Julianna twerska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Julianna Twerska
ilustracja
wielka księżna litewska
Okres od 1350
do 1377
Jako żona Olgierda Giedyminowica
Poprzedniczka Maria of Vitebsk
Dane biograficzne
Dynastia Rurykowicze
Data i miejsce urodzenia ok. 1325 r.
Psków, Rosja
Data i miejsce śmierci 17 marca 1391
Rosja
Ojciec Aleksander twerski
Matka Anastazja halicka
Mąż Olgierd Giedyminowic
od 1350 r.
do 24 maja 1377 r.
Dzieci Kenna,
Eufrozyna,
Skirgiełło Iwan,
Korybut Dymitr,
Teodora (Fedora),
Lingwen Szymon,
Helena,
Władysław II Jagiełło,
Maria,
Korygiełło,
Minigiełło,
Aleksandra,
Katarzyna,
Wigunt Aleksander,
Świdrygiełło,
Jadwiga

Julianna Aleksandrowna Twerska, ros. Ульяна Александровна Тверская (ur. ok. 1325, zm. 17 marca 1391[1]) – córka wielkiego księcia Aleksandra twerskiego oraz Anastazji halickiej, druga żona księcia litewskiego Olgierda[2]. Matka króla Polski Władysława II Jagiełły.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ojciec Julianny, Aleksander twerski w 1329 otrzymał schronienie i wsparcie od Giedymina w jego konflikcie z księciem moskiewskim Iwanem Kalitą, poddanym Ozbega.

W 1349 Olgierd Giedyminowic wielki książę litewski wysłał posłów do Złotej Ordy, proponując Dżani Begowi sojusz przeciwko księciu Siemionowi Moskiewskiemu, lecz oferta ta nie została przyjęta. W tej sytuacji w 1350 Olgierd zawarł z Siemionem pokój oraz ożenił się z jego szwagierką Julianną. Siostra Julianny, Maria, była już wtedy żoną Siemiona.

Wkrótce po przyjęciu przez Jagiełłę chrztu i objęciu przez niego polskiego tronu Julianna wycofała się do monasteru pieczerskiego w Kijowie, gdzie przyjęła imię Maryna (Marina). Według innej wersji wielka księżna spędziła resztę życia w ufundowanym przez siebie po śmierci męża monasterze Świętego Ducha w Witebsku. Tradycja przypisuje księżnej Juliannie działalność fundatorską. Decyzją księżniczki twerskiej wybudowana ok. 1340 r. drewniana cerkiew prawosławna w Wilnie została zastąpiona budowlą z cegły[3] (dziś znajduje się na miejscu cerkwi św. Mikołaja). Zmarła 17 marca 1391 r. (dawniej badacze podawali 1392 jako rok jej śmierci). Na inskrypcję z datą dzienną zgonu księżnej natrafiono w marcu 2012 r. w czasie remontu monasteru Przemienienia Pańskiego w Połocku[4]. 5 grudnia 2018 r. Julianna Twerska została kanonizowana przez Ukraińską Autokefaliczną Cerkiew Prawosławną[5].

Julianna i Olgierd mieli szesnaścioro dzieci:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Расшифровка надписей в Спасо-Преображенском храме (ros.). novopolock.ru, 2015-02-05. [dostęp 2015-04-18].
  2. Rasa Mažeika. Was Grand Prince Algirdas a Greek Orthodox Christian?. „Lituanus”. 4 (33), 1987. [dostęp 2007-09-06]. 
  3. Marek Teler. Księżna Julianna twerska: matka króla Jagiełły w kręgu międzynarodowej polityki. „Histmag.org”, lipiec 2019. [dostęp 06.08.2019]. 
  4. Marek Teler. Księżna Julianna twerska: matka króla Jagiełły w kręgu międzynarodowej polityki. „Histmag.org”, lipiec 2019. [dostęp 06.08.2019]. 
  5. Евгений Никольский, О канонизации святой благоверной великой княгини Иулиании Александровны Тверской и Литовской — МузееМания, 7 grudnia 2018 [dostęp 2018-12-19] (ros.).
  6. K. Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, s. 630

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]