Joel Mokyr

Joel Mokyr

Państwo działania	Izrael USA
Data i miejsce urodzenia	26 lipca 1946 Lejda
Alma Mater	Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie Uniwersytet Yale
Uniwersytet	Northwestern University
Stanowisko	profesor
Nagrody
Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii

Joel Mokyr (ur. 26 lipca 1946 w Lejdzie) – amerykańsko-izraelski ekonomista specjalizujący się w historii gospodarczej, profesor na Northwestern University, laureat Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii w 2025 roku.

Życiorys

Urodził się w Lejdzie w rodzinie żydowskiej. Uzyskał tytuł licencjata na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, zaś magistra i doktora na Uniwersytecie Yale.

Zajmuje się instytucjonalnymi i intelektualnymi źródłami wzrostu gospodarczego. Autor m.in. książek Twenty-Five Centuries of Technological Change (historia zmian technologicznych od starożytności i różnice między stopniowymi ulepszeniami a dużymi wynalazkami), The Gifts of Athena (badania nad procesem akumulacji wiedzy i technologii oraz koncepcja, wedle której wzrost gospodarczy jest wynikiem nowych idei oraz przede wszystkim sposobu, w jaki te idee są udostępniane szerszej społeczności i instytucji uczestniczących w tym procesie) czy A Culture of Growth (warunki, które pozwoliły stać się wynalazkom motorami wzrostu gospodarczego oraz powody, dzięki którym rewolucja przemysłowa nastąpiła w Europie Zachodniej, a nie w Indiach, Chinach czy w świecie islamu, które również tworzyły żyzny grunt dla wynalazków – zdaniem Mokyra odpowiadał za to unikalny zestaw warunków kultury epoki oświecenia – polityczne rozdrobnienie kontynentu uniemożliwiające odrzucenie heterodoksyjnych idei oraz swoboda wymiany idei ze szczególnym uwzględnieniem rzeczpospolitej uczonych). Scharakteryzował również trzy główne powody oporu przed nowymi technologami: urzędnicy obawiający się utraty władzy i rent ekonomicznych, obawy o szersze reperkusje polityczne i społeczne oraz awersja do ryzyka i strat na skutek nieprzewidywalnych konsekwencji.

Laureat Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii (wspólnie z Peterem Howittem i Philippem Aghionem) w roku 2025 „za zidentyfikowanie warunków wstępnych dla zrównoważonego wzrostu poprzez postęp technologiczny”. Nagrodzony także Nagrodą Balzana w dziedzinie historii gospodarczej w 2015 roku.