Juan Bosch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Juan Bosch
Juan Bosch (1963).jpg
Data i miejsce urodzenia 30 czerwca 1909
La Vega
Data i miejsce śmierci 1 listopada 2001
Santo Domingo
Prezydent Dominikany
Okres od 27 lutego 1963
do 25 września 1963
Przynależność polityczna Dominikańska Partia Rewolucyjna
Poprzednik Rafael Filiberto Bonnelly
Następca triumwirat
Odznaczenia
Krzyż Wielki ze Złota Gwiazdą Orderu Zasługi Duarte, Sáncheza y Mella (Dominikana) Wielki Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja) Order Joségo Martí

Juan Emilio Bosch Gaviño (ur. 30 czerwca 1909 w La Vega, zm. 1 listopada 2001 w Santo Domingo) – dominikański pisarz, historyk oraz polityk, prezydent kraju w 1963[1][2][3][4].

Życiorys[edytuj]

Urodzony w imigranckiej rodzinie[1]. Z wykształcenia profesor historii. Pracował jako nauczyciel akademicki, napisał ponadto liczne powieści, opowiadania, eseje i prace historyczne[5]. Przeciwnik rządzącego od 1930 roku dyktatora Rafaela Trujillo[1]. Protestował przeciwko masakrze Haitańczyków dokonanej z jego rozkazu[3]. W 1937 roku udał się na emigrację. W 1939 roku założył Dominikańską Partię Rewolucyjną (PRD), której przewodniczącym pozostawał do 1966 roku. Prowadzona przez niego partia była najbardziej popularnym ugrupowaniem opozycyjnym. W latach 1944-52 zajmował różne stanowiska w rządzie kubańskim. Od 1952 wykładowca nauk politycznych na uniwersytecie w Kostaryce. W 1958 roku przeprowadził się do Wenezueli. Wziął udział w wyborach prezydenckich w Dominikanie z 20 grudnia 1962 roku w których zwyciężył dzięki poparciu klasy średniej, intelektualistów i chłopstwa[1][2][3][4].

Urząd objął 27 lutego 1963 roku. Bosch jako człowiek o lewicowych poglądach od samego początku nie budził sympatii rządu Stanów Zjednoczonych który obawiał się istnienia na Karaibach rządu o lewicowym charakterze. 29 kwietnia uchwalił nową konstytucję która miała demokratyczny i liberalny charakter. Dokument wzbudził sprzeciw w środowisku ziemian (ze względu na ograniczenie systemu latyfundiów), Kościoła katolickiego (za świecki charakter konstytucji), wojska (obawiającego się ograniczenia uprawnień) i przemysłowców (uznali że zbyt sprzyja ona robotnikom). Niepokój budziła również rządowa reforma rolna. W rezultacie 25 września 1963 roku wojsko przy poparciu wspomnianych grup społecznych przeprowadziło zamach stanu i obaliło Boscha[4][2]. Prezydent udał się na wygnanie na Portoryko[1].

W kwietniu 1965 tzw. ruch konstytucjonalistyczny, kierowany przez młodych oficerów — zwolenników Boscha, podjął zbrojną próbę przejęcia władzy[2][1]. Stany Zjednoczone wykorzystały bunt do wojskowej interwencji która wsparła rząd[4]. W 1966 roku pozwolono mu na powrót do kraju. Bezskutecznie wystartował w wyborach prezydenckich tego samego roku[3][1]. Po wyborczej porażce dobrowolnie udał się na emigrację do Hiszpanii. Do ojczyzny wrócił w 1970 roku. W 1973 roku założył Partię Wyzwolenia Dominikany. Bezskutecznie kandydował jako jej kandydat w wyborach prezydenckich w latach 1978, 1982, 1986, 1990 i 1994[3][1].

Autor prac takich jak „Simón Bolívar“ (1960), „The Unfinished Experiment: Democracy in the Dominican Republic“ (1965), „David” (1966) oraz „Pentagonism” (1969)[3].

Przypisy

  1. a b c d e f g h Juan Bosch (ang.). http://www.encyclopedia.com.
  2. a b c d Dominikana. Historia (pol.). encyklopedia.pwn.pl.
  3. a b c d e f Bosch Gavińo Juan (pol.). http://portalwiedzy.onet.pl.
  4. a b c d Juan Bosch (ang.). https://www.britannica.com.
  5. Wielka Encyklopedia Polonica. Suplement, Poznań, 2001, s. 168