Jezioro Długie (powiat szczycieński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jezioro Długie
Domowe Duże, Domowe k. Szczytna, Dom Duży, Szczycieńskie
Jezioro Długie
Jezioro Długie
Położenie
Państwo  Polska
Region Pojezierze Mazurskie
Wysokość lustra 140,0 m n.p.m.
Morfometria
Powierzchnia 51,0-62,1 ha
Wymiary
• max długość
• max szerokość

2,05 km
0,45 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

2,8[1] m
5,4[1] m
Objętość 1749,8 tys. m³
Hydrologia
Klasa czystości wody non[2] (w roku 2004)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jezioro Długie
Jezioro Długie
Ziemia53°34′07″N 20°58′50″E/53,568611 20,980556

Jezioro Długie (niem. Großer Haus-See[3]) - jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w całości położone w granicach administracyjnych miasta Szczytna. Jezioro leży na granicy Równiny Mazurskiej i Pojezierza Mrągowskiego[4].

Według urzędowego spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to Jezioro Długie[5]. W różnych publikacjach i na mapach topograficznych jezioro to występuje pod nazwą Domowe Duże[2][6]. Dawniej funkcjonowały także nazwy: Domowe k. Szczytna, Dom Duży, Szczycieńskie.

Dane[edytuj]

Jezioro Domowe Duże

Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 51,0 ha[2] do 62,1 ha[1]. Zwierciadło wody położone jest na wysokości 140 m n.p.m.[potrzebny przypis] Średnia głębokość jeziora wynosi 2,8 m[1], natomiast głębokość maksymalna 5,4 m[1]. Długość linii brzegowej wynosi 5300 m[potrzebny przypis].

Hydrologia[edytuj]

  • Zlewnia bezpośrednia: 22,18 ha
  • Zlewnia całkowita: 1310 ha
  • Na zachodnim krańcu bagniste pozostałości dawnego połączenia z jeziorem Szczycionek.
  • Na wschodnim krańcu 50-metrowy kanał (rów) łączy z Jeziorem Domowym Małym.

Inne dane[edytuj]

  • jezioro silnie zeutrofizowane
  • ze wschodu zabudowania miejskie i roślinność parkowa, z zachodu pola uprawne
  • na jeziorze są trzy nieduże podmokłe wyspy porośnięte trzciną
  • w północno-wschodniej części duży półwysep zarośnięty roślinnością
  • występuje ptactwo wodne, głównie łabędzie, kaczki, perkozy i rybitwy

Rekreacja[edytuj]

  • Na wschodnim krańcu jest piaszczysta plaża miejska, boisko do piłki plażowej, duże oświetlone molo z ławkami i stolikami.
  • Nad jeziorem w okresie letnim organizowane jest kąpielisko strzeżone.
  • Na wschodnim krańcu jest przystań wodna, ośrodek sportowy, w sezonie można wypożyczać sprzęt wodny (rowery, kajaki, żaglówki).
  • Wschodnia część otoczona jest parkiem i zabudową miejską, są chodniki i ścieżki rowerowe. Część zachodnia otoczona jest polami uprawnymi.
  • Dookoła jeziora powstała ścieżka rowerowa i piesza, oświetlona i z ławkami.

Wędkarstwo[edytuj]

  • typ jeziora: linowo-szczupakowy
  • najczęściej występujący gatunek – okoń, sandacz
  • całkowity zakaz łowienia w trzcinowiskach (lęgi ptaków)
  • okresowo zarybiane, np. sumem
  • populacje rosnące: płoć, leszcz, karp, sum, sandacz, okoń
  • populacje malejące: wzdręga, lin, karaś, amur, szczupak
  • ilość wędkarzy - średnia

Degradacja[edytuj]

W oparciu o badania przeprowadzone w 2004 roku wody jeziora zaliczono do wód pozaklasowych[2].

Za czasów niemieckich jeziora były bardzo czyste i zadbane, przy Jeziorze Dużym było kąpielisko, kąpano się także w jeziorze Małym.

Jezioro wykazuje cechy zbiorników silnie zeutrofizowanych, z zakwitami glonów, odczynem przekraczającym pH 9 i zawartością chlorofilu ponad 50 mg/m³ w warstwach powierzchniowych oraz wysokim stężeniem związków organicznych i biogennych.

Jest bardzo podatne na degradację (III kategoria) i ma dość niekorzystne położenie - część zlewni jest zurbanizowana. Woda deszczowa z części miasta spłukiwana jest do jezior. Większość wody wpada Jeziora Małego, jednak kilka kolektorów burzowych ma ujścia w Domowym Dużym.

W latach PRL nie dbano o jeziora. Największy wpływ na degradację jezior miały[potrzebny przypis]:

  • Lenpol
  • Spółdzielnia Mleczarska
  • Wody burzowe

Rewitalizacja[edytuj]

Od lat mówi się o rewitalizacji jezior. Pierwsze plany związane były z wykopaniem rowu, który połączyłby jezioro z jeziorami Szczycionek i Sasek Wielki. Kilkadziesiąt lat temu istniało połączenie ze Szczycionkiem , jednak pozostały tylko jego pozostałości.

W kolejnych latach pomysł rowu powracał, ale pojawiały się także inne:

  • mechaniczne czyszczenie dna jeziora
  • chemiczne czyszczenia dna
  • napowietrzanie wody
  • wymuszanie ruchu wody

Od 2010 roku prowadzona jest jego rekultywacja pod nadzorem naukowców Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Dzięki zabiegom związanym ze strącaniem związków fosforu udało się zahamować proces eutrofizacji. Osiągnięta już większa przezroczystość i parametry fizykochemiczne wody pozwoliły na otwarcie w 2011 roku kąpieliska, które spełnia wszystkie warunki jakie na organizatora taki obiektów narzuca polskie i unijne prawo.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e według IRŚ za Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 392. ISBN 83-232-1732-7.
  2. a b c d Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 392. ISBN 83-232-1732-7.
  3. Mapa z 1904 roku, m. wyd. Berlin
  4. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 100. ISBN 83-01-12479-2.
  5. Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych: Hydronimy. Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red). T. 1. Cz. 2: Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006, s. 61. ISBN 83-239-9607-5. [dostęp 22 kwietnia 2009].
  6. Mapa topograficzna dostępna w serwisie geoportal.gov.pl. [dostęp 20 listopada 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj]