Jowin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jowin
Iovinus
Cesarz rzymski
Okres panowania od 411
do 413
Dane biograficzne
Data urodzenia IV wiek
Data śmierci 413
Moneta
moneta

Jowin, Jowinus (łac. Iovinus) – rzymski senator z Galii, uzurpator, który ogłosił się cesarzem w 411 roku w Moguncji po rozprawieniu się przez, wtedy jeszcze będącego magister militum, Flawiusza Konstancjusza z innym uzurpatorem Konstantynem III, jego zapleczem oprócz nielicznych rzymsko-galijskich kręgów wojskowych byli głównie Alanowie, Burgundowie i Wizygoci Ataulfa. W 413 stracił poparcie Gotów, został pojmany i zamordowany w trakcie transportu do Rawenny, na dwór Honoriusza.

Sytuacja w Galii na początku V wieku była bardzo skomplikowana. Na koniec 406 roku przerwana została granica na Renie i szereg plemion barbarzyńskich wdzierało się daleko w głąb Galii i dalej do Hiszpanii. Pojawiali się w różnych miejscach uzurpatorzy. Prawowity cesarz Honoriusz nie podejmował zdecydowanych działań, by usunąć z Galii barbarzyńców i kolejnych uzurpatorów i stale przebywał w bezpiecznej Rawennie. Natomiast miejscowa arystokracja galo-rzymska chętnie udzielała poparcia uzurpatorom, którzy dzięki temu, że przebywali i działali blisko, dawali nadzieję na ochronę przed najazdami[1][2].

Jednym z uzurpatorów, który zyskał uznanie mieszkańców Galii i Hiszpanii i odnosił pewne sukcesy w walce z barbarzyńcami, był Konstantyn III. Po jego pojmaniu w Arelate (obecne Arles) i śmierci nowym pretendentem do tytułu cesarza został ogłoszony galijski arystokrata Jowin. Miało to miejsce w 411 w Moguncji. W rzeczywistości Jowin był marionetką w rękach popierających go wodzów barbarzyńskich Gundahara, władcy Burgundów i Goara, władcy Alanów. Do koalicji popierającej Jowina należeli też Alamanowie i Frankowie. Jowin utrzymał się przy władzy w Galii przez dwa lata, wystarczająco długo, by wyemitować monety, które ukazują go w cesarskim diademie. Popierali go też liczni lokalni galo-rzymscy arystokraci, którzy przetrwali porażkę Konstantyna III[3][4].

Władza Jowina obejmowała tylko część Galii bez północno-zachodniej jej części oraz południowych terenów, gdzie wierny Honoriuszowi pozostawał Dardanus, prefekt pretorium w Galii. Aby poszerzyć swoje władztwo, Jowin wyruszył z oddziałami Burgundów i Alanów na Arelate, gdzie stacjonowały wojska Flawiusza Konstancjusza, który oblegał tam i pojmał Konstantyna III. Wobec przewagi przeciwnika Flawiusz Konstancjusz nie podjął walki z kolejnym uzurpatorem i wycofał się do Italii[5][2].

Pod pozorem cesarskiego autorytetu Jowina Gundahar i jego Burgundowie osiedlili się w 413 na lewym brzegu Renu po rzymskiej stronie rzeki, między jej dopływami rzek Lauter i Nahe. Tutaj ustanowili swoje królestwo ze stolicą w Borbetomagus (obecna Wormacja), starej zromanizowanej osadzie galijskiej[5][6].

Upadek Jowina nastąpił, gdy pod koniec 411 lub w 412 Wizygoci pod wodzą Ataulfa opuścili Italię i udali się go Galii (za radą Pryskusa Attalusa), pozornie aby przyłączyć się do niego, prowadząc ze sobą byłego cesarza Pryskusa Attalusa i Gallę Placydę, przyrodnia siostrę Honoriusza. Po przybyciu Ataulf zaatakował i zabił Sarusa, który również przybył by wspierać Jowina. Jowin odebrał to jako zniewagę, wobec czego nie skonsultował z Ataulfem wyniesienie swego brata Sebastianusa na współcesarza. Urażony tym Ataulf sprzymierzył się z Honoriuszem za namową Dardanusa i zaatakował oddziały Jowinusa. Jowin ratował życie ucieczką, ale był oblegany, a następnie pojmany w Valentii (obecna Walencja) i przeniesiony do Narbo (obecne Narbona), gdzie Dardanus, przeprowadził jego egzekucję. Głowy Jowina i Sebastianusa zostały przesłane Honoriuszowi i powieszone na murach Rawenny (przed wysłaniem ich do Kartaginy, gdzie zostały wystawione na widok publiczny wraz z głowami czterech innych uzurpatorów)[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pawlak 2010a ↓, s. 27, 34.
  2. a b Krawczuk 1991 ↓, s. 479.
  3. Pawlak 2010a ↓, s. 34, 140.
  4. Pawlak 2010b ↓, s. 95.
  5. a b c Pawlak 2010a ↓, s. 34.
  6. Pawlak 2010b ↓, s. 96.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]