José Enrique Rodó
José Enrique Rodó (ok. 1900) | |
| Imię i nazwisko |
José Enrique Camilo Rodó Piñeyro |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Dziedzina sztuki |
pisarz |
José Enrique Rodó (ur. 15 lipca 1871 w Montevideo, zm. 1 maja 1917 w Palermo) – urugwajski pisarz, filozof i działacz polityczny.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Większość życia spędził w Montevideo, gdzie działał jako polityk, pracował jako wykładowca oraz pisał. W 1895 roku brał udział w utworzeniu czasopisma Revista nacional de literatura y ciencias sociales[1]. Od 1898 roku był profesorem literatury na Uniwersytecie Republiki. Pełnił również funkcję dyrektora Urugwajskiej Biblioteki Narodowej (Biblioteca Nacional de Uruguay). Dwukrotnie (w 1902 i 1908 roku) był wybierany do Izby Reprezentantów Urugwaju[1].
W 1916 roku wybrał się w podróż do Europy. Zmarł podczas pobytu w Palermo na Sycylii[1].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Największą sławę przyniosły mu eseje, zwłaszcza wydany w 1900 roku Ariel, nawiązujący do postaci z Burzy Williama Szekspira. Rodó ostrzega w nim przed materializmem, wskazując, że indywidualna samokontrola powinna być podstawą działania dla dobra ogółu[1].
José Enrique Rodó to nie tylko genialny artysta, mistrz słowa, pisarz, którego dziełami słusznie szczyci się naród urugwajski, lecz także wybitny myśliciel, zajmujący szczegółne miejsce wśród przedstawicieli idealistycznej filozofii latynoamerykańskiej. Podstawowe zagadnienia filozoficzne twórczości Rodó wyrażone są symbolicznie w opozycji Ariela i Kalibana, postaci, które Rodó zapożyczył z dramatu Szekspira Burza. Ariel to panowanie rozumu i uczuć nad niskimi impulsami irracjonalności. To szlachetny entuzjazm, to wzniosłe, bezinteresowne motywy naszego działania, to duchowość naszej kultury, żywotność i wyrafinowanie rozumu[2].
- La novela nueva (1897).
- El que vendrá (1897).
- Rubén Darío. (1899).
- Ariel (1900)
- Liberalismo y Jacobinismo (1906).
- Motivos de Proteo (1909).
- El mirador de Próspero (1913)
- El camino de Paros (1918).
- Rubén Darío 2. (1920).
- Epistolario (1921).
- Nuevos motivos de Proteo (1927).
- Últimos motivos de Proteo (1932).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d José Enrique Rodó, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2019-03-03] (ang.).
- ↑ Бургете 1961 ↓, s. 774–775.
Bibliografia, literatura
[edytuj | edytuj kod]
Р. Бургете: 4 «Urugwaj». W: Historia filozofii. Pod redakcją M.A. Dynnika, M.T. Jowczuka, B.M. Kiedrowa, M.B. Mitina, T.I. Ojzermana i A.F. Okułowa. T. V. Cz. XX: Философская и социологическая мысль в странах Латинской Америки в конце XIX – начале XX в. (Myśl filozoficzna i socjologiczna w krajach Ameryki Łacińskiej w końcu XIX w. i na początku XX w.). Moskwa: Wydawnictwo Akademii Nauk ZSRR, 1961, s. 774–777. (ros.).
- ISNI: 0000000108814904
- VIAF: 27078395
- LCCN: n80165236
- GND: 118790870
- LIBRIS: mkz25zp552mfc35
- BnF: 12022446r
- SUDOC: 02759081X
- SBN: IEIV011170
- NLA: 35668066
- NKC: jx20041008009
- BNE: XX1037021
- NTA: 070761515
- BIBSYS: 90382458
- CiNii: DA02139828
- Open Library: OL120158A, OL7289918A
- PLWABN: 9810608245305606
- NUKAT: n2003028459
- J9U: 987007270931605171
- PTBNP: 109349
- NSK: 000786352
- BNA: 000023934
- KRNLK: KAC201849546
- LIH: LNB:CzBo;=B+
- WorldCat: E39PBJcWrTQ6kdmcWRJMXkVKVC