John Lindley

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
John Lindley
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 5 lutego 1799
Old Catton, Wielka Brytania
Data i miejsce śmierci 1 listopada 1865
Turnham Green, Wielka Brytania
Zawód botanik
Alma Mater Norwich School
Rodzice George i Mary Lindley
Odznaczenia
Royal Medal (1857)

John Lindley (ur. 5 lutego 1799 w Old Catton, zm. 1 listopada 1865 w Turnham Green) – angielski botanik i ogrodnik. Członek Royal Society.

Wczesne lata[edytuj]

Urodzony w Old Catton, niedaleko Norwich w Anglii, John Lindley był jednym z czworga dzieci George’a i Mary Lindley. George Lindley był szkółkarzem i sadownikiem, który prowadził komercyjną szkółkę. Mimo, że posiadał on dużą wiedzę z zakresu ogrodnictwa, przedsięwzięcie nie było dochodowe i George był cały czas zadłużony. Jako mały chłopiec, John, pomagał ojcu w szkółce, poza tym dość często zbierał dzikie kwiaty rosnące w okolicach Norfolk. John uczył się w Norwich School.[1] Chciał iść na studia lub wstąpić do wojska, ale rodziny nie było na to stać.[2] Został belgijskim pośrednikiem dla kupca nasion z Londynu w 1815 roku.[3]

W tym czasie Lindley zapoznał się z botanikiem William'em Jackson'em Hooker'em, który pozwolił mu korzystać z biblioteki botanicznej i który przedstawił go sir Josph'owi Banks'owi. Banks zatrudnił go jako asystenta w swoim herbarium.[1] Jego pierwszą publikacją, w 1819, było tłumaczenie dzieła Louis’a Claude’a Richarda Analyse du fruit. W 1820 roku opublikował własne dzieło Monographia Rosarum, w którym zawarte były opisy nowych gatunków oraz rysunki wykonane przez niego. W 1821 roku opublikował dwa kolejne dzieła Monographia Digitalium i Observations on Pomaceae, które wniosły wkład do Towarzystwa Lineuszowskiego.

Kariera[edytuj]

Cattleya labiata - jeden z gatunków opisanych przez Lindley'a

Lindley poszedł do pracy w domu Banks'a w Londynie. Skoncentrował się na dwóch rodzajach Rosa oraz Digitalis i opublikował monografię A Botanical History of Roses, w której rozróżnił 76 gatunków, opisał 13 nowych oraz wykonał 19 kolorowych ilustracji. Lindley zapoznał się z Joseph'em Sabine, który uprawiał dużo różnych róż i był sekretarzem w Royal Horticultural Society.Kilka miesięcy później zmarł Banks i Lindley pozostał bez pracy. Później, jeden z przyjaciół Banks'a, bogaty kupiec William Cattley, zapłacił Lindley'owi za opisanie i zilustrowanie nowych roślin w jego ogrodzie w Barnet. Cattley sfinansował także opublikowanie Digitalia Monographia. Lindley później nazwał nowy gatunek na jego cześć - Cattleya. W 1820 roku, w wieku 21 lat, Lindley został członkiem Towarzystwa Lineuszowskiego.[1]

W latach 1821 - 1826 opublikował pracę z kolorowymi własnoręcznymi ilustracjami Collectanea botanica or Figures and botanic Illustrations of rare and curious exotic Plants. Wiele ze zilustrowanych roślin pochodziło z rodziny Orchidaceae, którą Lindley fascynował się całe życie.[1]

Lindley został mianowany asystentem sekretarza Royal Horticultural Society i ogrodu w Chiswick w 1822 roku. W 1829 roku objął zarządzanie katedrą botaniki na University College London, na której pozostał do 1860 roku. Od 1831 roku wykładał także botanikę w University College London oraz uczestniczył w 1833 Wykładzie Bożonarodzeniowym (ang. Royal Institution Christmas Lecture).

Lindley opisał rośliny zebrane podczas ekspedycji Thomasa Livingstona Mitchells'a z 1838 roku oraz napisał aneks do Rejestru Botanicznego Edwards'a z1839 roku, opisując rośliny zebrane przez Jamesa Drummond'sa i Georginę Molloy w kolonii Swan River w Australii Zachodniej.[4]

Lindley był członkiem Royal Society, Towarzystwa Lineuszowskiego oraz Londyńskiego Towarzystwa Geologicznego. W 1857r oku otrzymał Royal Medal, a w 1853 roku został także członkiem Institut de France.[2]

Późniejsze lata[edytuj]

Rycina z A sketch of the vegetation of the Swan River Colony - John Lindley

Wybitny botanik w owych czasach, John Claudius Loudon, zaproponował Lindley'owi współpracę nad jego Encyklopedią roślin. Dzieło opisywało prawie 15 tysięcy gatunków roślin kwitnących i paproci. Było to bardzo duże przedsięwzięcie i za jego większość odpowiedzialny był Lindley.[1] Podczas pisania całego dzieła które zostało ukończone w 1829 roku, i studiowania wzorów, przekonał się do wyższości systemu klasyfikacji naturalnej opracowanej przez Antoine’a Laurent de Jussieu. Zostało to także odzwierciedlone w dziełach A Synopsis of British Flora i An Introduction to the Natural System of Botany, w których opisywał on gatunki zgodnie z klasyfikacją naturalną.

W 1828 roku Lindley został członkiem Royal Society a w 1833 roku został uhonorowany tytułem doktora filozofii Uniwersytetu w Monachium. Inne wyróżnienia otrzymał także z Francji, Stanów Zjednoczonych oraz Szwajcarii.[1] W 1829 roku dążąc do zwiększenia swojego dochodu, Lindley został profesorem botaniki nowo utworzonego University of London. W tym samy czasie nadal pełnił swoje obowiązki w Royal Horticultural Society. Lindley, pomimo tego, że sam nie był na studiach, okazał się bardzo dobrym wykładowcą. Ponieważ nie był usatysfakcjonowany dostępną literaturą, sam pisał podręczniki do botaniki dla studentów.[1]

Po śmierci Josepha Banks'a i jego mecenasa króla Jerzego III, Kew Gardens zaczął podupadać. Rząd zlecił sporządzenie raportu co do jego możliwej przyszłości Lindley'owi, Joseph'owi Paxton'owi i John'owi Wilson'owi.[4] W raporcie zarekomendowano, aby ogrody zostały zachowane, jednakże rząd nie zaakceptował tego i zaproponował zlikwidowanie ich, rozdanie roślin i rozebranie szklarni. 11 lutego 1840 roku Lindley udał się do premiera i zaproponował, aby ta sprawa została rozstrzygnięta w parlamencie. Spowodowało to kłótnie, opinia publiczna była oburzona, rząd się ugiął i odwołał swoje plany, ogrody zostały zachowane. Nowym dyrektorem został William Hooker.[5]

Lindley napisał bardzo dużą ilość dzieł, wliczając The Genera and Species of Orchidaceous Plants, której napisanie zajęło mu 10 lat. Uznawany był jako najważniejszy autorytet w dziedzinie klasyfikacji orchidei. W klasyfikacji Bentham'a i Hookera (1883) zostało zaakceptowanych 114 gatunków opisanych przez Lindleya, zaś Pfitzer (1889) zaakceptował 127 gatunków. Przez wiele lat Lindley opisał bardzo dużą liczbę nowych gatunków orchidei i wielu innych roślin. Każdy opisany gatunek posiadał dołączoną zwięzłą charakterystykę rośliny.[1] Na jego cześć nazwano ponad 200 gatunków roślin dołączając epitety lindleyi, lindleyana, lindleyanum, lindleyanus, lindleya, lindleyoides.[1]

W 861 roku Lindley przewodniczył organizowaniu wystaw z kolonii brytyjskich na wystawie międzynarodowej w South Kensington. Pogarszała się jego pamięć. Lindley zrezygnował w 1861 ze swojego stanowiska na uniwersytecie oraz dwa lata później także ze stanowiska w Royal Horticultural Society. W 1863 roku udał się do spa w Vichy, ale jego stan zdrowia nadal się pogarszał. Zmarł w swoim domu w Acton Green, niedaleko Londynu, w wieku 66 lat.[1]

Wybrane dzieła[edytuj]

Portret z Makers of British botany (1913)

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Książki Johna Lindleya

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j Stearn, William T. The Self-Taught Botanists Who Saved the Kew Botanic Garden. „Taxon”. 14 (9), s. 19-68, grudzień 1965. 
  2. a b John Lindley (1799–1865). W: Stearn, William T: The life, times and achievements of John Lindley. 1999.
  3. John Lindley. W: Rines, George Edwin: Encyclopedia Americana. 1920.
  4. a b Aitken, R.: Lindley, John. Oxford University Press, 2002, s. 371. ISBN 0195536444.
  5. Desmond, R.: Kew, The History of the Royal Botanic Gardens. Havill Press, London, 1995, s. 371. ISBN 1860460763.