Jodła Frasera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jodła Frasera
Ilustracja
Systematyka[1][2][3]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa nagonasienne
Klasa iglaste
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj jodła
Gatunek jodła Frasera
Nazwa systematyczna
Abies fraseri (Pursh) Poir.
Encycl. suppl. 5:35. 1817[4]
Synonimy
  • Abies humilis Bach.Pyl.
  • Picea fraseri (Pursh) Loudon
  • Picea hudsonia Gordon
  • Pinus fraseri Pursh[5]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[6]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa zasięgu

Jodła Frasera (Abies fraseri (Pursh) Poir.) – gatunek drzewa należący do rodziny sosnowatych. Występuje w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej, na terenie Karoliny Północnej, Tennessee i Wirginii[4]. Jest wizytówką parku narodowego Great Smoky Mountains. Nazwana na cześć Johna Frasera w 1817 roku[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Liście
Pokrój
Zgrabne, wytrzymałe drzewo dorastające 20-25 m wysokości o stożkowatej, wąskiej sylwetce[8][7].
Kora
Na młodych drzewach ciemnobrązowa, u starszych różowoszara. Pokrywa się żywicznymi naciekami[7].
Liście
Tępo zakończone igły długości 2 cm, z wierzchu ciemnozielone, od spodu z szerokimi, srebrzystoszarymi paskami. Wyrastają rzędami po obu stronach pędu, wyginają się w różnych kierunkach. Pąki zimowe mają charakterystyczne czekoladowobrązowe zabarwienie i są pokryte grubą warstwą żywicy[7].
Szyszki
Sterczące, ciemnopurpurowe z jasnobrązowymi, długimi, odwiniętymi łuskami wspierającymi. Dorastają 5,5 cm długości[7].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Fanerofit. Roślina jednopienna, wiatropylna. Rośnie w lasach górskich do 1500 m n.p.m. Liczba chromosomów 2n=24[8].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Jodła ta wpisana jest do Czerwonej księgi gatunków zagrożonych w kategorii gatunek narażony (ang. Vulnerable – VU)[6].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Spotykana w parkach i arboretach. Jest popularnym gatunkiem drzewa choinkowego także w Europie[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Pinales : Pinaceae, [w:] Angiosperm Phylogeny Website [online], Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-26] (ang.).
  3. M.J.M. Christenhusz i inni, A new classification and linear sequence of extant gymnosperms, „Phytotaxa”, 19, 2011, s. 55–70 [dostęp 2021-03-26].
  4. a b Abies fraseri (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-07-01].
  5. The Plant List. [dostęp 2013-07-01].
  6. a b A. Farjon, Abies fraseri, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2013-07-01] (ang.).
  7. a b c d e f Tony Russel, Catherine Cutler, Martin Walters: Ilustrowana encyklopedia Drzewa Świata. Kraków: Universitas, 2008, s. 118. ISBN 97883242-0842-5.
  8. a b Flora of North America (ang.). W: Abies fraseri [on-line]. [dostęp 2013-07-01].