Julian Bartoszewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Julian Bartoszewicz

Julian Bartoszewicz herbu Jastrzebiec[1] (ur. 17 stycznia 1821 w Białej Radziwiłłowskiej (obecnie Biała Podlaska), zm. 5 listopada 1870 w Warszawie) – polski historyk, slawista. Ojciec Kazimierza Bartoszewicza.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1839 będąc stypendystą Królestwa Polskiego rozpoczął studia na wydziale historyczno-filologicznym uniwersytetu petersburskiego. W latach 1842-1847 był nauczycielem w gimnazjum warszawskim, mieszczącym się w Pałacu Kazimierzowskim. W 1847 został przeniesiony do Końskich, gdzie pracował w szkole powiatowej. Przyczyną przeniesienia na prowincję był artykuł wydrukowany w "Bibliotece Warszawskiej" o Helenie Iwanownie, córce Iwana III i żonie Aleksandra Jagiellończyka. Cenzura uznała artykuł za niezgodny w swej wymowie z rosyjską racją stanu, cały nakład "Biblioteki Warszawskiej" został skonfiskowany i zniszczony. W latach 1849-1863 Bartoszewicz był nauczycielem w szkole powiatowej w Lesznie; uczył łaciny, a od 1859 języka polskiego. W styczniu 1863 został kustoszem Biblioteki Głównej. W latach 1860-1870 był członkiem honorowym Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk[2]. W 1863 współpracował z nielegalnym pismem "Dzwon Duchowy". W latach 1863-1866 wykładał w II Gimnazjum Męskim w Warszawie historię Polski. 1 stycznia 1868 został zwolniony ze służby rządowej i przeszedł na emeryturę.

Tablica Miejskiego Systemu Informacji upamiętniająca historyka Juliana Bartoszewicza, na ul. jego imienia w Warszawie
Ulica Juliana Bartoszewicza w Warszawie

Uważał, że zadaniem historyka jest zbieranie faktów historycznych. Przez całe życie tworzył prywatny zbiór wypisów źródłowych; w oparciu o zebrane źródła powstawały jego prace. W Encyklopedii Orgelbranda opublikował 1291 artykułów. Zajmował się badaniami słowiańszczyzny, polskiego średniowiecza, oraz XVIII wieku. Duża część jego pracy naukowej jest poświęcona badaniom biograficznym. Podzielał lelewelowskie poglądy na dzieje Polski.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Arcybiskupi gnieźnieńscy i prymasi, 1858-1865;
  • Hetmani polni koronni i Wielkiego Księstwa Litewskiego, 1860-1865;
  • Kościoły warszawskie rzymskokatolickie opisane pod względem historycznym, 1855;
  • Królewicze biskupi. Żywoty czterech kapłanów, Warszawa 1851;
  • Nowa epoka literatury historycznej polskiej;
  • O pomysłach historycznych Augusta Bielowskiego, Warszawa 1852;
  • Panowie niemieccy na dworze Stanisława Augusta. Wizerunki osób historycznych, Warszawa 1852;
  • Poglądy na stosunki Polski z Turcją i Tatarami, Warszawa 1860;
  • Zamek Bialski (dzieje miasteczka,obrazy z życia magnatów,Akademia Bialska), Warszawa;
  • Znakomici mężowie polscy w wieku XVIII. Wizerunki historyczne, t. 1-3, Petersburg 1856;
  • Historyia pierwotnej Polski, Kraków 1878;
  • oraz artykuły w "Przeglądzie Naukowym", "Bibliotece Warszawskiej", "Tygodniku Ilustrowanym", "Niezabudce", "Księdze Świata".

Edycje[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Almanach szlachecki, t. I, z. 4, 1939, s. 266.
  2. Bolesław Erzepki, Spis członków Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, Poznań 1896, s. 1.

Literatura uzupełniająca[edytuj | edytuj kod]