Konstanty Julian Ordon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Juliusz Konstanty Ordon)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Konstanty Julian Ordon
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 15 października 1810
Warszawa
Data i miejsce śmierci 4 maja 1887
Florencja
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Grobowiec Ordona na Cmentarzu Łyczakowskim, wyk. Julian Markowski

Konstanty Julian Ordon[1] (ur. 15 października 1810 w Warszawie[2], zm. 4 maja 1887 we Florencji) – oficer wojska polskiego, powstaniec listopadowy.

Był jednym z czworga dzieci Karola Franciszka Ordona (1780–1848), rewizora komory celnej w Warszawie i Małgorzaty z Naimskich (zm. 1829[3]), ewangelików.

W czasie powstania listopadowego, podczas obrony Warszawy, dowodził baterią artylerii w reducie nr 54, która została wysadzona w powietrze 6 września 1831. W wierszu Reduta Ordona jego rzekomą śmierć opisał Adam Mickiewicz, mimo że podczas wybuchu Ordon został jedynie mocno poparzony. Ordon walczył przedtem w bitwach pod Ostrołęką i Olszynką Grochowską i otrzymał Srebrny Krzyż Virtuti Militari 6 czerwca 1831[4] po bitwie pod Ostrołęką. Także jego brat Emil Ordon, później rejent w Kaliszu, brał udział w powstaniu listopadowym.

Od 1833 przebywał w Dreźnie, następnie osiadł w Szkocji. Około 1840 wstąpił do wolnomularstwa angielskiego, a w październiku 1847 do polskiej loży narodowej w Londynie. Związał się z Towarzystwem Demokratycznym Polskim. W 1848 wyjechał do Mediolanu, chcąc wstąpić do legionu Mickiewicza. Źle przyjęty, ostatecznie znalazł się w Legii Lombardzkiej.

W październiku 1848 wstąpił do armii sardyńskiej, gdzie służył do 1855. Jesienią 1856 wyjechał do Francji i osiadł w Paryżu. W 1858 otrzymał posadę profesora języków nowożytnych w Kolegium Rządowym w Meaux. Od 1860 w oddziałach Giuseppe Garibaldiego, następnie w armii włoskiej do 1867. Po samobójczej śmierci we Florencji jego zwłoki sprowadzono do Lwowa (władze rosyjskie nie zezwoliły na pochówek w grobie rodzinnym na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie, al. 2 nr 45). Tam dokonano spalenia zwłok według ostatniej woli Ordona i uroczyście pochowano jego prochy na Cmentarzu Łyczakowskim, w Alei Zasłużonych.

Przypisy

  1. Imię Ordona jest czasami podawane błędnie jako Juliusz. Metryka chrztu Ordona jest nieznana. Zachował się dokument w aktach cywilnych II Cyrkułu miasta Warszawy nr 83/1810 poświadczający ślub jego rodziców, którzy zeznali, że posiadają już ze sobą dwoje nieślubnych dzieci, w tym Konstantego Juliana, natomiast w zachowanym akcie zgonu matki Ordona wymieniany jest jako jedno z czworo dzieci w brzmieniu „pozostawiwszy [...] dzieci czworo: Emiliana, Konstantyna, Józefa i Ludwikę”. W dorosłym życiu Ordon podpisywał się w odwróconym szyku imion jako Julian Konstanty, na co są liczne dokumenty. Artur Nadolski sugeruje, że ta odwrócona kolejność imion mogła być przykładem ówczesnej praktyki pomijania lub bagatelizowania imienia Konstanty z powodu imienia znienawidzonego carskiego namiestnika Królestwa Polskiego. Zob. Artur Nadolski, Ordona los tragiczny, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2013, s. 16–19. Również na obelisku na grobowcu Ordona na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie widnieje napis w szyku: Julian Konstanty Ordon.
  2. Data z dokumentu poświadczającego ślub rodziców, za: Artur Nadolski, Ordona los tragiczny, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2013, s. 17. Sam Ordon podawał datę 16 października jako dzień swoich urodzin. Patrz na przykład: Edward Pawłowicz, Z życia Ordona, Lwów 1896, s. 6. [1].
  3. Archiwum Państwowe m.st. Warszawy, Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej św. Krzyża w Warszawie: Akt zgonu Małgorzaty Ordon (nr 1396) (pol.). W: Akta urodzeń, małżeństw i zgonów [on-line]. szukajwarchiwach.pl, 1829. [dostęp 2013-10-04].
  4. Kawalerowie Orderu Virtuti Militari (pol.). [dostęp 2013-10-04].

Bibliografia[edytuj]

  • Artur Nadolski, Ordona los tragiczny, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2013.
  • Eugeniusz Szulc, Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie, Warszawa 1989.

Linki zewnętrzne[edytuj]