Judea Pearl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Judea Pearl
Ilustracja
Judea Pearl, 2013
Data i miejsce urodzenia 4 września 1936
Tel Awiw-Jafa, Brytyjski Mandat Palestyny
Zawód, zajęcie Informatyk, filozof, statystyk i fizyk
Tytuł naukowy profesor
Alma Mater Technion, New Jersey Institute of Technology, Uniwersytet Rutgersa, New York University Tandon School of Engineering
Uczelnia Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles
Wydział Cognitive Systems Laboratory
Stanowisko kierownik
Pracodawca Radio Corporation of America
Odznaczenia
Nagroda Turinga
Strona internetowa

Judea Pearl (ur. 4 września 1936 w Tel Awiwie-Jafie) – izraelsko-amerykański informatyk i filozof z polskimi korzeniami, znany dzięki wiodącej roli między innymi w naukowej formalizacji wnioskowania przyczynowego, rozwojowi probabilistycznego rozumienia sztucznej inteligencji, i opracowaniu sieci bayesowskich.

Jest laureatem Nagrody Turinga z 2011 r. za „fundamentalny wkład w dziedzinę sztucznej inteligencji przez opracowanie formalnego rachunku wnioskowania probabilistycznego i przyczynowego”[1].

Jego syn, Daniel Pearl, był dziennikarzem The Wall Street Journal, który został uprowadzony i zabity w 2002 r. w Pakistanie przez bojowników powiązanych z Al-Ka'idą[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne życie i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Judea urodził się w ówczesnym Tel Awiwie w Brytyjskim Mandacie Palestyny w 1936 w rodzinie żydowskich imigrantów z Polski[3]; jednym z jego przodków był Menachem Mendel Morgenstern. Po służbie w Siłach Obronnych Izraela i okresie życia w kibucu, odbył studia na Technionie uzyskując w 1960 licencjat z elektrotechniki, gdzie poznał także swoją przyszłą żonę Ruth. Emigrował następnie do USA, gdzie w 1961 zdobył tytuł magistra elektrotechniki na New Jersey Institute of Technology (wtedy Newark College of Engineering), magistra fizyki Uniwersytetu Rutgersa, i doktora elektrotechniki NYU Tandon (wtedy Polytechnic Institute of Brooklyn) dzięki dysertacji Vortex Theory of Superconductive Memories[1].

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Rozpoczął karierę w laboratoriach RCA, gdzie zajmował się materiałami nadprzewodzącymi; ponieważ dziedzina ta została – jak to określił w wywiadzie – „wymieciona” przez rozpowszechnienie się technologii półprzewodników[4], podjął następnie pracę w 1970 na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles. Jego wczesna praca akademicka poświęcona była probabilistycznej sztucznej inteligencji. Był jednym z redaktorów-założycieli Journal of Causal Inference. Początkowo zasiadał w kadrze Wydziału Elektrotechniki, szybko przeniósł się jednak do nowopowstałego Wydziału Informatyki[1].

W 1976 otrzymał pełną profesurę. W 1978 założył Cognitive Systems Laboratory. Zajmował się wówczas głównie algorytmami heurystycznymi i kombinatorycznymi, i prowadził kursy teorii prawdopodobieństwa i teorii decyzji. Pracuje na UCLA do dziś, gdzie pozostał profesorem informatyki i statystyki, oraz dyrektorem Cognitive Systems Laboratory[1].

Życie prywatne i poglądy[edytuj | edytuj kod]

Ma z żoną Ruth trójkę dzieci. Ich syn, Daniel Pearl, został jako reporter The Wall Street Journal zabity w 2002 r. w Pakistanie; rodzice założyli na jego cześć NGO Daniel Pearl Foundation, której misją jest promocja międzykulturowego porozumienia poprzez współpracę dziennikarską i kulturalną. Judea wystąpił w filmie dokumentalnym z 2015 r. na temat rodzinnych tragedii[5], opublikował także w 2009 esej opisujący jego krytyczną wobec paradoksów polityki „Wojny z terroryzmem” perspektywę w The Wall Street Journal[6]. Miał powiedzieć w rozmowie: „Nienawiść zabiła mojego syna. Dlatego jestem zdeterminowany zwalczać nienawiśc[7].” Pearl określa się jako ateista, który czuje się jednak przywiązany do żydowskich modlitw, tradycji i etyki[8].

Wybrane osiągnięcia i publikacje[edytuj | edytuj kod]

Judea Pearl był jednym z pionierów sieci bayesowskich, i pomysłodawcą wielu sposobów matematycznej formalizacji i modelowania przyczynowości. Jego obszary zainteresowania obejmują filozofię nauki, reprezentacje wiedzy i logiki nieklasyczne[1].

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Heuristics, Addison-Wesley, 1984
  • Probabilistic Reasoning in Intelligent Systems, Morgan-Kaufmann, 1988
  • Causality: Models, Reasoning, and Inference, Cambridge University Press, 2000
  • I Am Jewish: Personal Reflections Inspired by the Last Words of Daniel Pearl, Jewish Lights, 2004.
  • Causal Inference in Statistics: A Primer, Wiley, 2016. ISBN 978-1119186847 (z Madelyn Glymour i Nicholasem Jewellem)
  • The Book of Why: The New Science of Cause and Effect, Basic Books, 2018. ISBN 9780465097609 (z Dana Mackenziem)

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1990—Tytuł Fellow, American Association for Artificial Intelligence (AAAI)
  • 1988—Tytuł Fellow, Institute of Electrical and Electronic Engineers (IEEE)
  • 1975—NATO Senior Fellowship in Science
  • 1965—RCA Laboratories Achievement Award

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Judea Pearl - A.M. Turing Award Laureate, A.M. Turing Award, 2011 [dostęp 2019-03-07].
  2. Daren Fonda, On the Trail of Daniel Pearl, „Time”, 27 września 2003, ISSN 0040-781X [dostęp 2019-03-07] (ang.).
  3. David B. Green, This Day in Jewish History: Journalist Daniel Pearl Murdered in Pakistan by Islamic Terrorists, „Haaretz”, 1 lutego 2015 [dostęp 2019-03-07] (ang.).
  4. Leah Hoffmann, Q&A, „Communications of the ACM”, 55 (6), 2012, s. 136, DOI10.1145/2184319.2184347 [dostęp 2019-03-07] (ang.).
  5. Phaedra Wilkinson, With My Whole Broken Heart - Deerfield Review, web.archive.org, 10 lipca 2015 [dostęp 2019-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-10].
  6. Judea Pearl, Daniel Pearl and the Normalization of Evil, „Wall Street Journal”, 4 lutego 2009, ISSN 0099-9660 [dostęp 2019-03-07] (ang.).
  7. Jonathan Sacks, Covenant & Conversation: Against Hate, Israel National News, 5 września 2014 [dostęp 2019-03-07] (ang.).
  8. The Price of Being Jewish: An Interview with Judea Pearl, Moment Magazine - The Next 5,000 Years of Conversation Begin Here, 1 lutego 2013 [dostęp 2019-03-07] (ang.).