Jesús Balmori

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jesús Balmori
Imię i nazwisko Jesús Balmori y Gonzalez-Mondragon
Data i miejsce urodzenia 10 stycznia ok. 1886–1887
Manila
Data i miejsce śmierci 23 maja 1948
Manila
Narodowość filipińska
Dziedzina sztuki poezja, dramat, proza

Jesús Balmori y Gonzalez-Mondragon (ur. 10 stycznia ok. 1886[1]–1887[2] w Manili, zm. 23 maja 1948[3] tamże) – filipiński poeta, dramaturg i pisarz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 10 stycznia w manilskiej dzielnicy Ermita[4]. Nie ma natomiast jasności co do daty rocznej jego urodzenia. Niektóre źródła mówią o 1886[1], inne zaś o 1887[2]. Aktywny twórczo już w bardzo młodym wieku. Zadebiutował zbiorem poetyckim Rimas malayas (1904)[5]. W 1908 zdobył pierwszą nagrodę w konkursie poetyckim z okazji Dnia Rizala zorganizowanym przez pismo „El Renacimiento”, za wiersze Specs, Vaevictis i Himno a Rizal. Sukces ten przyniósł mu znaczny rozgłos, przyczynił się ugruntowania się jego pozycji jako jednego z wiodących głosów lirycznych archipelagu[6]. Żywo zaangażowany w życie filipińskiego środowiska poetyckiego swoich czasów, brał udział w licznych wierszowanych debatach. Debaty te, zwane od nazwiska swego inicjatora i pomysłodawcy balagtasan posłużyły Balmoriemu, w formie transkryptów, za źródło książki Balagtasan: justa poética (1927)[7]. Jedna z owych debat przyniosła mu również prestiżową Nagrodę Zobla, dzieloną z Manuelem Bernabé (1926)[8].

Czasem ukrywał się pod pseudonimem Batikuling[9]. Na łamach pisma „La Vanguardia” publikował poezje o zabarwieniu satyrycznym. Stopniowo zrodziła się z nich książka El libro de mis vidas manileñas (1928)[10]. W 1941 światło dzienne ujrzał jeszcze zbiór Mi casa de nipa[11], nagrodzony uprzednio (1940)[12][13] w konkursie zorganizowanym przez rząd pozostających wówczas w stowarzyszeniu ze Stanami Zjednoczonymi Filipin[14]. Praca ta uznawana jest za szczytowe osiągnięcie poezji hiszpanofilipińskiej[15].

Autor powieści, choćby Se deshojó la flor (1915)[16], Bancarrota de almas (1911)[17] i Los pájaros de fuego (1945)[18][19]. Pozostały po Balmorim sztuki teatralne, żadna z nich wszakże nie doczekała się publikacji[20]. Pozostawił także liczne krótkie formy prozatorskie, rozproszone na przestrzeni zarówno dekad jak i najrozmaitszych tytułów prasowych[21]. Uwzględniany w wielu antologiach literackich, między innymi Discursos de Malolos y Poesías Filipinas en Español (1965), Parnaso Filipino. Antología de poetas del Archipiélago Magallánico (1922) i Balagtasan: La Poesía de Jesús Balmori y Manuel Bernabé y Otras Cosas Más. Siendo lo mejor de lo escrito por Filipinos de Rizal a Nick Joaquín (1992)[22].

Zmarł na raka gardła, w Manili[23]. Dzień przed śmiercią stworzył, dedykowany żonie, wiersz A Cristo[24][25][26].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Los pájaros de fuego de Jesús Balmori (hiszp.). manila.cervantes.es. [dostęp 1 listopada 2020].
  2. a b JESUS “BATIKULING” BALMORI ( 1887 – 1948 ) Renowned Filipino Poet in Spanish (ang.). geocities.com. [dostęp 1 listopada 2020].
  3. La Pesca (hiszp.). carayanpress.com. [dostęp 1 listopada 2020].
  4. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. XVI. [dostęp 1 listopada 2020].
  5. Allegory and Archipelago: Jesus Balmori's "Los pájaros de fuego" and the Global Vantages of Filipino Literature in Spanish (ang.). ateneo.edu. s. 3. [dostęp 2 listopada 2020].
  6. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. XVI-XVII. [dostęp 1 listopada 2020].
  7. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. XXI. [dostęp 1 listopada 2020].
  8. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. XXIII. [dostęp 1 listopada 2020].
  9. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. LXXXIII. [dostęp 1 listopada 2020].
  10. Introducción temática a la Literatura filipina en español (hiszp.). cervantesvirtual.com. [dostęp 1 listopada 2020].
  11. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. XXV. [dostęp 1 listopada 2020].
  12. Allegory and Archipelago: Jesus Balmori's "Los pájaros de fuego" and the Global Vantages of Filipino Literature in Spanish (ang.). ateneo.edu. s. 4. [dostęp 2 listopada 2020].
  13. UNA PERSPECTIVA HISTÓRICA DE LA POESÍA HISPANOFILIPINA (hiszp.). um.es. [dostęp 1 listopada 2020].
  14. BALMORI, Jesús (Manila, 1886-1948) (hiszp.). cervantesvirtual.com. [dostęp 1 listopada 2020].
  15. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. XXVI. [dostęp 1 listopada 2020].
  16. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. XXIX. [dostęp 1 listopada 2020].
  17. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. XXVIII. [dostęp 1 listopada 2020].
  18. El Hijo (1936) (hiszp.). elneptunoazul.blogspot.com. [dostęp 1 listopada 2020].
  19. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. L. [dostęp 1 listopada 2020].
  20. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. LXXII. [dostęp 1 listopada 2020].
  21. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. LXXVIII-LXXX. [dostęp 1 listopada 2020].
  22. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. XCI. [dostęp 1 listopada 2020].
  23. PERMANENCIA Y PERSPECTIVAS DE LA HISPANIDAD EN FILIPINAS (hiszp.). bc.ca. [dostęp 1 listopada 2020].
  24. Jesús Balmori (ang.). enacademic.com. [dostęp 1 listopada 2020].
  25. Jesús Balmori, Los pájaros de fuego, Manila, Instituto Cervantes, 2010. (hiszp.). academia.edu. s. LVI. [dostęp 1 listopada 2020].
  26. Spanish letters in Philippine literature (ang.). varsitarian.net. [dostęp 2 listopada 2020].