John Tyler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
John Tyler
John Tyler.png
Prezydent John Tyler
Data i miejsce urodzenia 29 marca 1790
Hrabstwo Charles City
Data i miejsce śmierci 18 stycznia 1862
Richmond
10. prezydent Stanów Zjednoczonych
Okres od 6 kwietnia 1841
do 4 marca 1845
Przynależność polityczna Partia Wigów
Wiceprezydent brak
Poprzednik William Henry Harrison
Następca James Polk
10. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych
Okres od 4 marca 1841
do 6 kwietnia 1841
Poprzednik Richard Johnson
Następca George Dallas
przewodniczący pro tempore Senatu Stanów Zjednoczonych
Okres od 3 marca 1835
do 6 grudnia 1835
Poprzednik George Poindexter
Następca William R. King
John Tyler Signature.png

John Tyler (ur. 29 marca 1790 w hrabstwie Charles City, zm. 18 stycznia 1862 w Richmond) – prawnik, dziesiąty prezydent USA.

Młodość i edukacja[edytuj | edytuj kod]

John Tyler urodził się 29 marca 1790 roku w hrabstwie Charles City[1]. Pochodził z wielodzietnej rodziny sędziego – Johna Tylera seniora[1]. W 1802 rozpoczął studia prawnicze na College of William & Mary, które ukończył po pięciu latach[2]. Po odbyciu dwuletniej praktyki uzyskał prawo do prowadzenia samodzielnej praktyki prawniczej[2].

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Swoją karierę polityczną rozpoczął w wieku 21 lat, kiedy to został członkiem legislatury stanu Wirginia, pełniąc tę rolę do 1816 roku[2]. Od 16 grudnia 1817 do 3 marca 1821 był członkiem Izby Reprezentantów jako przedstawiciel Partii Demokratyczno-Republikańskiej[2]. Po zakończeniu kadencji na kilka lat zawiesił działalność polityczną, ze względu na zły stan zdrowia, jednak od 1823 roku powrócił do legislatury stanowej, a w latach 1825-1827 był gubernatorem Wirginii[2]. Przyczynił się wówczas do znacznej poprawy infrastruktury stanu[2]. W 1827 roku został członkiem Senatu i pełnił tę funkcję do 1836, a w ostatnim roku swojej kadencji był także przewodniczącym pro tempore[2]. W okresie sprawowania mandatu senatora, zaczęły się uwidaczniać jego konflikty z Partią Demokratyczną, z której odszedł w 1830[2]. Następnie związał się z nowo powstałą Partią Wigów[3].

Po rezygnacji z mandatu senatorskiego postanowił ubiegać się o nominację swojej partii na kandydata na wiceprezydenta[3]. Nie udało mi się osiągnąć tego celu, w związku z czym powrócił do działalności politycznej na szczeblu lokalnym[3]. W wyborach w 1840 roku ponownie ubiegał się o nominację na wiceprezydenta i tym razem mu się powiodło[3]. Wybory prezydenckie wygrał William Henry Harrison, a Tyler został wiceprezydentem[3]. Po miesiącu urzędowania dowiedział się, że prezydent zmarł[3]. Tyler został zaprzysiężony 6 kwietnia 1840 roku[3].

Prezydentura[edytuj | edytuj kod]

Po objęciu przez Tylera fotela prezydenckiego, w Partii Wigów obawiano się, czy styl jego prezydentury będzie taki sam, jak jego poprzednika[4]. Nowy prezydent zapowiedział, że będzie rządził silną ręką, nie patrząc na interesy partii[4]. Lider wigów, Henry Clay, który miał aspiracje prezydenckie, zaczął wówczas budować swoją pozycję i poparcie partii, jednocześnie konfliktując się z Tylerem[5]. Kiedy prezydent odmówił podpisania ustaw ekspansjonistycznych, przedstawionych przez Claya, wszyscy członkowie gabinetu, z wyjątkiem Daniela Webstera podali się do dymisji, a Tylerowi okazywano ostracyzm polityczny, zarówno w partii, jak i w Kongresie (gdzie dyskutowano nawet o impeachmencie)[5].

Prezydent nie wykazywał zbyt wielu inicjatyw w zakresie polityki wewnętrznej. Jednym z nielicznych było doprowadzenie do zakończenia siedmioletniej wojny z Seminolami, których skłonił do przeprowadzki za zachód Stanów Zjednoczonych[6].

Więcej inicjatywy wykazywał w dziedzinie polityki zagranicznej[6]. Widząc narastające konflikty graniczne pomiędzy Maine a Nowym Brunszwikiem, Tyler zdecydował się wznowić rozmowy pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią, do których desygnował swojego sekretarza stanu – Daniela Webstera[6]. Stronę brytyjską reprezentował akredytowany poseł Alexander Baring, który wysunął propozycję, by granica przebiegała od źródła rzeki St. Croix do rzeki St. John[7]. Pomimo, że Webster był skłonny przystać na tę propozycję, stan Maine nie zgodził się oddawać osady Madawaska[8]. Wówczas gabinet Tylera wypłacił obu stronom po 150 tysięcy dolarów odszkodowań, co skłoniło je do podpisania traktatu[8]. Układ został przedłożony 27 lipca 1842 i regulował granice amerykańsko-brytyjskie, a także prawa wzajemnej żeglugi[8]. Rzeki: St. Clair, Detroit, św. Wawrzyńca i jezioro St. Clair były przeznaczone dla obu stron, natomiast teren stanu Minnesota miał przypaść Stanom Zjednoczonym[9]. Zawarto także regulację o nienaruszalności terytorium i zakazie nielegalnego przekraczania granicy, jakie miało miejsce w czasie powstania w Kanadzie w 1837[9]. Układ został sygnowany 9 sierpnia 1842[9]. Pomimo początkowych sprzeciwów, jedenaście dni później Senat przegłosował go stosunkiem głosów 39:9, natomiast prezydent ratyfikował go 13 października[10].

Drugim głównym elementem polityki Tylera był ekspansjonizm, który objawiał się zainteresowaniem dokonania aneksji Teksasu[10]. Początkowo prezydent nie czynił starań, by doprowadzić do rozszerzenia terytorium USA, gdyż uważał, że nie ma szans by przegłosować tę ustawę w Senacie[10]. Z uwagi na fakt, iż Meksyk, Wielka Brytania i Francja także były zainteresowane tym obszarem, w 1843, Tyler zobowiązał sekretarza stanu, Abla Upshura, by rozpoczął negocjacje z prezydentem Republiki Teksasu[10]. Sam Houston obawiał się, że przyłączenie do Unii, rozgniewa władze Meksyku, więc zażądał, by Tyler zmobilizował wojska amerykańskie, które przyjdą z pomocą Teksańczykom, jeśli zajdzie potrzeba[11]. Po śmierci Upshura na statku „Princeton”, sekretarzem stanu został John C. Calhoun, który kontynuował negocjacje[11]. Układ został podpisany 12 kwietnia 1844 jednak został odrzucony w głosowaniu senackim stosunkiem głosów 16:35[12]. W grudniu 1844 prezydent Tyler zaproponował, by aneksję uchwaliły połączone Izby Kongresu, zwykłą większością głosów[12]. Izba Reprezentantów przyjęła traktat, natomiast Senat wprowadził poprawki i przegłosował go 27:25[13]. Akt aneksji został podpisany przez prezydenta 1 marca 1845 roku[13]. Republika Teksasu opowiedziała się za ratyfikowaniem traktatu w drodze referendum 13 października 1845[13]. Dwa miesiące później, 29 grudnia, stan został przyłączony do Unii[13]. Tyler podejmował także próby negocjacji kupna Kalifornii, jednak bezskutecznie[13].

Kwestia głosowania ws. aneksji Teksasu była przedmiotem kampanii prezydenckiej przed wyborami w 1844[12]. Po porażce Wigów w wyborach do Izby Reprezentantów, Tyler zebrał swoich zwolenników i starał się utworzyć nowe stronnictwo polityczne[14]. Dzielenie stanowisk politycznych, spowodowało, że zaufany współpracownik Tylera, Daniel Webster zrezygnował ze swojej posady w rządzie, choć nadal popierał prezydenta[14]. Partia Demokratyczna wysunęła kandydaturę Jamesa Polka[14]. Zdając sobie sprawę, że nie ma żadnych szans na wygranie wyborów, Tyler zrezygnował z ubiegania się o reelekcję i udzielił swojego poparcia Polkowi[14].

Emerytura i śmierć[edytuj | edytuj kod]

Po opuszczeniu Białego Domu Tyler powrócił na swoją plantację do Wirginii[14]. W 1859 ponownie został rektorem William and Mary’s College[14]. Kiedy nad Stanami Zjednoczonymi zawisła groźba wojny domowej, Tyler opowiedział się za secesją stanów południowych i od 1861 był członkiem Izby Reprezentantów Skonfederowanych Stanów Ameryki[15]. 12 stycznia 1862 roku w Richmond doznał udaru serca i zmarł sześć dni później[15].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

John Tyler poślubił swoją pierwszą żonę, Letitię Christian, w 1813 roku[3]. Z tego związku miał ośmioro dzieci: trzy córki i pięciu synów[3]. Letitia Christian zmarła w czasie prezydentury męża, w 1842 roku[3].

Dwa lata po tym jak został wdowcem, Tyler ożenił się z Julią Gardiner – córką nowojorskiego senatora[14]. Z tego małżeństwa urodziło się siedmioro dzieci[14].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 207.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 208.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 209.
  4. 4,0 4,1 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 210.
  5. 5,0 5,1 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 211.
  6. 6,0 6,1 6,2 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 212.
  7. L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 213.
  8. 8,0 8,1 8,2 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 214.
  9. 9,0 9,1 9,2 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 215.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 216.
  11. 11,0 11,1 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 217.
  12. 12,0 12,1 12,2 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 218.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 219.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 14,5 14,6 14,7 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 220.
  15. 15,0 15,1 L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 221.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]