Jowin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jowin
Iovinus
Cesarz rzymski
Okres od 411
do 413
Dane biograficzne
Data urodzenia IV wiek
Data śmierci 413
Moneta
moneta

Jowin, Jowinus (łac. Iovinus) – rzymski senator z Galii, uzurpator, który ogłosił się cesarzem w 411 roku w Moguncji po rozprawieniu się przez, wtedy jeszcze będącego magister militum, Flawiusza Konstancjusza z innym uzurpatorem Konstantynem III, jego zapleczem oprócz nielicznych rzymsko-galijskich kręgów wojskowych byli głównie Alanowie, Burgundowie i Wizygoci Ataulfa. W 413 stracił poparcie Gotów, został pojmany i zamordowany w trakcie transportu do Rawenny, na dwór Honoriusza.

Sytuacja w Galii na początku V wieku była bardzo skomplikowana. Na koniec 406 roku przerwana została granica na Renie i szereg plemion barbarzyńskich wdzierało się daleko w głąb Galii i dalej do Hiszpanii. Pojawiali się w różnych miejscach uzurpatorzy. Prawowity cesarz Honoriusz nie podejmował zdecydowanych działań, by usunąć z Galii barbarzyńców i kolejnych uzurpatorów i stale przebywał w bezpiecznej Rawennie. Natomiast miejscowa arystokracja galo-rzymska chętnie udzielała poparcia uzurpatorom, którzy dzięki temu, że przebywali i działali blisko, dawali nadzieję na ochronę przed najazdami[1][2].

Jednym z uzurpatorów, który zyskał uznanie mieszkańców Galii i Hiszpanii i odnosił pewne sukcesy w walce z barbarzyńcami, był Konstantyn III. Po jego pojmaniu w Arelate (obecne Arles) i śmierci nowym pretendentem do tytułu cesarza został ogłoszony galijski arystokrata Jowin. Miało to miejsce w 411 w Moguncji. W rzeczywistości Jowin był marionetką w rękach popierających go wodzów barbarzyńskich Gundahara, władcy Burgundów i Goara, władcy Alanów. Do koalicji popierającej Jowina należeli też Alamanowie i Frankowie. Jowin utrzymał się przy władzy w Galii przez dwa lata, wystarczająco długo, by wyemitować monety, które ukazują go w cesarskim diademie. Popierali go też liczni lokalni galo-rzymscy arystokraci, którzy przetrwali porażkę Konstantyna III[3][4].

Władza Jowina obejmowała tylko część Galii bez północno-zachodniej jej części oraz południowych terenów, gdzie wierny Honoriuszowi pozostawał Dardanus, prefekt pretorium w Galii. Aby poszerzyć swoje władztwo, Jowin wyruszył z oddziałami Burgundów i Alanów na Arelate, gdzie stacjonowały wojska Flawiusza Konstancjusza, który oblegał tam i pojmał Konstantyna III. Wobec przewagi przeciwnika Flawiusz Konstancjusz nie podjął walki z kolejnym uzurpatorem i wycofał się do Italii[5][2].

Pod pozorem cesarskiego autorytetu Jowina Gundahar i jego Burgundowie osiedlili się w 413 na lewym brzegu Renu po rzymskiej stronie rzeki, między jej dopływami rzek Lauter i Nahe. Tutaj ustanowili swoje królestwo ze stolicą w Borbetomagus (obecna Wormacja), starej zromanizowanej osadzie galijskiej[5][6].

Upadek Jowina nastąpił, gdy pod koniec 411 lub w 412 Wizygoci pod wodzą Ataulfa opuścili Italię i udali się go Galii (za radą Pryskusa Attalusa), pozornie aby przyłączyć się do niego, prowadząc ze sobą byłego cesarza Pryskusa Attalusa i Gallę Placydę, przyrodnia siostrę Honoriusza. Po przybyciu Ataulf zaatakował i zabił Sarusa, który również przybył by wspierać Jowina. Jowin odebrał to jako zniewagę, wobec czego nie skonsultował z Ataulfem wyniesienie swego brata Sebastianusa na współcesarza. Urażony tym Ataulf sprzymierzył się z Honoriuszem za namową Dardanusa i zaatakował oddziały Jowinusa. Jowin ratował życie ucieczką, ale był oblegany, a następnie pojmany w Valentii (obecna Walencja) i przeniesiony do Narbo (obecne Narbona), gdzie Dardanus, przeprowadził jego egzekucję. Głowy Jowina i Sebastianusa zostały przesłane Honoriuszowi i powieszone na murach Rawenny (przed wysłaniem ich do Kartaginy, gdzie zostały wystawione na widok publiczny wraz z głowami czterech innych uzurpatorów)[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pawlak 2010a ↓, s. 27, 34.
  2. a b Krawczuk 1991 ↓, s. 479.
  3. Pawlak 2010a ↓, s. 34, 140.
  4. Pawlak 2010b ↓, s. 95.
  5. a b c Pawlak 2010a ↓, s. 34.
  6. Pawlak 2010b ↓, s. 96.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]