Jerzy Toeplitz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Toeplitz
Ilustracja
Barbara Drapińska i Jerzy Toeplitz podczas premiery filmu Ostatni etap w Paryżu.
Imię i nazwisko Jerzy Bonawentura Toeplitz
Data i miejsce urodzenia 24 listopada 1909
Charków
Data i miejsce śmierci 24 lipca 1995
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki kinematografia
Ważne dzieła

Historia sztuki filmowej

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi

Jerzy Bonawentura Toeplitz (ur. 24 listopada 1909 w Charkowie, zm. 24 lipca 1995 w Warszawie) – polski historyk kina i krytyk filmowy, pedagog, współtwórca i długoletni rektor Łódzkiej Szkoły Filmowej[1]. Należał do zasłużonego warszawskiego rodu Toeplitzów żydowskiego pochodzenia, syn Teodora, jego bratankiem był znany publicysta i medioznawca, krytyk filmowy Krzysztof Teodor Toeplitz. Ojciec Zuzanny Toeplitz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Przed wojną związany z grupą lewicujących filmowców „Start”. Zasłynął po wojnie przede wszystkim jako autor pionierskiego dzieła – sześciotomowej Historii sztuki filmowej obejmującej lata 1895-1953; kolejne tomy ukazywały się w latach 1955-1990. Po wojnie, 18 listopada 1948 przed Sądem Okręgowym w Warszawie Toeplitz występował jako biegły razem z Dobiesławem Damięckim (ówczesny przewodniczący ZASP) w trwającym procesie przeciwko polskim aktorom występującym w filmie Heimkehr.

Od 1948 należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[2][3]. Po wydarzeniach marcowych 1968 roku został pozbawiony stanowiska w łódzkiej uczelni filmowej. W 1970 wyjechał do Australii, gdzie współtworzył Australijską Szkołę Filmową, Telewizyjną i Radiową (Australian Film, Television and Radio School) w Sydney. Był konsultantem Interim Council for the National Film & Television Training School. W latach 1972–1973 był profesorem na La Trobe University w Melbourne, a od 1973 do 1979 – dyrektorem Australian Film, Television and Radio School w Sydney[4] (jego imieniem nazwano bibliotekę szkoły[5]).

3 marca 1993 dostał tytuł doktora honoris causa PWSFTviT w Łodzi.

16 października 1998 na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi odsłonięto jego gwiazdę w nowo powstałej Alei Gwiazd (w okolicach Hotelu Grand i kina „Polonia”).

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. O nas. Szkoła Filmowa w Łodzi. [dostęp 2016-06-26].
  2. Tadeusz Kisielewski, Październik 1956: punkt odniesienia, Wydawnictwo Neriton, 2001
  3. a b Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 998. ISBN 83-223-2073-6.
  4. Historia AFTRS (ang.)
  5. Biblioteka AFTRS (ang.)
  6. M.P. z 1953 r. Nr 90, poz. 1142.
  7. „w uznaniu zasług, położonych dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie odbudowy przemysłu filmowego w m. Łodzi” M.P. z 1946 r. Nr 29, poz. 56
  8. Uchwała Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi w sprawie wyróżnienia Odznaką Honorową m. Łodzi. „Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m. Łodzi”. 6, s. 6-8, 31 sierpnia 1964. Łódź: Prezydium Rady Narodowej w Łodzi. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]