Joanna Senyszyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Joanna Senyszyn
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 lutego 1949
Gdynia
Zawód, zajęcie polityk, ekonomistka, nauczyciel akademicki
Tytuł naukowy profesor nauk ekonomicznych
Alma Mater Uniwersytet Gdański
Stanowisko posłanka na Sejm IV, V, VI i IX kadencji (2001–2009, od 2019), posłanka do Parlamentu Europejskiego VII kadencji (2009–2014)
Partia Sojusz Lewicy Demokratycznej
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej

Joanna Senyszyn z domu Raulin (ur. 1 lutego 1949 w Gdyni) – polska ekonomistka, wykładowczyni akademicka, polityk, publicystka i działaczka społeczna.

Profesor nauk ekonomicznych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Gdańskiego, w latach 1996–2002 dziekan Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego. Posłanka na Sejm IV, V, VI i IX kadencji, deputowana do Parlamentu Europejskiego VII kadencji. W latach 2005–2008 oraz 2011–2016 wiceprzewodnicząca Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Działalność naukowa i zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Ukończyła studia na Uniwersytecie Gdańskim. Po studiach została asystentką na tej uczelni. W latach 1994–1995 była pierwszym rektorem Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu w Gdyni. W latach 1996–2002 przez dwie kadencje pełniła funkcję dziekana Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego. Następnie została kierownikiem Katedry Badań Rynku na Wydziale Nauk Społecznych UG. Obroniła rozprawę habilitacyjną pod tytułem Konsumpcja żywności w świetle potrzeb i uwarunkowań. Jest autorką i współautorką około stu pięćdziesięciu publikacji z zakresu marketingu, poziomu życia i konsumpcji. Wypromowała sześciuset magistrów i sześciu doktorów[1][2][3]. W 1996 otrzymała tytuł profesora nauk ekonomicznych.

Otrzymała stałą rubrykę w antyklerykalnym tygodniku „Fakty i Mity” pt. „Katedra Profesor Joanny S.”; jej teksty ukazywały się także w antyklerykalnym tygodniku „Nie” oraz lewicowych czasopismach „Przegląd” i „Trybuna”.

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1990 była członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[4]. W 1980 wstąpiła do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, opuściła ją w 1995. W latach 1998–2001 była radną sejmiku pomorskiego I kadencji.

W wyborach parlamentarnych w 2001 dostała się do Sejmu z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej – Unii Pracy. Bezskutecznie kandydowała w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004. Od 19 czerwca 2005 do 1 czerwca 2008 pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Sojuszu Lewicy Demokratycznej. W wyborach parlamentarnych w 2005 skutecznie ubiegała się o reelekcję w wyborach krajowych. W wyborach parlamentarnych w 2007 po raz trzeci została posłem, kandydując z listy koalicji Lewica i Demokraci i otrzymując 25 193 głosy. W trakcie V i VI kadencji Sejmu pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Polsko-Tajwańskiego Zespołu Parlamentarnego[5]. Otrzymała honorowe członkostwo w partii RACJA Polskiej Lewicy[6].

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 uzyskała mandat eurodeputowanej[7]. W Parlamencie Europejskim została członkiem Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów[8]. Została także wybrana wiceprzewodniczącą komisji na rzecz przestrzegania świeckiej polityki i rozdziału kościoła od państwa w krajach Unii Europejskiej[9].

10 grudnia 2011 bez powodzenia ubiegała się o przewodnictwo w SLD, została jednak ponownie wiceprzewodniczącą partii; była nią do 23 stycznia 2016.

W wyborach w 2014 bezskutecznie ubiegała się o europarlamentarną reelekcję[10]. W 2015 kandydowała natomiast bez powodzenia do Sejmu jako liderka gdańskiej listy wyborczej Zjednoczonej Lewicy[11]. W wyborach samorządowych w 2018 kandydowała bezskutecznie do sejmiku pomorskiego z listy koalicji SLD Lewica Razem[12].

W wyborach w 2019 wystartowała ponownie z listy SLD do Sejmu w okręgu gdyńskim, uzyskując 36 405 głosów i zdobywając mandat posła IX kadencji[13]. Została wiceprzewodniczącą Parlamentarnego Zespołu ds. Równouprawnienia Społeczności LGBT+[14], Parlamentarnego Zespołu Praw Kobiet i Parlamentarnego Zespołu Świeckie Państwo, a także członkinią Parlamentarnej Grupy Kobiet i kilku innych zespołów parlamentarnych[15].

Działalność społeczna[edytuj | edytuj kod]

Działaczka Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami. Przez dwie kadencje zasiadała w Krajowej Komisji Etycznej ds. Doświadczeń na Zwierzętach przy Komitecie Badań Naukowych[2]. Jest członkinią Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia.

W 2011 założyła i została prezeską Stowarzyszenia „Polka Potrafi”[16][17]. W 2013 założyła Fundację prof. Joanny Senyszyn[18].

Działalność artystyczna[edytuj | edytuj kod]

W 2012 zdubbingowała drugoplanową postać w jednym z odcinków polskojęzycznej wersji serialu Fineasz i Ferb[19].

Poglądy[edytuj | edytuj kod]

Określa się jako feministka[20][21], optymistka[22], sojuszniczka osób LGBT, ateistka[23] i antyklerykałka[20].

Uważa, że kobiety powinny dążyć do uzyskania niezależności, przede wszystkim w sferze ekonomicznej. W 2013 stwierdziła, że kobieta zależna finansowo od męża i rodziny nie może układać swojego życia tak, jakby chciała[22].

W 2010 podczas debaty w Parlamencie Europejskim stwierdziła, że „to niedopuszczalne, że są w Europie kraje, w których prawa osób w związkach małżeńskich i partnerskich są zróżnicowane w zależności od orientacji seksualnej. (...) Wszystkim należą się równe prawa. Do zawierania legalnych związków, adopcji dzieci, pracy w każdym zawodzie, uczciwej edukacji, nie ukrywania preferencji seksualnych. Do miłości, dumy i szczęścia. (...) Homofobia, jako wstydliwa przypadłość, powinna być leczona”[24]. Niejednokrotnie brała udział w Paradzie Równości w Warszawie[25][26].

W 2016 powiedziała, że „kobieta ma prawo sama decydować o aborcji, ale przede wszystkim powinna być wyedukowana seksualnie, dzięki czemu częściej będzie zachodzić w planowane ciąże i mieć dostęp do taniej antykoncepcji. Takie zmiany mogłyby sprawić, że liczba aborcji w kraju zmniejszy się z obecnych 100 tys. do ok. 30 tys. rocznie. (...) Ponieważ wiadomo, że do 3. miesiąca ciąży płód nie ma zdolności do samodzielnego przetrwania poza organizmem matki, w związku z czym w większości cywilizowanych krajów do tego momentu można dokonywać aborcji”[27]. Wyraziła uznanie za odwagę dla Natalii Przybysz, która publicznie opowiedziała o dokonanej przez siebie aborcji[28]. W 2017 stwierdziła, że „prawo do aborcji jest jednym z praw człowieka. Ustawa antyaborcyjna to forma przemocy państwa polskiego wobec kobiet. Gdyby mężczyźni zachodzili w ciążę, aborcja byłaby sakramentem”[29].‬

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jest córką Danuty i Ryszarda[30]. Jej mężem jest adwokat, a wcześniej sędzia[31], Bolesław Senyszyn[32] (w 2010 oboje wystąpili w programie telewizyjnym On i ona).

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Konsumpcja żywności w świetle potrzeb i uwarunkowań (Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 1992)
  • Elementy teorii konsumpcji (wraz z Marianną Daszkowską; Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 1994)
  • Potrzeby konsumpcyjne: wstęp do ekonomicznej teorii potrzeb (Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 1995)
  • Równouprawnienie kobiet (praca zbiorowa pod redakcją Joanny Senyszyn; Wydawnictwo Akademii Morskiej, 2011)
  • Zdeptana tęcza: o dyskryminacji społeczności LGBT+ (praca zbiorowa pod redakcją Joanny Senyszyn, Stowarzyszenie „Polka Potrafi”, 2019)

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi (1994)[33] oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

W 2006 i 2009 otrzymała „Lustro Szkła Kontaktowego”, nagrodę widzów programu TVN24 Szkło kontaktowe.

W 2018 otrzymała od Koalicji Ateistycznej tytuł „Ateisty Roku”[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Joanna Senyszyn w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2019-09-23].
  2. a b Joanna Senyszyn. gazetapodatnika.pl, 10 grudnia 2007. [dostęp 2014-05-19].
  3. a b Małgorzata I. Niemczyńska: Joanna Senyszyn: Zabrałam się do książki. Będzie inteligentna, dowcipna, interesująca, czyli taka jak ja!. wyborcza.pl, 9 kwietnia 2018. [dostęp 2019-09-24].
  4. Nota biograficzna na stronie SLD. [dostęp 2015-10-25].
  5. Współpraca Międzynarodowa Sejmu. Grupy bilateralne. Polsko-Tajwański Zespół Parlamentarny (VI kadencja). sejm.gov.pl. [dostęp 2014-05-19].
  6. Wywiad z naszym Przewodniczącym R. Dąbrowskim dla Onet.pl. racjapolskiejlewicy.org, 13 lipca 2011. [dostęp 2014-05-19].
  7. Serwis PKW – Wybory 2009. [dostęp 2015-10-25].
  8. Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2019-10-14].
  9. Senyszyn będzie walczyć o świecką politykę w Europie. wp.pl, 12 listopada 2009. [dostęp 2014-05-19].
  10. Serwis PKW – Wybory 2014. [dostęp 2015-10-25].
  11. Serwis PKW – Wybory 2015. [dostęp 2015-10-25].
  12. Serwis PKW – Wybory 2018. [dostęp 2019-05-09].
  13. Serwis PKW – Wybory 2019. [dostęp 2019-10-14].
  14. Jakub Chełmiński: LGBT, bezpieczeństwo pieszych i nordic walking - sprawdzamy, czym chcą się zajmować posłowie w nowym Sejmie. Gazeta Wyborcza Warszawa, 24 listopada 2019. [dostęp 2019-12-19].
  15. Strona sejmowa posła IX kadencji. [dostęp 2019-12-19].
  16. Stowarzyszenia „Polka Potrafi”. krs-online.com.pl. [dostęp 2019-12-19].
  17. Polka potrafi. senyszyn.eu. [dostęp 2019-12-19].
  18. Fundacja prof. Joanny Senyszyn. krs-online.com.pl. [dostęp 2014-05-19].
  19. Dorota Karaś: Joanna Senyszyn już nie skrzeczy. Podkłada głos w kreskówce Disneya!. wyborcza.pl, 15 grudnia 2012. [dostęp 2019-12-01].
  20. a b Joanna Senyszyn walczy z dyskryminacją kobiet przy montażu mebli. wyborcza.pl, 10 marca 2005. [dostęp 2019-12-19].
  21. Mam przycisk do zatrzymywania czasu. Nie widać?. wiadomosci.gazeta.pl. [dostęp 2019-12-19].
  22. a b Prof. Joanna Senyszyn w 20m2 Łukasza. YouTube, 9 lutego 2013. [dostęp 2019-12-19].
  23. Maciej Sandecki: Ateistka Joanna Senyszyn: w święta świętuję, nie sprzątam i nie gotuję. wyborcza.pl, 25 grudnia 2016. [dostęp 2019-09-24].
  24. Senyszyn o homomałżeństwach w PE. queer.pl, 8 września 2010. [dostęp 2019-12-19].
  25. Parada Równości przeszła przez stolicę. wyborcza.pl, 13 czerwca 2009. [dostęp 2019-12-19].
  26. Post Joanny Senyszyn. Facebook, 9 czerwca 2018. [dostęp 2019-12-19].
  27. Terlikowski szokuje. „Traktuje kobiety jak inkubatory”. fakt.pl, 31 marca 2016. [dostęp 2019-12-19].
  28. Senyszyn: Natalia Przybysz dokonała rzeczy wspaniałej!. telewizjarepublika.pl, 27 października 2016. [dostęp 2019-12-19].
  29. Post Joanny Senyszyn. Facebook, 15 września 2017. [dostęp 2019-12-19].
  30. Dane osoby z wykazu osób publicznych. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2014-05-19].
  31. Tomasz Słomczyński: Bolesław Senyszyn: Skazywałem na śmierć. I nigdy tego nie żałowałem. dziennikbaltycki.pl, 9 kwietnia 2015. [dostęp 2019-12-30].
  32. Senyszyn pokazała męża w TV!. fakt.pl, 14 maja 2014. [dostęp 2014-05-19].
  33. M.P. z 1994 r. nr 61, poz. 537

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]