Przejdź do zawartości

Joanna Pacuła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Joanna Pacuła
Data i miejsce urodzenia

30 grudnia 1957
Tomaszów Lubelski

Zawód

aktorka, modelka

Lata aktywności

od 1977

Joanna Pacuła (ur. 30 grudnia[a] 1957 w Tomaszowie Lubelskim[3]) – polska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna, modelka[4][5][6], która od lat 80. mieszka i pracuje w Stanach Zjednoczonych.

Za występ w dramacie kryminalnym Michaela Apteda Park Gorkiego (1983) była nominowana do Złotego Globu dla najlepszej aktorki drugoplanowej. Następnie występowała przede wszystkim w amerykańskich filmach klasy B[7], a także m.in. w produkcjach: włoskich, austriackich, hiszpańskich, izraelskich, francuskich, japońskich i nowozelandzkich, z czego duża część była amerykańskimi koprodukcjami[8]. Anglojęzyczna prasa porównywała ją m.in. do młodej Lauren Bacall[9]. Jej wdziękiem zachwycał się Giorgio Armani[10]. Polacy widzieli w niej następczynię Poli Negri[11]. Wbrew często powielanym w mediach informacjom[12][13], nie została wymieniona jako jedna z „obiecujących nowych aktorów z 1984” według krytyka Johna Willisa ani nie znalazła się na listach: „50 najpiękniejszych ludzi na świecie” wg amerykańskiego magazynu „People”, „100 najseksowniejszych kobiet wszech czasów” wg magazynu „FHM (For Him Magazine)” i „największych supermodelek świata” wg Channel 5[14].

25 marca 2026 nakładem wydawnictwa Agora ukazała się książka biograficzna Pacuła. Najsłynniejsza Polka na świecie, autorstwa Marty Górnej[15].

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Rodzina i edukacja

[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w Tomaszowie Lubelskim[16]. Jest córką Narcyzy i Leona Pacułów; matka była farmaceutką, a ojciec – inżynierem[17][18]. Wychowywała się z bratem i dwiema siostrami, Ewą (ur. 16 grudnia 1971) i Grażyną[3][19].

Odnosiła sukcesy szkolne jako lekkoatletka w biegu na 80 metrów[20] i biegu przez płotki[21]. W wieku sześciu lat obejrzała film André Hunebelle'a Fantomas zamarzyła o byciu aktorką[22]. Podczas nauki w Liceum Ogólnokształcącym im. Bartosza Głowackiego w Tomaszowie Lubelskim udzielała się w szkolnym kółku teatralnym, z którym wystawiła przedstawienie Leonarda Gershe’a Motyle są wolne (Butterflies Are Free); w sztuce wcieliła się w postać głównej bohaterki, Jill Tanner[23]. Chciała studiować archeologię[23], ale ostatecznie ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Warszawie[24].

Początki kariery

[edytuj | edytuj kod]

W latach 1979−1981 występowała na scenie Teatru Dramatycznego w Warszawie[25] pod dyrekcją Gustawa Holoubka[26] w spektaklach: Noc listopadowa (reż. Maciej Prus), Ćwiczenia z romantyzmu (reż. Gustaw Holoubek)[27], Jak wam się podoba (reż. Jan Maciejowski)[28] i Bałałajkin i spółka (reż. Ludwik René), ale szczególną popularnością wśród widzów cieszyła się jej kreacja Albertynki w Operetce (1980; reż. Maciej Prus), która została doceniona także przez krytyków[29]. Wystąpiła w kilku spektaklach Teatru Telewizji, m.in. jako Zosia, odrzucającą zaloty napotkanego na ulicy Ignacego (Marek Walczewski), w jednoaktówce Aleksandra Fredry Pierwsza lepsza, czyli nauka zbawienia (1980; reż. Andrzej Łapicki) i Desdemona w tragedii szekspirowskiej Otello (1984; reż. Andrzej Chrzanowski)[30].

W kinie statystowała jako studentka, uczestniczka letniego obozu językoznawczych kół naukowych, w filmie kina moralnego niepokoju Barwy ochronne (1976) w reżyserii Krzysztofa Zanussiego[31]. Pierwszą poważną rolę zagrała w filmie psychologicznym Mieczysława Waśkowskiego Nie zaznasz spokoju (1978), w którym wcieliła się w Bożenę Kaczmarek, ukochaną głównego bohatera, Tolka Maliniaka (Krzysztof Janczar)[32]. Następnie wystąpiła w dwóch telewizyjnych dziełach Jana Łomnickiego: jako Duśka Bytnarówna, siostra „Rudego”, w filmie Akcja pod Arsenałem (1978) i temperamentną Ewę Szymosiuk, artystkę z „Mazowsza”, w dwóch odcinkach serialu Dom (1980) emitowanego w TVP1[33]. Zagrała także Maryśkę w filmie psychologicznym Sylwestra Szyszki Zerwane cumy (1979)[34] i Irenę, młodszą siostrę Piotrka (Eugeniusz Priwieziencew), głównego bohatera dramatu obyczajowego Radosława Piwowarskiego Córka albo syn (1979)[35].

Rozpoznawalność w kraju przyniosła jej kreacja rozmarzonej praktykantki pielęgniarki Joli „Sarny” Morawieckiej, skłóconej z rodzicami, bezradnej wobec rodzącej się miłości, w trzyodcinkowym dramacie telewizyjnym Zielona miłość (1980)[36][37]. Zagrała także kolejne role serialowe: Gabrielę „Gabi” Metelską w Janie Serce (1982; reż. Radosław Piwowarski)[38], Krystynę w Przyjaciołach (1981; reż. Andrzej Kostenko)[39], prostytutkę w jednym z odcinków 07 zgłoś się (1982; reż. Krzysztof Szmagier)[40] i Elwirę w Życiu Kamila Kuranta (1983; reż. Grzegorz Warchoł[41]. Przyjęła niewielką rolę Marioli, marzącej o karierze filmowej znajomej pisarza, głównego bohatera telewizyjnego filmu obyczajowego Pawła Kuczyńskiego Yokohama (1982)[42].

Jej zdjecia w okresie kariery w Polsce były często publikowane (czasem także na okładce) w tygodnikach „Film” i „Ekran” oraz w miesięczniku „Kino[43][44].

Kariera międzynarodowa

[edytuj | edytuj kod]

W zagranicznym kinie zadebiutowała rolą Leny, żony porucznika Tudora Gheorghiu, w rumuńskim dramacie wojennym Sergiu Nicolaescu Ostatnia noc miłości (Ultima noapte de dragoste, 1980), który został zaprezentowany w Warszawie z okazji obchodów Święta Narodowego Rumunii[45].

W grudniu 1981, kiedy w Polsce wprowadzono stan wojenny, przebywała w Paryżu[46], dokąd udała się na urlop[47]. Zachęcona przez Romana Polańskiego, rozpoczęła karierę fotomodelki, m.in. zagrała we francuskich reklamach[47], poza tym statystowała w kilku filmach[48]. Następnie, również zachęcona przez Polańskiego, wyleciała na trzy miesiące do Stanach Zjednoczonych[49]. 16 maja 1982, niedługo przed powrotem do Polski, ukradziono jej wszystkie dokumenty, bilety i paszport[11][50]. W oczekiwaniu ja wyrobienie nowych dokumentów zrealizowała kilka zleceń modelingowych[50]. Przez kilka miesięcy mieszkała u aktorki Elżbiety Czyżewskiej[51], z której pomocą rozpoczęła karierę aktorską i współpracę z reżyserami hollywoodzkimi[52]. Burzliwe relacje aktorek stały się inspiracją do filmu Jerzego Bugajewicza Anna (1987) ze scenariuszem Agnieszki Holland[53] i do spektaklu telewizyjnego Feliksa Falka Aktorki[54]. Pacuła w późniejszych latach odmawiała komentarzy o konflikcie z Czyżewską, z wyjątkiem wywiadu dla czasopisma „Elle” z 1999, w którym powiedziała: „Nie miałam mieszkania, nie wiedziałam, co ze sobą zrobić. Ktoś ze znajomych poradził mi, żeby zadzwonić do Eli, może »przechowa mnie« przez parę tygodni. Zgodziła się. Doceniam to. Jednak nie mogłyśmy się dogadać – i ze względu na różnicę wieku, i poglądów”[55].

Polecona przez Romana Polańskiego, została obsadzona w roli Iriny Asanowek w dramacie kryminalnym Michaela Apteda Park Gorkiego (Gorky Park, 1983)[56][57], za którą otrzymała głównie przychylne recenzje[58] i nominację do Złotego Globu dla najlepszej kobiecej roli drugoplanowej[59]. Za sprawą występu w Parku… zdobyła uwagę amerykańskiej prasy, m.in. redakcji czasopism: „GQ”, „Vogue”, „Harper’s Bazaar” i „Time”, które w swoich artykułach porównywały ją do Lauren Bacall, Ingrid Bergman, Jean Simmons czy Jennifer Jones[60]. O Pacule dużo pisano także w europejskiej i australijskiej prasie[61]. W 1984 razem z Anthonym Franciosą wręczyła Oscara za najlepsze zdjęcia na 56. gali rozdania nagród Akademii Filmowej[62].

Wzięła udział w przesłuchaniach do roli Dany Barrett w komedii grozy Ivana Reitmana Pogromcy duchów (Ghostbusters, 1984) i Jill w tragikomedii Terry’ego Gilliama Brazil (1985), ale ostatecznie odrzuciła obie propozycje[63]. Zagrała kibucniczkę Gilę, główną bohaterkę krytycznie przyjętej brytyjskiej komedii Lewisa Gilberta Nie całkiem w raju (Not Quite Paradise, 1985)[64]. Następnie miała zagrać główną rolę Bichette w niemieckim dramacie kryminalnym Roberta van Ackerena Tygrysica (Die Tigerin)[65], ale reżyser został zwolniony przez producenta Dietera Geisslera przed rozpoczęciem zdjęć[66], a Pacule nie pozwolono opuścić USA ze względu na trwający proces naturalizacji[66].

W drugiej połowie lat 80. zagrała Żydówki w krytycznie przyjętych produkcjach: Marissę Freilich w trzyodcinkowym miniserialu ABC Przeprawa (Crossings, 1986)[67] i Elli, agentkę Mosadu, w filmie akcji Terry’ego J. Leonarda Umrzeć z honorem (Death Before Dishonor, 1987)[68], a także Lukę w brytyjsko-jugosłowiańskim miniserialu wojennym Jacka Golda Ucieczka z Sobiboru (Escape from Sobibor, 1987), który został uhonorowany Złotym Globem za najlepszy miniserial lub film telewizyjny[69]. Za rolę czarnego charakteru – modelki Felice, która żyje pod wpływem przekazywanej z pokolenia na pokolenie klątwy powodującej gnicie – w horrorze Pena Denshama Pocałunek (The Kiss, 1988) była nominowana do nagrody Saturna dla najlepszej aktorki[70]. Następnie pojawiła się w roli belgijskiej księżniczki w komedii Cammella Coulsona Afrykańska przygoda (Options, 1989)[71]. Zagrała podwójną rolę: Dianę, żonę majora, i pielęgniarkę Annę, w krytycznie przyjętym thrillerze wojennym Petera Markle Punkt załamania (Breaking Point, 1989) nakręconym dla stacji TNT[72].

Na przełomie lat 80. i 90. odrzuciła propozycje zagrania głównych ról żeńskich w późniejszych hitach kasowych: Batman, 9½ tygodnia i Nagi instynkt[73]. Wbrew powielanym przez media spekulacjom, nie była rozważana do roli dziewczyny Jamesa Bonda w Licencji na zabijanie[74]. Była kandydatką do roli Ann Talbot w thrillerze Costy-Gavrasa Pozytywka (Music Box, 1989)[75]. Bez powodzenia wzięła udział w przesłuchaniach do ról: komandor Elizabeth Shelby w serialu fantastycznonaukowego Star Trek: Następne pokolenie[75], Sabiny w melodramacie Nieznośna lekkość bytu, Catharine Peterson w thrillerze Czarna wdowa i Elizabeth Williams w horrorze sci-fi Lewiatan[76].

W 1990 wzięła udział w sesjach zdjęciowych dla amerykańskich czasopism „Vanity Fair” i „Mirabella”[77]. Na początku lat 90. zagrała ekolożkę Dianę Randall w krytycznie przyjętym serialu CBS Elita (E.A.R.T.H. Force, 1990)[78], profesor Leslie Davalos w kasowym filmie Dwighta H. Little’a Wybraniec śmierci (Marked for Death, 1990) ze Stevenem Seagalem w roli głównej[79] i doktor Lenę Pole w telewizyjnym thrillerze medycznym Jerrolda Freedmana Stan krytyczny (Condition: Critical, 1992)[80]. Zagrała także we włoskich filmach: jako Alina w erotyku Maura Bologniniego Mężowie i kochankowie (La villa del venerdì, 1991)[81], owdowiałą redaktorkę Tracy, która staje się obiektem seryjnego mordercy (François Montagutt), w thrillerze kryminalnym Lamberto Bavy Zagadka osobowości (Body Puzzle, 1993)[82] i femme fatale poszukującą zaginionej siostry w parodii filmowej Ezio Greggio Milczenie baranów (Il Silenzio dei Prosciutti, 1994)[83].

25 grudnia 1991 w serwisie informacyjnym Wiadomości w TVP1 wyemitowano wywiad Wandy Nadobnik z Pacułą, który został krytycznie odebrany w ogólnopolskich mediach z uwagi na amerykański akcent aktorki i wplątywanie przez nią anglojęzycznych zwrotów do wypowiedzi[84].

Do kina amerykańskiego wróciła rolą Vanessy w thrillerze erotycznym Neilla Fearnleya Pasja zabijania (Black Ice, 1992)[85], a następnie zagrała jeszcze w dwóch filmach z tego gatunku: Oczy obserwatora (Eyes of The Beholder, 1992) Lawrence’a L. Simeone’a i Potrójna gra (Every Breath, 1994) Steve’a Binga[86]. Wystąpiła następnie jako oskarżona o morderstwo biolożka morską i malarka Abbey w dreszczowcu Kevina Meyera Zawiłe śledztwo (Under Investigation, 1993)[87], Sophie Morgan, korepetytorka uwodząca 17–letniego Kena Sotę (Gorō Inagaki), w amerykańsko-japońskim dramacie Akiyoshiego Kimaty Prywatne lekcje II (Private Lessons II, 1993)[88], Paula Dare w horrorze Anthony’ego Hickoksa Czarnoksiężnik 2 (Warlock: The Armageddon, 1993)[89], ukochana Doca Hollidaya (Val Kilmer) w kasowym westernie George’a P. Cosmatosa Tombstone (1993)[90], futurystyczna femme fatale w psychologicznym filmie sci-fi Craiga R. Baxleya Głęboka czerwień (Deep Red, 1994)[91], Evelyn Adams, matka chłopca porwanego przez kosmitów, głównego bohatera filmu fantastycznonaukowego Jamesa Glickenhausa Timemaster (1995)[92], Norę Weeks w horrorze Scitta McGinnisa Ostatnie tchnienie (Last Gasp, 1995)[93], kelnerka Selma w surrealistycznej komedii Izidore’a Musallama Krok w stronę raju (Heaven Before I Die, 1997)[94] i niesłusznie oskarżoną o zabójstwo męża Risę Gallather w telewizyjnym dramacie kryminalnym Timothy’ego Bonda Zabójczy podstęp (Sweet Deception, 1998)[95] i Lillianę Rotaru w komedii Michael Lehmanna Mój przyjaciel olbrzym (My Giant, 1998)[96]. W międzyczasie zagrała w kilku filmach telewizyjnych z serii Roger Corman Presents dla Showtime: Anitę Clark, żonę naukowca i ekologa (Peter Onorati), w horrorze Dave’a Payne’a Nie tacy jak my (Not Like Us, 1995), Brendę w komedii Charlesa Gale’a Bombowe chłopaki (Captain Nuke and the Bomber Boys, 1995) i Bergren w horrorze Dana Goldena Przeklęty okręt (The Haunted Sea, 1997), przy czym ostatni z filmów nie został wyemitowany w telewizji[97].

Po chwilowym powrocie do Polski w 1997 udzieliła wywiadów czasopismom: „Sukces” i „Twój Styl[98]. Ponownie przyleciała do ojczyzny kilka miesięcy później, by wystąpić gościnnie jako Julia w polsko-amerykańskim filmie sensacyjnym Andrew Stevensa Biały Kruk (The White Raven, 1998), a jej pojawienie się w kraju było szeroko omawiane w krajowej prasie[99]. Była rozważana do obsadzenia w głównej roli żeńskiej, agentki Mosadu Karen Pierce, w filmie sensacyjnym Władysława Pasikowskiego Operacja Samum (1999), ale z uwagi na jej zbyt wysoką gażę rolę ostatecznie powierzono Annie Korcz[100].

Z końcem dekady zagrała Yvonne Ballingee w jednym z odcinków drugiego sezonu serialu Fatalny rewolwer (Dead Man’s Gun, 1999)[101] i Nadię Winogradową, oficerkę naukowej rosyjskiego okrętu „Wołkow”, który łączy się ze stacją kosmiczną Mir, w wysokobudżetowym technothrillerze Johna Bruno Wirus (Virus, 1999)[102]; film zebrał krytyczne recenzje i poniósł finansową klęskę[103]. W 1999 premierę miały jeszcze dwa filmy z Pacułą: Błąd w sztuce (Error in Judgment) Scotta P. Levy’ego i telewizyjna Sztuka zabijania (The Art of Murder) Rubena Preussa[104].

Na początku nowego tysiąclecia wystąpiła jako bioterrorystka Lissette Martineau w kanadyjskim, telewizyjnym filmie akcji Jona Hessa Crash i Byrnes (Crash and Byrnes, 2000)[104] i Gogi, imigrantka z Rosji, matka jednej z głównych bohaterek chłodno przyjętego sitcomu Brutally Normal (2000) emitowanym na kanale The WB[105]. Następnie zagrała Klein w komedii Craiga Clyde’a Nie ma jak w domu (No Place Like Home, 2001)[106] i wystąpiła w dwóch amerykańsko-litewskich produkcjach: jako Sonia w thrillerze Vincenta Montona The Hit (2001)[107] i angielska rycerka Elizabeth w filmie przygodowym Byrona W. Thompsona Wojownicy (Warrior Angels, 2002)[108]. Pojawiła się gościnnie jako hollywoodzka gwiazda filmowa Trosha Sandifer, która morduje swojego agenta i kochanka, w jednym z odcinków serialu Wydział kryminalny (Robbery Homicide Division, 2002)[109] i Iris Wetherton w amerykańsko-nowozelandzkim filmie Dale’a G. Bradleya Oficer Amora (Cupid’s Prey, 2002)[106]. Następnie wcieliła się w Paulę Kennedy, właścicielkę korporacji, która prowadzi badania nad genetyką i tworzy hybrydę dinozaura i krokodyla, w telewizyjnym horrorze Kevina O’Neilla Dinocroc (2004); był to jej ostatni film nakręcony do serii Roger Corman Presents[107]. Poza tym zagrała Sashę, agentkę rosyjskiego wywiadu, w filmie sensacyjnym Jeffa Celentano Moskiewska gorączka (Moscow Heat, 2004), femme fatale Theresę w thrillerze Neala Sundstroma Łatwa śmierć (Dead Easy, 2004), Liz Teller w filmie akcji Billa Tannena Zadanie specjalne (The Cutter, 2005)[106] i hollywoodzka gwiazda Elsa Winters w jednym z odcinków serialu komediowego Jake in Progress (2005) w ABC[110].

W międzyczasie nawiązała współpracę z Damianem Chapą, który został jej agentem i który obsadził ją w swoich filmach: w drugoplanowej roli Jessiki Lancaster, żony gubernatora (Stacy Keach) w niskobudżetowym filmie El Padrino (2004) i jako sędzię w filmie akcji Chicano Blood (2008)[111]. Miała wystąpić w komedii sensacyjnej BJ-a Davisa Cztery miliony do szczęścia (Forget About It, 2006), ale ostatecznie nie znalazła się w filmie[112]. W 2008 pojawiła się w roli Leyli Zlatavich, podejrzanej o morderstwo wolontariuszki w centrum pomocy uciekinierom z Zemenii, w której zauracza się główny bohater, w jednym z odcinków komediowego serialu kryminalnego Detektyw Monk (Monk)[113]. W kwietniu 2010 uczestniczyła w Hollywood Show, corocznym konwencie organizowanym dla kolekcjonerów autografów gwiazd filmowych[114]. Wcieliła się w postać Ruth Madoff, żony finansisty Bernarda Madoffa, w quasibiograficznym filmie dokumentalnym Edmunda Druilheta Madoff: Made Off with America (2013)[115] i zagrała przełożoną i byłą ukochaną głównego bohatera w nieskobudżetowym filmie Raya O’Neilla ICE Agent (2013)[116]. Wystąpiła gościnnie w roli migrantki z Rumunii w jednym z odcinków serialu Kości (Bones, 2014)[117].

Po sześcioletniej przerwie w karierze aktorskiej powróciła na ekrany rolą Eris Crowe, skorumpowanej funkcjonariuszki Agencji do Walki z Narkotykami, w thrillerze Shane’a Stanleya Break Even (2020)[118].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

W 1980 była w związku z aktorem Piotrem Fronczewskim[119]. W latach 80. była związana z producentem filmowym Hawkiem Winchelem Kochem Jr., którego poznała podczas realizacji filmu Parku Gorkiego; rozstali się w 1987[120]. Wbrew spekulacjom medialnym, nie miała romansu z aktorem Jackiem Nicholsonem[121]. Przez krótki czas spotykała się z Markiem Borettim[122]. Prasa donosiła także o odrzuceniu przez nią zaręczyn Dominika Wieczorkowskiego, ale scenarzysta zdementował te informacje[123].

Mieszka w Los Angeles[124]. Przez pewien czas mieszkała w domu należącym do Rudolfa Valentino[125].

Filmografia

[edytuj | edytuj kod]
Rok Tytuł Rola Reżyser
1976 Barwy ochronne studentka, uczestniczka obozu Krzysztof Zanussi
1977 Akcja pod Arsenałem Duśka Bytnarówna, siostra „Rudego” Jan Łomnicki
Nie zaznasz spokoju Bożena Kaczmarek Mieczysław Waśkowski
1979 Zerwane cumy Maryśka Jastrzębska w młodości / wnuczka Maryśki Sylwester Szyszko
1980 Czułe miejsca pielęgniarka Piotr Andrejew
Ostatnia noc miłości, pierwsza noc wojny (Ultima noapte de dragoste) Lena, żona Tudora Sergiu Nicolaescu
1983 Park Gorkiego (Gorky Park)[126] Irina Asanova Michael Apted
1985 Nie całkiem w raju (Not Quite Paradise)[127] Gila Lewis Gilbert
1987 Umrzeć z honorem (Death Before Dishonor)[128] Elli Terry Leonard
Słodkie kłamstwa (Sweet Lies)[129] Joëlle Nathalie Delon
1988 Pocałunek (The Kiss)[130] Felice Pen Densham
Options[131] Księżniczka Nicole Camilo Vila
1990 Wybraniec śmierci (Marked for Death)[132] Leslie Dwight H. Little
1991 Dobry glina (The Good Policeman) ukochana Isaaca Seidela Peter Werner
Mężowie i kochankowie (La Villa del venerdi)[133] Alina Mauro Bolognini
1992 Oczy obserwatora (Eyes of the Beholder) Diana Carlyle Lawrence L. Simeone
Pasja zabijania (Black Ice)[134] Vanessa Neill Fearnley
Zagadka osobowości (Body Puzzle)[135] Tracy Lamberto Bava
1993 Prywatne lekcje II (Private Lessons II) Sophie Morgan Akiyoshi Kimata
Czarnoksiężnik 2 (Warlock II: The Armageddon)[136] Paula Dare Anthony Hickox
Zawiłe śledztwo (Under Investigation)[137] Abbey Jane Strong Kevin Meyer
Tombstone[138] Kate George P. Cosmatos, Kevin Jarre
1994 Milczenie baranów (Il silenzio dei prosciutti)[139] Lily Wine Ezio Greggio
Potrójna gra (Every Breath) Lauren Steve Bing
Kim Novak przy telefonie (C’e Kim Novak al telefono)[140] Emilia Riki Roseo
1995 Chłopcy bombowcy (Captain Nuke and the Bomber Boys)[141] Brenda Franelli Charles Gale
Nie tacy jak my (Not Like Us)[142] Anita Clark Dave Payne
Timemaster Evelyn Parker James Glickenhaus
Ostatnie tchnienie (Last Gasp)[143] Nora Weeks Scott McGinnis
1997 Krok w stronę raju (Heaven Before I Die) Selma Izidore K. Musallam
Przeklęty okręt (Haunted Sea) Pierwszy oficer Mate Bergren Dan Golden, Daniel Patrick
W ramionach dojrzałej kobiety (En brazos de la mujer madura)[144] Marta Manuel Lombardero
1998 Biały kruk (The White Raven) Julia Konnenman Andrew Stevens
Mój przyjaciel olbrzym (My Giant)[145] Lilliana Rotaru Michael Lehmann
1999 Błąd w sztuce (Error in Judgment)[146] Liz Hurper Scott P. Levy
Wirus (Virus)[147] Nadia Vinogradiya John Bruno
Sztuka zabijania (The Art of Murder)[148] Elizabeth Sheridan Ruben Preuss
2000 Crash and Byrnes[149] Lissette Jon Hess
2001 The Hit Sonia Vincent Monton
2002 Nie ma jak w domu (No Place Like Home) Gretchen Klein Craig Clyde
Wojownicy (Warrior Angels)[150] Elizabeth Byron W. Thompson
2003 Ofiara Amora (Cupid’s Prey)[151] Iris Wetherton Dale G. Bradley
2004 DinoCroc Paula Kennedy Kevin O’Neill
Moskiewska gorączka (Moscow Heat) Sascha Jeff Celentano
Łatwa śmierć (Dead Easy) Teresa Storm Neal Sundstrom
El Padrino[152] Jessica Lancaster Damian Chapa
2005 Zadanie specjalne (The Cutter) Elizabeth Teller William Tannen
2006 4 miliony do szczęścia (Forget About It) Talia Nitti BJ Davis
Honor Rose Tyrell David Worth
2007 When Nietzsche Wept Mathilda Pinchas Perry
2008 Chicago Blood sędzia Damian Chapa
2009 Wyścig po szczęście (Shannon’s Rainbow) Emily Blair Frank E. Johnson
2010 Black Widow Olivia Mark Roemmich
2011 Good God Bad Dog (krótkometrażowy) Ruth Averill Beni Atoori
2013 Madoff: Made Off with America Ruth Madoff Edmund Druilhet
ICE Agent Sheila Hayman Ray O’Neill
Kill Her, Not Me Judith George Francisco
2020 Break Even agentka Crowe Shane Stanley
2023 Buckle Up Evelyn Elger Ross Fall
Chris Newman

Filmy TV

[edytuj | edytuj kod]
Rok Tytuł Rola Reżyser
1979 Córka albo syn Irena, siostra Piotra Radosław Piwowarski
1981 Yokohama znajoma pisarza Paweł Kuczyński
1987 Ucieczka z Sobiboru (Escape from Sobibor)[153] Luka Jack Gold
1989 Punkt krytyczny (Breaking Point) Anna / Diana Peter Markle
1992 Stan krytyczny (Condition: Critical)[154] dr Lena Poole Jerrold Freedman
1994 Normandy: The Great Crusade Ursula von Kardoff (głos) Christopher Koch
Głęboka czerwień (Deep Red)[155] Monica Quik Craig R. Baxley
1997 Rozkoszne interesy (Business for Pleasure) Anna Rafael Eisenman
1998 Zabójczy podstęp (Sweet Deception)[156] Risa Gallagher Timothy Bond
2003 Siła rażenia (Lightning: Bolts of Destruction) dr Valery Landis Brenton Spencer
2012 Stolen Child Tatiana Michael Feifer

Seriale TV

[edytuj | edytuj kod]
Rok Film Rola Reżyser
1978 Zielona miłość Jola „Sarna” Stanisław Jędryka
1980 Kto za? Alina Cisz Stefan Szlachtycz
1980 Dom Ewa Szymosiuk Jan Łomnicki
1981 07 zgłoś się odc. 14 Hieny prostytutka pracująca dla Walaska Krzysztof Szmagier
1981 Przyjaciele odc. 4 Nauka Krystyna, studentka politechniki Andrzej Kostenko
1981 Jan Serce Gabriela „Gabi” Metelska, siostrzenica Małgosi Kurowskiej Radosław Piwowarski
1982 Życie Kamila Kuranta Elwira Grzegorz Warchoł
1986 Przeprawy (Crossings)[157] Marissa Freilich Karen Arthur
1990 Elita (E.A.R.T.H. Force)[158] Diana Randall Bill Dial
1999 Fatalny rewolwer (Dead Man’s Gun) Yvonne Ballinger Ed Spielman, Howard Spielman
2000 Brutally Normal Gogi
2002 Niesamowite opowieści (Night Visions) przywódczyni imigrantów Tobe Hooper
2002 Wydział kryminalny (Robbery Homicide Division) Trisha Sandifer Paul Michael Glaser
2005 Jake in Progress Elsa Winters Michael Alan Spiller
2008 Detektyw Monk (Monk)[159] – odc. Mr. Monk Falls in Love Leyla Zlatavich Arlene Sanford
2014 Kości (Bones) – sezon 9 odc. 19 The Turn in the Urn Drina Mirga Tim Southam
  1. Niektóre źródła podają 2 stycznia[1][2], ale sama Pacuła w wywiadzie „Montreal Gazette” z 4 grudnia 1984 wskazała 30 grudnia jako swoją datę urodzenia.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Joanna Pacuła w bazie filmpolski.pl
  2. Biogram Joanny Pacuły. „Filmowy Serwis Prasowy”. nr 7–8 (521–522/XXIX), s. 45, 1–30 kwietnia 1983. Warszawa: RSW „Prasa-Książka-Ruch”. ISSN 0430-4519.
  3. 1 2 Górna 2026 ↓, s. 362.
  4. Joanna Pacuła. Listal. [dostęp 2016-07-20]. (ang.).
  5. Hal Erickson: Joanna Pacuła Biography. AllMovie. [dostęp 2022-07-13]. (ang.).
  6. Joanna Pacuła. AlloCiné. [dostęp 2016-07-20]. (fr.).
  7. Górna 2026 ↓, s. 23, 211.
  8. Górna 2026 ↓, s. 25–26, 87–88, 93, 168, 196, 261.
  9. Vernon Scott (1983-09-26): Joanna Pacuła: Roundabout from Warsaw to Hollywood. UPI.com. [dostęp 2016-02-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-30)]. (ang.).
  10. Joanna Pacuła, beauty actress and model. Vena Poetica. [dostęp 2012-10-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-30)]. (pol.).
  11. 1 2 Marta Górna, Joanna Pacuła. Jedyna Polka, która podbiła Hollywood, „Gazeta Wyborcza”, 14 sierpnia 2018 [dostęp 2016-02-12] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-30] (pol.).
  12. Joanna Pacuła Trivia. FamousFix. [dostęp 2016-02-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-30)]. (ang.).
  13. Joanna Pacuła Trivia 2. FamousFix. [dostęp 2016-02-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-30)]. (ang.).
  14. Górna 2026 ↓, s. 10–11, 285.
  15. Marta Górna: Pacuła. Najsłynniejsza Polka na świecie. Warszawa: Agora, 2026, s. 416. ISBN 978-83-83804835.
  16. Górna 2026 ↓, s. 363.
  17. Górna 2026 ↓, s. 362, 366.
  18. Joanna Pacula Biography (1957-). Film Reference. [dostęp 2024-07-20]. (ang.).
  19. Katarzyna Komosa. Szalona Aśka. Film”. nr 51−52/1992 (XLVII) (2266−67), s. 40−41, 10−27 grudnia 1992. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
  20. Górna 2026 ↓, s. 364.
  21. Górna 2026 ↓, s. 49.
  22. Górna 2026 ↓, s. 49, 363.
  23. 1 2 Górna 2026 ↓, s. 365.
  24. Górna 2026 ↓, s. 23.
  25. „Czułe miejsca”: Biogram Joanny Pacuły. „Filmowy Serwis Prasowy”. nr 6 (478/XXVII), s. 2–4, 16–31 marca 1981. Warszawa: RSW „Prasa-Książka-Ruch”. ISSN 0430-4519.
  26. Górna 2026 ↓, s. 329.
  27. Górna 2026 ↓, s. 328.
  28. Joanna Pacuła. TV.com. [dostęp 2024-08-19]. (ang.).
  29. Górna 2026 ↓, s. 62, 332–333.
  30. Górna 2026 ↓, s. 328–329.
  31. Ilona Łepkowska. Patrzą dziś inaczej. Film”. nr 14/1980 (XXXV) (1635), s. 16–17, 6 kwietnia 1980. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
  32. Górna 2026 ↓, s. 310–312.
  33. Górna 2026 ↓, s. 323, 332, 335.
  34. Górna 2026 ↓, s. 323.
  35. Górna 2026 ↓, s. 325–326.
  36. W jednym kadrze: Joanna Pacuła. Film”. nr 28/1978 (XXXIII) (1544), s. 24, 9 lipca 1978. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
  37. Górna 2026 ↓, s. 304, 310.
  38. Górna 2026 ↓, s. 332, 343–344.
  39. Górna 2026 ↓, s. 339.
  40. Górna 2026 ↓, s. 345.
  41. Górna 2026 ↓, s. 347.
  42. Górna 2026 ↓, s. 338.
  43. Górna 2026 ↓, s. 305–306, 329, 340.
  44. 2 x „Kino” (Joanna Pacuła). Allegro. [dostęp 2022-07-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-01-02)]. (pol.).
  45. Sygnały: Joanna Pacuła. Film”. nr 29/1980 (XXXV) (1650), s. 2, 14 września 1980. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
  46. Joanna Pacuła. Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-07-20]. (ang.).
  47. 1 2 Górna 2026 ↓, s. 55.
  48. Górna 2026 ↓, s. 377.
  49. Górna 2026 ↓, s. 55, 377.
  50. 1 2 Górna 2026 ↓, s. 56.
  51. Górna 2026 ↓, s. 96, 109, 114.
  52. Górna 2026 ↓, s. 23, 110.
  53. Górna 2026 ↓, s. 97–100.
  54. Górna 2026 ↓, s. 111.
  55. Górna 2026 ↓, s. 114.
  56. Hawk Koch, Molly Jordan: Magic Time: My Life in Hollywood. Nowy Jork: Post Hill Press, 2019, s. 272. ISBN 978-1-64293-302-4.
  57. Górna 2026 ↓, s. 48, 56–57, 243.
  58. Górna 2026 ↓, s. 63–64.
  59. Golden Globes – Joanna Pacuła. goldenglobes.com. [dostęp 2026-06-16]. (ang.).
  60. Górna 2026 ↓, s. 44–46.
  61. Górna 2026 ↓, s. 46–47, 70, 165.
  62. Górna 2026 ↓, s. 67.
  63. Górna 2026 ↓, s. 70–72, 150.
  64. Górna 2026 ↓, s. 74–75, 80.
  65. Krótko: Joanna Pacuła. Film”. nr 31/1985 (XL) (1883), s. 2, 14 września 1985. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
  66. 1 2 Die flambierte Tigerin, „Der Spiegel”, 4 sierpnia 1985 [dostęp 2024-08-19] (niem.).
  67. Górna 2026 ↓, s. 84, 87.
  68. Górna 2026 ↓, s. 87–89.
  69. Górna 2026 ↓, s. 116, 121–122.
  70. Górna 2026 ↓, s. 129–130.
  71. Górna 2026 ↓, s. 137–140.
  72. Górna 2026 ↓, s. 145–146.
  73. Górna 2026 ↓, s. 27, 150, 186.
  74. Górna 2026 ↓, s. 90, 92–93.
  75. 1 2 Górna 2026 ↓, s. 147.
  76. Górna 2026 ↓, s. 150, 203.
  77. Górna 2026 ↓, s. 148–149.
  78. Górna 2026 ↓, s. 151.
  79. Górna 2026 ↓, s. 153–154.
  80. Górna 2026 ↓, s. 156–157.
  81. Górna 2026 ↓, s. 26, 159–163.
  82. Górna 2026 ↓, s. 169.
  83. Górna 2026 ↓, s. 176–177.
  84. Górna 2026 ↓, s. 293–300.
  85. Górna 2026 ↓, s. 186.
  86. Górna 2026 ↓, s. 189.
  87. Górna 2026 ↓, s. 190–191.
  88. Górna 2026 ↓, s. 196.
  89. Górna 2026 ↓, s. 199.
  90. Górna 2026 ↓, s. 201, 209.
  91. Górna 2026 ↓, s. 221.
  92. Górna 2026 ↓, s. 232.
  93. Górna 2026 ↓, s. 232–233.
  94. Górna 2026 ↓, s. 233.
  95. Górna 2026 ↓, s. 235.
  96. Górna 2026 ↓, s. 238.
  97. Górna 2026 ↓, s. 223, 227, 230–231.
  98. Górna 2026 ↓, s. 27–29.
  99. Górna 2026 ↓, s. 20, 32–34, 37.
  100. Górna 2026 ↓, s. 38–40.
  101. Górna 2026 ↓, s. 213–214.
  102. Górna 2026 ↓, s. 239–241.
  103. Górna 2026 ↓, s. 252.
  104. 1 2 Górna 2026 ↓, s. 254.
  105. Górna 2026 ↓, s. 257–258.
  106. 1 2 3 Górna 2026 ↓, s. 261.
  107. 1 2 Górna 2026 ↓, s. 255.
  108. Górna 2026 ↓, s. 119.
  109. Górna 2026 ↓, s. 258–259.
  110. Górna 2026 ↓, s. 260.
  111. Górna 2026 ↓, s. 263–265–266.
  112. Górna 2026 ↓, s. 266–268.
  113. Górna 2026 ↓, s. 285–287.
  114. Górna 2026 ↓, s. 249–250.
  115. Górna 2026 ↓, s. 269–270.
  116. Górna 2026 ↓, s. 271.
  117. Górna 2026 ↓, s. 274.
  118. Górna 2026 ↓, s. 274–275.
  119. Piotr Fronczewski skończył 74 lata. Nie potrafił ukryć prawdy o romansie [online], Wirtualna Polska [dostęp 2021-08-23] (pol.).
  120. Górna 2026 ↓, s. 29–30, 61, 126–127.
  121. Górna 2026 ↓, s. 30.
  122. Górna 2026 ↓, s. 9.
  123. Górna 2026 ↓, s. 10.
  124. Górna 2026 ↓, s. 8, 262.
  125. Górna 2026 ↓, s. 180.
  126. Park Gorkiego (1983) w bazie filmpolski.pl
  127. Nie całkiem w raju (1985) w bazie filmpolski.pl
  128. Death Before Dishonor (1987) w bazie filmpolski.pl
  129. Słodkie kłamstwa (1987) w bazie filmpolski.pl
  130. Pocałunek (1988) w bazie filmpolski.pl
  131. Options (1988) w bazie filmpolski.pl
  132. Wybraniec śmierci w bazie filmpolski.pl
  133. Mężowie i kochankowie (1991) w bazie filmpolski.pl
  134. Black Ice (1992) w bazie filmpolski.pl
  135. Zagadka osobowości (1992) w bazie filmpolski.pl
  136. Czarnoksiężnik 2 (1993) w bazie filmpolski.pl
  137. Zawiłe śledztwo (1993) w bazie filmpolski.pl
  138. Tombstone (1993) w bazie filmpolski.pl
  139. Milczenie baranów (1994) w bazie filmpolski.pl
  140. Kim Novak przy telefonie (1994) w bazie filmpolski.pl
  141. Chłopcy bombowcy (1995) w bazie filmpolski.pl
  142. Nie tacy jak my (1995) w bazie filmpolski.pl
  143. Ostatnie tchnienie (1995) w bazie filmpolski.pl
  144. W ramionach dojrzałej kobiety (1997) w bazie filmpolski.pl
  145. Mój przyjaciel olbrzym (1998) w bazie filmpolski.pl
  146. Błąd w sztuce (1998) w bazie filmpolski.pl
  147. Wirus (1999) w bazie filmpolski.pl
  148. Sztuka zabijania (1999) w bazie filmpolski.pl
  149. Crash and Byrnes (2000) w bazie filmpolski.pl
  150. Wojownicy (2002) w bazie filmpolski.pl
  151. Ofiara Amora (2003) w bazie filmpolski.pl
  152. El Padrino (2004) w bazie filmpolski.pl
  153. Ucieczka z Sobiboru (1987) w bazie filmpolski.pl
  154. Stan krytyczny (1992) w bazie filmpolski.pl
  155. Głęboka czerwień (1994) w bazie filmpolski.pl
  156. Zabójczy podstęp (1998) w bazie filmpolski.pl
  157. Przeprawy (1986) w bazie filmpolski.pl
  158. E.A.R.T.H. Force (1990) w bazie filmpolski.pl
  159. Detektyw Monk (2008) w bazie filmpolski.pl

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Andrzej Roman, Jan Słodowski: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1993, s. 224. ISBN 83-85195-83-1.
  • Portret na życzenie: Joanna Pacuła. Film”. nr 14/1983 (XXXVIII) (1761), s. 22, 3 kwietnia 1983. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Jacek Tabęcki. Leksykon młodych aktorów. Kino”. nr 8/1986, s. 15–16, sierpień 1986. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe. ISSN 0023-1673. 
  • Portret na życzenie: Joanna Pacuła. Film”. nr 7/1992 (XLVII) (2222), s. 30, 16 lutego 1992. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Marta Górna, Pacuła. Najsłynniejsza Polka w świecie, Agora, 2026, ISBN 978-83-8380-483-5.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]