. 84. ISBN 83-217-2680-1.
↑ ^a ^b Nie żyje Jerzy Kulej. tvn24.pl, 2012-07-13. [dostęp 2012-07-13].
↑ ^a ^b M.P. z 1999 r. nr 6, poz. 68.
↑ Legenda Gwardii Warszawa nie żyje. tvp.pl, 2012-07-14. [dostęp 2021-10-05].
↑ Jerzy Kulej. legendyboksu.pl. [dostęp 2012-07-14].
↑ ^a ^b ^c Jerzy Kulej. olimpijski.pl. [dostęp 2023-01-31].
↑ Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Lidia Becela (red.). Warszawa: Interpress, 1984, s. 490. ISBN 83-223-2073-6.
↑ Tomasz Kalemba: Jerzy Kulej. onet.pl, 2014-05-23. [dostęp 2024-06-26].
↑ Jerzy Kulej nie żyje. wm.pl, 2012-07-13. [dostęp 2012-07-15].
↑ Jerzy Kulej w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2012-07-13].
↑ Rafał Tymiński, Maciej Petruczenko: Powalił go nowotwór. przegladsportowy.pl, 2012-07-14. [dostęp 2012-07-14].
↑ Krystyna Demska-Olbrychska, Daniel Olbrychski: Dary losu. Katarzyna Rygiel (red.). Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2025, s. 61–62. ISBN 978-83-8380-322-7.
↑ Jerzy Kulej rozpoczyna rehabilitację neurologiczną. interia.pl, 2012-01-02. [dostęp 2012-07-27].
↑ Pogrzeb Jerzego Kuleja. „Stamm tworzy w niebie drużynę marzeń”. dziennik.pl, 2012-07-20. [dostęp 2012-07-20].
↑ Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2019-12-10].
↑ Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Lidia Becela (red.). Warszawa: Interpress, 1989, s. 665. ISBN 83-223-2491-X.
↑ W Częstochowie mamy rondo Jerzego Kuleja. PiS był przeciw. wyborcza.pl, 2017-04-25. [dostęp 2017-04-27].
↑ Kulej. Dwie strony medalu w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2024-10-09].

Bibliografia

Jerzy Kulej. olimpijski.pl. [dostęp 2023-01-31].
Strona sejmowa posła IV kadencji. [dostęp 2012-07-13].

[1] Piotr Osmólski: Leksykon boksu. Warszawa: Sport i Turystyka, 1989, s. 84. ISBN 83-217-2680-1.

[tvn24-2] Nie żyje Jerzy Kulej. tvn24.pl, 2012-07-13. [dostęp 2012-07-13].

[mp-3] M.P. z 1999 r. nr 6, poz. 68.

[4] Legenda Gwardii Warszawa nie żyje. tvp.pl, 2012-07-14. [dostęp 2021-10-05].

[5] Jerzy Kulej. legendyboksu.pl. [dostęp 2012-07-14].

[:0-6] Jerzy Kulej. olimpijski.pl. [dostęp 2023-01-31].

[7] Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Lidia Becela (red.). Warszawa: Interpress, 1984, s. 490. ISBN 83-223-2073-6.

[8] Tomasz Kalemba: Jerzy Kulej. onet.pl, 2014-05-23. [dostęp 2024-06-26].

[wm-9] Jerzy Kulej nie żyje. wm.pl, 2012-07-13. [dostęp 2012-07-15].

[10] Jerzy Kulej w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2012-07-13].

[PS-11] Rafał Tymiński, Maciej Petruczenko: Powalił go nowotwór. przegladsportowy.pl, 2012-07-14. [dostęp 2012-07-14].

[12] Krystyna Demska-Olbrychska, Daniel Olbrychski: Dary losu. Katarzyna Rygiel (red.). Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2025, s. 61–62. ISBN 978-83-8380-322-7.

[13] Jerzy Kulej rozpoczyna rehabilitację neurologiczną. interia.pl, 2012-01-02. [dostęp 2012-07-27].

[dziennik.pl-14] Pogrzeb Jerzego Kuleja. „Stamm tworzy w niebie drużynę marzeń”. dziennik.pl, 2012-07-20. [dostęp 2012-07-20].

[15] Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2019-12-10].

[kjk-16] Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Lidia Becela (red.). Warszawa: Interpress, 1989, s. 665. ISBN 83-223-2491-X.

[17] W Częstochowie mamy rondo Jerzego Kuleja. PiS był przeciw. wyborcza.pl, 2017-04-25. [dostęp 2017-04-27].

[18] Kulej. Dwie strony medalu w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2024-10-09].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]