Jerzy Zięba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Zięba
Data urodzenia 2 maja 1956
Zawód, zajęcie przedsiębiorca
Narodowość polska
Alma Mater AGH Kraków[1]
Strona internetowa

Jerzy Zygmunt Zięba (ur. 2 maja 1956)[2]polski przedsiębiorca[3] i publicysta, propagator pseudonauki, naturopatii[4][5][6] i medycyny niekonwencjonalnej. Autor bestsellerowej[7], pseudonaukowej książki Ukryte terapie. Czego ci lekarz nie powie (część 1[8] i 2[9]). Większość poglądów propagowanych przez Jerzego Ziębę jest niezgodna z aktualnym stanem medycznej wiedzy naukowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Zięba w latach 1976–1981 studiował na Wydziale Maszyn Górniczych i Hutniczych Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, studia zakończył uzyskując tytuł zawodowy magistra inżyniera[1]. W 1982 wyemigrował do Niemiec, gdzie pracował w saunie, sprzątał restauracje i pracował jako elektryk w masarni[6], a rok później do Australii, gdzie pracował m.in. jako kucharz, nurek, wykładowca nawigacji w szkole lotniczej oraz inżynier przy produkcji maszyn górniczych[10], a następnie zajmował się marketingiem[6]. W tym czasie ukończył kursy, zorganizowane przez przedsiębiorstwa mające siedziby w Australii i USA, z zakresu hipnozy klinicznej. Jerzy Zięba, mimo braku wykształcenia w dziedzinie psychoterapii, przedstawia się jako certyfikowany hipnoterapeuta (czyli psychoterapeuta stosujący w psychoterapii metody hipnozy).

W 2003 wrócił do Polski[6], gdzie zaczynał działalność jako propagator alternatywnych metod leczenia, publikując artykuły prasowe i filmy w serwisie YouTube oraz odbywając spotkania i prowadząc wykłady[4][11][12]. Założył też markę Visanto, która sprzedaje m.in. suplementy diety[13][14].

Propagator m.in. tak zwanej diety Kwaśniewskiego[10][6]. Komitet Terapii i Nauk o Leku PAN uznaje dietę optymalną Jana Kwaśniewskiego za szkodliwą dla zdrowia[15]. Zięba nie uwierzył w tę opinię i przyjął teorię spiskową, jakoby norma cholesterolu została sztucznie zaniżona, żeby koncerny farmaceutyczne sprzedawały więcej leków obniżających cholesterol[6]. Był członkiem Rady Naukowej stowarzyszenia Polska Akademia Zdrowia[5].

W 2009 razem z Izabelą Dobrowolską przetłumaczył książkę Cholesterol – naukowe kłamstwo autorstwa duńskiego lekarza, dra n. med. Uffego Ravnskova[4][16].

W 2016 część 1 książki Ukryte terapie. Czego ci lekarz nie powie znalazła się na 10. miejscu wśród najlepiej sprzedających się w ciągu roku pozycji w kategorii książki w księgarni internetowej empik.com[7].

21 kwietnia 2017 wystąpił z przemówieniem w Sejmie RP, apelując o całkowity zakaz upraw i handlu nasionami i żywnością zmodyfikowaną genetycznie na terytorium Polski[17].

Jest prezesem zarządu fundacji Polacy dla Polaków, która refinansuje zakup preparatów zawierających olejek z konopi (kannabidiol) rodzicom, którzy podają ten specyfik dzieciom z lekooporną padaczką oraz nowotworami mózgu[18].

Poglądy a wiedza naukowa[edytuj | edytuj kod]

Witamina C[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Zięba jest orędownikiem leczenia witaminą C (kwasem askorbinowym), w tym dożylnego stosowania dużych dawek tej witaminy[19][13][20][21][22][23][24]. Błędnie twierdzi, że można nią wyleczyć wiele chorób i dolegliwości, od obrzęku dziąsła[1], przez sepsę wywołaną bakteriami opornymi na antybiotyki[25][26][27][28][29], do nowotworów[10][21][22][24][25][30][31][32][33]. Zięba twierdzi, że odpowiednia jest tylko naturalna forma witaminy C, np. z owoców[34]. Zięba błędnie[35][36] zakłada, że witamina C nie zwiększa prawdopodobieństwa wystąpienia kamicy nerkowej[37] oraz promuje fałszywą tezę[38][39][40][41] jakoby witamina C miała przedłużać życie[42].

Witamina B3[edytuj | edytuj kod]

Zięba sugeruje, że schizofrenię da się wyleczyć przy zastosowaniu suplementacji witaminą B3 (wyłącznie lub razem z witaminą C)[25][30][31], na co jednak brak dowodów.

Witamina E[edytuj | edytuj kod]

Zięba poleca witaminę E[43][44], przypisując jej „silne działanie przeciwnowotworowe”[45], mimo iż badania nie potwierdziły skuteczności stosowania witaminy w prewencji chorobób nowotworowych[40][41][46][47][48].

Witamina K[edytuj | edytuj kod]

Zięba twierdzi, że podawanie witaminy K noworodkowi przynosi więcej szkody niż korzyści, gdyż wraz z witaminą wstrzykiwane jest dziecku dużo niepotrzebnych substancji, a przy naturalnym odżywianiu rzadko pojawiają się jej niedobory[31][49][50]. Badania naukowe wskazują co innego: dziecko, któremu nie podano witaminy K jest bardziej podatne m.in. na chorobę krwotoczną noworodków[51][52][53][54][55].

Amigdalina[edytuj | edytuj kod]

Zięba sugeruje możliwość leczenia chorób nowotworowych amigdaliną[33]. Badania wykazują, że amigdalina nie jest skuteczna w leczeniu nowotworów, a bywa niebezpieczna, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu witaminy C[33][56][57][58][59].

Chelatacja[edytuj | edytuj kod]

Zięba propaguje zastosowanie metody chelatacji (poprzez podawanie EDTA) w leczeniu nowotworów. Podanie EDTA jest stosowane przy zatruciu metalami ciężkimi. Metoda ta nie wykazuje skuteczności w leczeniu nowotworów, a w pojedynczych przypadkach mogła być przypadkiem zgonów[33][60].

Nanosrebro[edytuj | edytuj kod]

Zięba zapewnia o leczniczych właściwościach tak zwanego nanosrebra (zawiesiny srebra koloidalnego)[31][61]. Badania wykazują, że preparaty te są szkodliwe, ponieważ powodują srebrzycę (argyrię)[62][63][64][65] po wielu latach stosowania. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zakazała sprzedaży preparatów spożywczych i leczniczych zwierających zawiesinę srebra koloidalnego[66]. Praca Silver products for medical indications: risk-benefit assessment („Produkty ze srebra dla celów leczniczych: ocena ryzyka i korzyści”) we wnioskach zawiera: We emphasize the lack of established effectiveness and potential toxicity of these products („Podkreślamy brak ustalonej efektywności i potencjalną toksyczność tych produktów”)[65].

Woda utleniona[edytuj | edytuj kod]

Zięba zaleca wlewy z wody utlenionej (roztworu nadtlenku wodoru)[67][68][69]. Badania naukowe wykazują brak skuteczności tego rodzaju terapii, która może być w dodatku niebezpieczna[70][71]. Mark Crislip z Science-Based Medicine określił to następująco: To sum up: (…) cannot function, does not function, can kill (…) („nie może działać, nie działa, może zabić”)[71].

Pamięć wody[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Zięba stworzył i sygnuje markę Visanto[13][14], produkującą m.in. suplementy diety lub tak zwany „strukturyzator wody”[72] (cena 2500 zł w październiku 2017), który ma rzekomo poprawiać jakość wody przez „przywrócenie jej pamięci”[1][22][31]. Twierdzi też, że do wody należy dobrze mówić[1]. Woda nie ma żadnej „pamięci”; sprzedawane urządzenie jest filtrem osmotycznym z doczepionym magnetyzerem na baterię[1][73].

Szczepionki[edytuj | edytuj kod]

Zięba przestrzega przed szczepieniami[1][74][75][76][77][78]: Zięba podważa konsensus naukowy[79] dotyczący braku związku między szczepionką MMR, a autyzmem[33]. Twierdzi, że Andrew Wakefield, który sfałszował badania, za co dostał zakaz wykonywania zawodu lekarza na terenie Wielkiej Brytanii, został osądzony bezpodstawnie[80][81].

Brak skuteczności leczenia konwencjonalnego[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Zięba twierdzi w książkach i wypowiedziach, że wiele konwencjonalnych metod leczenia jest nieskutecznych. Dotyczy to m.in. chemioterapii[12][76] i mammografii[82] (która jest metodą diagnostyczną, a nie leczniczą). Podobnie negatywnie wypowiada się na temat leczenia schizofrenii[25][30] lub metod leczenia stosowanych przez kardiologów i ortopedów[83][84]. Zięba podważa sens konwencjonalnego leczenia w przypadku m.in. osteoporozy[10], cukrzycy[10][85], chorób tarczycy[10], miażdżycy tętnic[10][86][87][88], stwardnienia rozsianego[10][89][90], alergii[10], łuszczycy[85][91][92].

Rośliny transgeniczne (GMO)[edytuj | edytuj kod]

Zięba jest przeciwnikiem wprowadzania w Polsce roślin transgenicznych[17][93].

Szkodliwość Wi-Fi[edytuj | edytuj kod]

Zięba twierdzi, że promieniowanie elektromagnetyczne z urządzeń Wi-Fi może m.in. powodować niepłodność u dziewczynek[1][94].

Cenzura badań naukowych[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Zięba twierdzi[1], że wyszukiwarka internetowa PubMed cenzuruje badania naukowe.[potrzebny przypis]

Powiększanie biustu hipnozą[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Zięba twierdzi, że można hipnoterapią powiększyć biust[95].

Krytyka przez środowisko akademickie[edytuj | edytuj kod]

Przedstawiciele środowiska akademickiego niejednokrotnie krytykowali jego wystąpienia, publikacje i poglądy, wskazując na ich pseudonaukowość i sprzeczność z najnowszą wiedzą medyczną, szczególnie w punktach, w których odrzucają one medycynę opartą na dowodach; sposoby leczenia zawarte w jego książkach były krytykowane przez lekarzy, m.in. prof. Krzysztofa Składowskiego oraz prof. Jana Duławę[96].

Zięba skupia się na dowodach anegdotycznych[97]. Zwolennicy Zięby nieustannie podają przykłady cudownych uzdrowień wskutek jego terapii. Na stronie jest nawet zakładka „Pomogło”. Niestety, nie ma zakładki „Zaszkodziło”.[31]

Sprzeciw środowiska naukowego wzbudziło też m.in. wynajęcie sal na wykłady Zięby przez niektóre uczelnie publiczne w Polsce[33][98][99][100][101][102].

Zarzuca mu się m.in. brak warsztatu naukowego, skłonność do nadmiernych uproszczeń, a także powoływanie się na niewiarygodne badania[96].

Na temat działalności Jerzego Zięby oraz potencjalnego braku odpowiedzialności i konsekwencji za krzywdy, które może spowodować, wypowiedziała się także dr Bożena Janicka, pediatra, prezes Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia[103].

Książki[edytuj | edytuj kod]

Programy telewizyjne i radiowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Jerzy Zięba i ukryte terapie, To tylko teoria, 21 sierpnia 2016 [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-27] (pol.).
  2. Fundacja Polacy dla Polaków w Krajowym Rejestrze Sądowym
  3. Jerzy Zięba, Curriculum Vitae Jerzy (George) Zieba [doc] [dostęp 2017-05-08] (ang.).
  4. a b c Jerzy Zięba: Oficjalna strona Jerzego Zięby (pol.). jerzyzieba.com. [dostęp 2017-04-22].
  5. a b Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Rada Naukowa PAZ, Polska Akademia Zdrowia [dostęp 2017-05-07] [zarchiwizowane z adresu 2017-05-07] (pol.).
  6. a b c d e f Szymon Krawiec, Ukryte terapie, ukryte zyski, „Wprost”, 30 października 2017, s. 20–26.
  7. a b Bestsellery: Książki – Książki – top 100 sprzedaży – empik.com!, Empik, 17 lutego 2017 [dostęp 2017-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-28] (pol.).
  8. Zięba 2014 ↓.
  9. a b Jerzy Zięba, Ukryte terapie. Czego ci lekarz nie powie. Cz. 2, wyd. 1, Rzeszów 2016, ISBN 978-83-945130-3-0, OCLC 969906388 (pol.).
  10. a b c d e f g h i j Jerzy Zięba i jego Ukryte Terapie. Kulisy Sławy, TVN Uwaga!, 27 listopada 2016 [dostęp 2017-09-27] (pol.).
  11. a b Jerzy Zięba: Kanał Jerzego Zięby (pol.). YouTube. [dostęp 2017-04-22].
  12. a b Marta Glanc: Wykład kontrowersyjnego naturoterapeuty w PAN? „Nie mamy z tym nic wspólnego” (pol.). poznan.onet.pl, 2017-02-28. [dostęp 2017-04-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-05)].
  13. a b c Jerzy Zięba o witaminie C. Jerzy Zięba 2016-09-15.
  14. a b Jerzy Zięba o marce Visanto. Jerzy Zięba 2017-05-07.
  15. Stanisław Sterkowicz, Czy dieta optymalna jest szkodliwa?, „Służba Zdrowia” (35–38), 13 maja 2004 [dostęp 2017-10-30] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-30] (pol.).
  16. Uffe Ravnskov, Cholesterol naukowe kłamstwo, Warszawa: Wydawnictwo WGP, 2009, ISBN 978-83-87534-69-1, OCLC 750684851 (pol.).
  17. a b Jerzy Zięba w Sejmie – Poruszające i mocne wystąpienie. niezaleznatelewizja 2017-04-21.
  18. O nas (pol.). Polacy dla Polaków. [dostęp 2017-10-04].
  19. Jarosław Krajewski (prowadzący), C jak witamina C, Polskie Radio Katowice, 31 grudnia 2016 [dostęp 2017-10-03] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-03] (pol.).
  20. Ukryte terapie. Niezwykłe właściwości witaminy C. Jerzy Zięba. Katowice 2014. Jerzy Zięba 2014-09-28.
  21. a b Jerzy Zięba – Witamina C. uwolnicmedycyne 2017-05-07.
  22. a b c Katarzyna Kubisiowska, Lekcje Zięby, Medycyna praktyczna, 6 czerwca 2017 [dostęp 2017-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-28] (pol.).
  23. Mateusz Kijowski, Dlaczego oszust wygrywa z lekarzem?, „naTemat.pl”, 13 listopada 2015 [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-28] (pol.).
  24. a b Marcin Napiórkowski, Czy Jerzy Zięba żyje w Matrixie?, „Mitologia współczesna”, 18 lutego 2017 [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-28] (pol.).
  25. a b c d Anna Kaczmarek, Czego naucza Jerzy Zięba w Polskim Radiu? Przesłuchałam audycję i boję się, że ktoś uwierzy w to, co on tam wygaduje, „naTemat.pl”, 31 października 2016.
  26. Alfabet Jerzego Zięby. S jak sepsa.. Radio Katowice 2017-03-21.
  27. Jerzy Zięba o sepsie i niepotrzebnych zgonach. Jerzy Zięba 2017-09-07.
  28. Jerzy Zięba – Sepsa w polskich szpitalach. Jerzy Zięba 2016-05-02.
  29. Alfabet Jerzego Zięby S jak sepsa. Jerzy Zięba 2017-09-07.
  30. a b c Alfabet Jerzego Zięby. B jak kompleks witamin B.. Radio Katowice 2016-10-21.
  31. a b c d e f Paweł Jarosz, Ukryte terapie czy ukryte ściemy – czyli jak szarlatani zarabiają miliony, „(nie)zdrowybiznes.pl”, 9 stycznia 2017 [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-28] (pol.).
  32. Jestem listonoszem, który przyniósł niektórym lekarzom złą wiadomość. Jerzy Zięba w Skandalistach, „Polsat News”, 29 kwietnia 2017 [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-06-28].
  33. a b c d e f Paulina Łopatniuk, Wyleczy raka i powiększy biust, czyli Zięba na uniwersytecie, „Patolodzy na klatce. O nauce i nie tylko”, 24 listopada 2015 [zarchiwizowane z adresu 2017-06-07].
  34. Zięba 2014 ↓, s. 122.
  35. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Pietro Manuel Ferraro i inni, Total, Dietary, and Supplemental Vitamin C Intake and Risk of Incident Kidney Stones, „American Journal of Kidney Diseases: The Official Journal of the National Kidney Foundation”, 67 (3), 2016, s. 400–407, DOI10.1053/j.ajkd.2015.09.005, PMID26463139, PMCIDPMCPMC4769668.
  36. Publikacja dostępna po bezpłatnej rejestracji Laura D.K. Thomas i inni, Ascorbic Acid Supplements and Kidney Stone Incidence Among Men: A Prospective Study, „JAMA Internal Medicine”, 173 (5), 2013, s. 386–388, DOI10.1001/jamainternmed.2013.2296, PMID23381591 (ang.).
  37. Zięba 2014 ↓, s. 22.
  38. Ukryte terapie – Leczenie naturalne, naturalneleczenie.com.pl [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-05] (pol.).
  39. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Duk-Hee Lee i inni, Does supplemental vitamin C increase cardiovascular disease risk in women with diabetes?, „The American Journal of Clinical Nutrition”, 80 (5), 2004, s. 1194–1200, DOI10.1093/ajcn/80.5.1194, PMID15531665 (ang.).
  40. a b Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Howard D. Sesso i inni, Vitamins E and C in the Prevention of Cardiovascular Disease in Men: The Physicians’ Health Study II Randomized Trial, „JAMA: the journal of the American Medical Association”, 300 (18), 2008, s. 2123–2133, DOI10.1001/jama.2008.600, PMID18997197, PMCIDPMC2586922 (ang.).
  41. a b Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Lynne E. Young, Vitamin E or vitamin C supplements did not differ from placebo for major cardiovascular events and mortalityCommentary, „Evidence-Based Nursing”, 12 (2), 2009, s. 48–48, DOI10.1136/ebn.12.2.48, PMID19321825, Cytat: Conclusion: A high vitamin C intake from supplements is associated with an increased risk of cardiovascular disease mortality in postmenopausal women with diabetes. (ang.).
  42. Ukryte terapie, ukryteterapie.pl, 10 stycznia 2017 [dostęp 2017-10-02] [zarchiwizowane z adresu 2016-11-20], Cytat: Czy jednak można takiemu pacjentowi przedłużyć życie nawet i o trzy lata, a może więcej i to bez chemioterapii? Można – to jest fakt..
  43. Jarosław Krajewski (prowadzący), W Alfabecie Jerzego Zięby literki E i Q, Polskie Radio Katowice, 22 sierpnia 2017 [dostęp 2017-10-02] (pol.).
  44. Alfabet Jerzego Zięby. Literki E i Q.. Radio Katowice 2017-08-27.
  45. Jerzy Zięba – Witamina E. uwolnicmedycyne 2017-05-06.
  46. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Eric A. Klein i inni, Vitamin E and the risk of prostate cancer: the Selenium and Vitamin E Cancer Prevention Trial (SELECT), „Journal of the American Medical Association”, 306 (14), 2011, s. 1549–1556, DOI10.1001/jama.2011.1437, PMID21990298, PMCIDPMC4169010, Cytat: Conclusion Dietary supplementation with vitamin E significantly increased the risk of prostate cancer among healthy men. (ang.).
  47. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Johannes F.E. Mann i inni, Effects of vitamin E on cardiovascular outcomes in people with mild-to-moderate renal insufficiency: results of the HOPE study, „Kidney International”, 65 (4), 2004, s. 1375–1380, DOI10.1111/j.1523-1755.2004.00513.x, PMID15086477 (ang.).
  48. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Julie E. Buring, Aspirin prevents stroke but not MI in women; vitamin E has no effect on CV disease or cancer, „Cleveland Clinic Journal of Medicine”, 73 (9), 2006, s. 863–870, PMID16970138 [dostęp 2018-03-15] (ang.).
  49. Jerzy Zięba, Ukryte Terapie – Jerzy Zięba, Facebook, 7 stycznia 2017 [dostęp 2017-10-04], Cytat: Od długiego już czasu przestrzegam rodziców przed stosowaniem witaminy K1 u noworodków. Pomijam już brak sensu tego, ale zwróćcie też uwagę na to co w tym zastrzyku oprócz witaminy K1 jest, bo to nie jest tylko sama witamina K! !!! Może być alkohol, Polisorbat 80, aluminium itd... (pol.).
  50. Jarosław Krajewski (prowadzący), K jak witamina K, Polskie Radio Katowice, 24 grudnia 2016 [dostęp 2017-10-03] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-03] (pol.).
  51. Włodzimierz M. Borkowski, Choroba krwotoczna noworodków, Medycyna Praktyczna, 22 lutego 2012 [dostęp 2017-10-04] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-04] (pol.).
  52. Rebecca Dekker, Evidence on: Vitamin K for Newborns, „Evidence Based Birth”, 20 stycznia 2015 [dostęp 2017-10-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-07-10] (ang.).
  53. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Rachael Schulte i inni, Rise in late onset vitamin K deficiency bleeding in young infants because of omission or refusal of prophylaxis at birth, „Pediatric Neurology”, 50 (6), 2014, s. 564–568, DOI10.1016/j.pediatrneurol.2014.02.013, PMID24842255 [dostęp 2017-10-01] (ang.).
  54. Martin J. Shearer, Vitamin K deficiency bleeding (VKDB) in early infancy, „Blood Reviews”, 23 (2), 2009, s. 49–59, DOI10.1016/j.blre.2008.06.001, ISSN 1532-1681, PMID18804903 [dostęp 2017-10-01] (ang.).
  55. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Alison Busfield i inni, Vitamin K deficiency bleeding after NICE guidance and withdrawal of Konakion Neonatal: British Paediatric Surveillance Unit study, 2006–2008, „Archives of Disease in Childhood”, 98 (1), 2013, s. 41–47, DOI10.1136/archdischild-2011-301029, PMID23148314 (ang.).
  56. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Stefania Milazzo, Markus Horneber, Laetrile treatment for cancer, „The Cochrane Database of Systematic Reviews” (4), 2015, CD005476, DOI10.1002/14651858.CD005476.pub4, PMID25918920 (ang.).
  57. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Brian O’Brien, Catherine Quigg, Tim Leong, Severe cyanide toxicity from ‘vitamin supplements’, „European Journal of Emergency Medicine: Official Journal of the European Society for Emergency Medicine”, 12 (5), 2005, s. 257–258, PMID16175068 (ang.).
  58. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Harald Sauer i inni, Severe cyanide poisoning from an alternative medicine treatment with amygdalin and apricot kernels in a 4-year-old child, „Wiener Medizinische Wochenschrift (1946)”, 165 (9–10), 2015, s. 185–188, DOI10.1007/s10354-014-0340-7, PMID25605411, Cytat: The use of alternative medicines is increasing and poorly regulated. We describe a case of severe cyanide poisoning arising from amygdalin, a putative vitamin supplement. (ang.).
  59. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Jonathan Bromley i inni, Life-threatening interaction between complementary medicines: cyanide toxicity following ingestion of amygdalin and vitamin C, „The Annals of Pharmacotherapy”, 39 (9), 2005, s. 1566–1569, DOI10.1345/aph.1E634, PMID16014371, Cytat: Amygdalin has been used for decades by patients with cancer who are seeking alternative therapies, and severe reactions have not been reported with this dose. An interaction with vitamin C is a plausible explanation for this life-threatening response. (ang.).
  60. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Arla J. Baxter, Edward P. Krenzelok, Pediatric fatality secondary to EDTA chelation, „Clinical Toxicology”, 46 (10), 2008, s. 1083–1084, DOI10.1080/15563650701261488, PMID18949650, Cytat: It is unfortunate that this treatment option is available as its efficacy has never been validated. Furthermore, medical practitioners and parents must be educated regarding the potential catastrophic effects from chelation therapy for the treatment of autism. (ang.).
  61. Jerzy Zięba, O koloidalnym srebrze i złocie – Ukryte Terapie – Jerzy Zięba, Facebook, 3 stycznia 2017 [dostęp 2017-10-03] (pol.).
  62. Agata Ogórek, Naukowcy ostrzegają: nanosrebro może być szkodliwe, Laboratoria.net [dostęp 2017-10-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-01] (pol.).
  63. Simon Pitman, Research into nanosilver leads scientists to give warning, „CosmeticsDesign-Europe.com”, 10 marca 2014 [dostęp 2017-10-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-01] (ang.).
  64. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Thiago Verano-Braga i inni, Insights into the cellular response triggered by silver nanoparticles using quantitative proteomics, „ACS nano”, 8 (3), 2014, s. 2161–2175, DOI10.1021/nn4050744, PMID24512182 (ang.).
  65. a b Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Man C. Fung, Debra L. Bowen, Silver Products for Medical Indications: Risk-Benefit Assessment, „Journal of Toxicology: Clinical Toxicology”, 34 (1), 2008, s. 119–126, DOI10.3109/15563659609020246, PMID8632503, Cytat: Conclusions: We emphasize the lack of established effectiveness and potential toxicity of these products. (ang.).
  66. Food and Drug Administration, Over-the-Counter Drug Products Containing Colloidal Silver Ingredients or Silver Salts, 17 sierpnia 1999 [zarchiwizowane z adresu 2013-09-02] (ang.).
  67. Jarosław Krajewski (prowadzący), W Alfabecie Jerzego Zięby literka W jak wlewy, Polskie Radio Katowice, 29 sierpnia 2017 [dostęp 2017-10-02] (pol.).
  68. Alfabet Jerzego Zięby. Literka W jak wlewy.. Radio Katowice 2017-09-02.
  69. Jerzy Zięba – woda utleniona. uwolnicmedycyne 2017-06-09.
  70. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Questionable methods of cancer management: hydrogen peroxide and other ‘hyperoxygenation’ therapies, „CA: a cancer journal for clinicians”, 43 (1), 1993, s. 47–56, DOI10.3322/canjclin.43.1.47, ISSN 0007-9235, PMID8422605 [dostęp 2017-10-03], Cytat: “Hyperoxygenation” therapy-also called “oxymedicine,” “bio-oxidativetherapy,” “oxidative therapy,” and “oxidology”-is a method of cancermanagement based on the erroneous concept that cancer is caused by oxygendeficiency and can be cured by exposing cancer cells to more oxygen than they can tolerate. (ang.).
  71. a b Mark Crislip, Blonde Blood: Hydrogen Peroxide Infusions, „Science-Based Medicine”, 16 listopada 2012 [dostęp 2017-10-03] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-03] (ang.).
  72. Strukturyzator wody pitnej Visanto, Ukryte terapie, 10 stycznia 2017 [dostęp 2017-10-02] [zarchiwizowane z adresu 2016-12-07] (pol.).
  73. Nie daj się zrobić w konia, To tylko teoria [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-05] (pol.).
  74. Katarzyna Burda, Szczepionkowy i nowotworowy szarlatan oraz jego wyznawcy, „Newsweek”, 16 kwietnia 2016 [dostęp 2017-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-28] (pol.).
  75. Zabójcze szczepionki i 880 mld za Warszawę, część 1 – Jan Zbigniew hrabia Potocki i Jerzy Zięba, Porozmawiajmy TV [dostęp 2017-09-27] (pol.).
  76. a b Zabójcze szczepionki i 880 mld za Warszawę, część 2 – Jan Zbigniew hrabia Potocki i Jerzy Zięba, Porozmawiajmy TV [dostęp 2017-09-27] (pol.).
  77. Alfabet Jerzego Zięby. S jak szczepionki.. Polskie Radio Katowice 2017-08-12.
  78. Jarosław Krajewski (prowadzący), W Alfabecie Jerzego Zięby literka S jak szczepionki., Polskie Radio Katowice, 8 sierpnia 2017 [dostęp 2017-10-03] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-03] (pol.).
  79. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Luke E. Taylor, Amy L. Swerdfeger, Guy D. Eslick, Vaccines are not associated with autism: An evidence-based meta-analysis of case-control and cohort studies, „Vaccine”, 32 (29), 2014, s. 3623–3629, DOI10.1016/j.vaccine.2014.04.085 (ang.).
  80. Jerzy Zięba, Wakefield, Jerzy Zięba – strona domowa [dostęp 2017-09-29] (pol.).
  81. Jerzy Zięba – prawda w sprawie doktora Wakefielda. Jerzy Zięba 2017-06-20.
  82. Zięba 2014 ↓, s. 32.
  83. ytCropper – Zdrowie Polaków a ukryte terapie, cz. 2 – Jerzy Zięba – 4.07.2016, ytCropper [dostęp 2017-09-27] (pol.).
  84. Zdrowie Polaków a ukryte terapie, cz. 2 – Jerzy Zięba – 4.07.2016. niezaleznatelewizja 2016-07-05.
  85. a b Ilona Burkowska, Dla jednych guru, dla innych szatan. Wykłady naturoterapeuty Jerzego Zięby w Zielonej Górze, „Gazeta Lubuska”, 18 czerwca 2016 [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-29] (pol.).
  86. Jarosław Krajewski (prowadzący), M jak Miażdżyca, cz. 1. Zajmiemy się miażdżycą, spróbujemy się dowiedzieć, co ją wywołuje i czy jest jakaś metoda odwrócenia (cofnięcia) tej choroby., Polskie Radio Katowice, 10 grudnia 2016 [dostęp 2017-10-03] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-03] (pol.).
  87. Jarosław Krajewski (prowadzący), M jak Miażdżyca, cz. 2., Polskie Radio Katowice, 17 grudnia 2016 [dostęp 2017-10-03] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-03] (pol.).
  88. Jak pozbyć się miażdżycy. Jerzy Zięba. Roman Rybacki 2014-04-01.
  89. Alfabet Jerzego Zięby. SM jak Stwardnienie rozsiane.. Polskie Radio Katowice 2017-05-30.
  90. Jarosław Krajewski (prowadzący), Alfabet Jerzego Zięby. SM jak Stwardnienie rozsiane., Polskie Radio Katowice, 30 maja 2017 [dostęp 2017-10-03] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-03] (pol.).
  91. Jerzy Zięba o łuszczycy i wspomaganiu jej leczenia. Jerzy Zięba 2017-06-28.
  92. Jerzy Zięba o łuszczycy. Jerzy Zięba 2016-12-14.
  93. Jerzy Zięba o wprowadzaniu GMO do Polski. Jerzy Zięba 2017-09-15.
  94. Anna Kaczmarek, Jerzy Zięba grubo przesadził. Nawet jego fani nie chcą uwierzyć, że Wi-Fi powoduje bezpłodność, „naTemat.pl”, 20 lipca 2016 [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-18] (pol.).
  95. O hipnozie i powiększaniu biustów. Jerzy Zięba 2015-12-10.
  96. a b Polskie Radio Katowice: Recepty na zdrowie! Lekarze i Jerzy Zięba. Debata Radio Katowice 21.03.17 (pol.). YouTube, 2017-03-21. [dostęp 2017-04-22].
  97. Na mnie działa. O dowodzie anegdotycznym, „Blog de Bart”, 17 kwietnia 2009 [dostęp 2017-09-29] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-29] (pol.).
  98. Piotr Celej, Na uniwersytecie spotkanie ze znachorem: powiększa piersi hipnozą i leczy raka. Naukowcy oburzeni, „naTemat.pl”, 24 listopada 2015 [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-27] (pol.).
  99. Mateusz Kijowski, Pajace byli zawsze, ale dlaczego wchodzą na uniwersytety?, „naTemat.pl”, 9 listopada 2015 [dostęp 2017-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-28] (pol.).
  100. Maciej Pietrzak, Spotkanie z Jerzym Ziębą na Uniwersytecie Gdańskim wywołało burzę w internecie, „Dziennik Bałtycki”, 16 listopada 2015 [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-27] (pol.).
  101. Tomasz Gdaniec, Szarlatan czy znawca medycyny alternatywnej – jaka jest prawda o Jerzym Ziębie?, „wiadomosci.wp.pl”, 24 listopada 2015 [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-29] (pol.).
  102. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Ilona Godlewska, Znachor wygłosi wykład na Uniwersytecie Gdańskim. Znany onkolog: „Pseudonaukowe brednie”, Wyborcza.pl Trójmiasto, 22 listopada 2015 [dostęp 2017-09-29] (pol.).
  103. Anna Kaczmarek, Jerzy Zięba działa jak antyszczepionkowcy. Tyle że jest bardziej szkodliwy i wykłada na uczelniach, „naTemat.pl”, 19 kwietnia 2016 [dostęp 2017-03-29] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-27] (pol.).
  104. Jerzy Zięba, Ukryte terapie. Czego ci lekarz nie powie. Część 1, wyd. IV, Rzeszów, ISBN 978-83-945130-0-9, OCLC 965548235 (pol.).
  105. Jerzy Zięba, Verborgene Therapien, Egida Halina Kostka, 18 maja 2017, ISBN 978-8394078324 (niem.).
  106. Jerzy Zięba, Hidden therapies. What your doctor won’t tell you. Part 1, wyd. I, Rzeszów: Egida Halina Kostka, 2015, ISBN 978-83-940783-5-5, OCLC 971397850 (ang.).
  107. Jerzy Zięba, Utajené terapie. Co vám váš lékař neřekne, ISBN 978-8394513023 (cz.).
  108. Jerzy Zięba, Terapie Occultate – Quel che non ti dirà un medico, ISBN 978-8394513016 (wł.).
  109. Jarosław Krajewski (prowadzący), Alfabet Jerzego Zięby, Polskie Radio Katowice [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-27] (pol.).
  110. Nikola Bochyńska, Radio Katowice zdjęło z anteny audycję „Alfabet Jerzego Zięby” o niekonwencjonalnych metodach leczenia, Wirtualne Media [dostęp 2018-07-09] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-09] (pol.).
  111. Skandaliści – Jerzy Zięba, Polsat News, 2 maja 2017 [zarchiwizowane z adresu 2017-10-03] (pol.).
  112. Naturoterapia. Znachorstwo czy alternatywna metoda leczenia?, Dzień dobry TVN, 26 maja 2016 [dostęp 2017-10-02] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-02] (pol.).
  113. Jerzy Zięba ekspertem w nowym programie Zoom TV. Prowadzi Piotr Barełkowski, 7 marca 2017 [dostęp 2017-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-29] (pol.).
  114. Program TV – Czego Ci lekarz nie powie odc. 01, Zoom TV [dostęp 2017-09-29] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-29] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]