Jorge Semprún

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jorge Semprún
Ilustracja
Jorge Semprún (2009)
Data i miejsce urodzenia 10 grudnia 1923
Madryt
Data i miejsce śmierci 7 czerwca 2011
Paryż
Zawód pisarz, scenarzysta, polityk
Stanowisko minister kultury (1988–1991)
Jorge Semprún (1970)

Jorge Semprún Maura (ur. 10 grudnia 1923 w Madrycie, zm. 7 czerwca 2011 w Paryżu[1]) – hiszpański pisarz, scenarzysta, filozof oraz polityk, w czasie II wojny światowej działacz francuskiego ruchu oporu, więzień Buchenwaldu, członek Komunistycznej Partii Hiszpanii, w latach 1988–1991 minister kultury.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego ojciec był wykładowcą akademickim i dyplomatą w okresie Drugiej Republiki Hiszpańskiej[1]. Matka była córką Antonia Maury, kilkukrotnego premiera Hiszpanii[2]. W okresie wojny domowej rodzina wyemigrowała, osiedlając się we Francji[1].

Jorge Semprún kształcił się w Lycée Henri-IV, a następnie studiował na Uniwersytecie Paryskim[3]. W 1942 dołączył do działającej we Francji Komunistycznej Partii Hiszpanii[3]. Działał również we francuskim ruchu oporu[1]. W 1943 został aresztowany i osadzony ostatecznie w Buchenwaldzie. W obozie koncentracyjnym spędził 18 miesięcy, uwolniony został w 1945[3].

Pracował później jako tłumacz dla UNESCO[1]. Od 1953 do 1962 pod pseudonimem Federico Sánchez organizował nielegalne struktury partii komunistycznej w Hiszpanii. W 1964 został wydalony z szeregów tego ugrupowania[3], pozostawał w dalszym ciągu na emigracji, mieszkając w Paryżu[3]. W lipcu 1988 premier Felipe González powierzył mu stanowisko ministra kultury. Urząd ten sprawował do marca 1991[4]. Wykładał później na Uniwersytecie Pompeu Fabry w Barcelonie[1].

Od 1996 był członkiem francuskiej organizacji literackiej Académie Goncourt[1].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Do 2003 pisał prawie wyłącznie w języku francuskim, używając język hiszpańskiego głónie w przypadku tekstów biograficznych. Istotnym motywem tematów jego powieści stały się własne przeżycia z obozu koncentracyjnego. O swoim pochodzeniu często mówił: tak naprawdę, to jestem więźniem Buchenwaldu[5]. Opatrzył również przedmowami francuskie wydania Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego oraz tom szkiców Leszka Kołakowskiego[5]. W 1969 za La Deuxième Mort de Ramón Mercader otrzymał nagrodę Prix Femina[6], a w 1977 za Autobiografía de Federico Sánchez dostał nagrodę Premio Planeta[1].

Był także scenarzystą filmowym, współpracował z takimi reżyserami jak Costa-Gavras i Alain Resnais. Dwukrotnie nominowany do Nagrody Akademii Filmowej – w 1967 za najlepszy scenariusz oryginalny (Wojna się skończyła) i w 1969 za najlepszy scenariusz adaptowany (Z, wspólnie z Costą-Gavrasem)[7].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1963: Le Grand Voyage (wydanie polskie pt. Wielka podróż, tłum. Krystyna Dolatowska, 1964)
  • 1967: L'Évanouissement (wydanie polskie pt. Omdlenie, tłum. Krystyna Dolatowska, 1969)
  • 1969: La Deuxième Mort de Ramón Mercader
  • 1976: Autobiografía de Federico Sánchez
  • 1980: Quel beau dimanche!
  • 1981: L'Algarabie
  • 1983: Montand la vie continue
  • 1986: La Montagne blanche
  • 1987: Netchaïev est de retour
  • 1993: Federico Sánchez vous salue bien
  • 1994: L'écriture ou la vie
  • 1995: Mal et modernité
  • 1998: Adieu, vive clarté...
  • 1998: Le Retour de Carola Neher, le Manteau d'Arlequin
  • 2001: Le mort qu'il faut (wydanie polskie pt. Odpowiedni trup, tłum. Maryna Ochab, 2002)
  • 2003: Veinte años y un día
  • 2005: L'Homme européen (współautor Dominique de Villepin)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Semprún, Jorge (hiszp.). mcnbiografias.com. [dostęp 2018-02-12].
  2. Jorge Semprún Maura: Discúlpenme por discrepar (hiszp.). abc.es, 8 czerwca 2011. [dostęp 2018-02-12].
  3. a b c d e Jorge Semprún obituary (ang.). theguardian.com, 9 czerwca 2011. [dostęp 2018-02-12].
  4. Gobiernos de España (hiszp.). zarate.eu. [dostęp 2018-02-12].
  5. a b Posłowie, [w:] Jorge Semprun, Odpowiedni trup (przełożyła Maryna Ochab), Czytelnik, Warszawa 2002, ​ISBN 83-07-02909-0​.
  6. Tous les lauréats du Prix Femina (fr.). prix-litteraires.net. [dostęp 2018-02-12].
  7. Jorge Semprún w bazie IMDb (ang.). [dostęp 2018-02-12].