Jugurta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jugurta
król Numidii
Okres od 118 p.n.e.
do 104 p.n.e.
Poprzednik Micypsa
Następca Gauda
Dane biograficzne
Data urodzenia ok. 160 p.n.e.
Data śmierci 104 p.n.e.
Ojciec Mastanabal

Jugurta (ur. ok. 160 p.n.e. - zm. 104 p.n.e.) - król Numidii od 118 p.n.e.

Jugurta był wnukiem Masynissy, synem Mastanabala. Za rządów jego stryja, króla Numidii Micypsy, został wysłany do Hiszpanii na czele wojsk mających wesprzeć Rzymian w wojnie numantyjskiej. Zdolności Jugurty przykuły uwagę Scypiona Afrykańskiego Młodszego, który zasugerował królowi adopcję bratanka[1]. Micypsa przed swoją śmiercią podzielił państwo na trzy części, którymi mieli władać: adoptowany Jugurta, Hiempsal i Adherbal (dwaj naturalni synowie Micypsy). Jugurta szybko pozbył się dwóch rywali - Hiempsala zamordował, a Adherbala zmusił do ucieczki. Rzymska interwencja doprowadziła do podziału Numidii. Jugurta otrzymał część zachodnią, Adherbal wschodnią wraz ze stołeczną Cyrtą[2].

Jugurta w łańcuchach przed Sullą

Dążąc do zjednoczenia państwa w 112 p.n.e. zdobył Cyrtę i nakazał zabić Adherbala wraz z przebywającymi tam kupcami pochodzącymi z Italii, przez co popadł w zatarg z Rzymem (tzw. wojna jugurtyńska, która toczyła się w latach 111 p.n.e. - 105 p.n.e.). Dość długo wojna przebiegała niepomyślnie dla Rzymu (przekupstwa Jugurty wśród polityków i wodzów rzymskich). W jej trakcie Jugurta pojawił sie w Rzymie i bronił swych racji przed Senatem, jednak po zabójstwie przebywającego tam pretendenta do tronu Numidii Massywy nakazano mu opuścić Italię[3]. Dopiero szereg zwycięstw nad wojskami Numidii odniósł Kwintus Cecyliusz Metellus Numidyjski, a Gajusz Mariusz pokonał Jugurtę ostatecznie (zobacz: bitwa pod Cyrtą).

Gdy prowadzono go w pochodzie tryumfalnym, oszalał. W więzieniu zdarto mu z ciała tunikę, a szamotanina o jego złote kolczyki odznaczała się taką chciwością, że oderwano mu płatek ucha. Następnie wepchnięto go, nagiego, do jamy w ziemi. Rozglądał się wkoło całkiem zdezorientowany, wreszcie rzekł, szeroko się uśmiechając: "Na Herkulesa, ta rzymska łaźnia jest zimna!"
— Plutarch z Cheronei "Żywot Mariusza" 12 [w:] "Żywoty sławnych mężów"

Jugurta został stracony w Rzymie, w Więzieniu Mamertyńskim.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Salustiusz, Wojna z Jugurtą, 6.
  2. Salustiusz, Wojna z Jugurtą, 16.
  3. Salustiusz, Wojna z Jugurtą, 35.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wojna jugurtyńska 111-105 p.n.e., Maciej Maciejowski; seria: "Bitwy/Taktyka #18, Wydawnictwo Inforteditions, Zabrze 2008.
  • Philip Matyszak: Wrogowie Rzymu : od Hannibala do Attyli, króla Hunów. Urszula Ruzik−Kulińska (tłum). Warszawa: Bellona, 2007, s. 60−68. ISBN 978-83-11-10678-9. OCLC 169812829. (pol.)
  • John D. Fage, Roland Olivier: The Cambridge History of Africa. T. 2. Cambridge University Press, 1979, s. 185-186.