Juliusz Leo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Juliusz Leo
Juliusz Leo karykatura Sichulskiego.jpg
Data i miejsce urodzenia 15 września 1861
Stebnik
Data i miejsce śmierci 21 lutego 1918
Kraków
Prezydent Krakowa
Okres od 11 lipca 1904
do 21 lutego 1918
Poprzednik Józef Friedlein
Następca Jan Kanty Federowicz
Odznaczenia
Komandor Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry)
Grób Juliusza Lea na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Juliusz Franciszek Leo (ur. 15 września 1861 w Stebniku, zm. 21 lutego 1918 w Krakowie) – polityk galicyjski, ekonomista, prawnik, prezydent Krakowa.

Życiorys[edytuj]

Był synem Juliusza Leo (1817-1878) radcy górniczego i Krystyny z Holztragerów (1827-1904). Wraz z rodzicami przeprowadził się do Wieliczki. Ukończył Gimnazjum św. Anny w Krakowie.W latach 1879–1884 studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie w latach 1885-1887 ekonomię w Berlinie. W 1887 rozpoczął praktykę adwokacką, a rok później obronił habilitację z zakresu prawa skarbowego. W latach 1891–1904 już jako profesor wykładał na UJ. Od 1893 był członkiem Rady Miasta Krakowa. W Latach 1901-1904 pełnił funkcję wiceprezydenta miasta. 7 lipca 1904 po rezygnacji Józefa Friedleina został wybrany na funkcję prezydenta miasta Krakowa, którą pełnił przez 3 kadencje aż do śmierci[1]. Wybór zatwierdził cesarz Franciszek Józef I z dniem 25 sierpnia 1904. Obejmując ostatnią kadencję w 1916 uzyskał 86 z 88 głosów. W 1901 został posłem do Sejmu Krajowego i zasiadał w nim w czasie VIII, IX i X kadencji. Wystartował w wyborach reprezentując konserwatystów od 1907 wchodził w skład stronnictwa demokratów. Od 1911 wchodził również w skład austriackiej Rady Państwa, pełniąc w latach 1912-1915 funkcje Prezesa Koła Polskiego. W 1889 opublikował Finanse Galicji oraz projekt reformy skarbu krajowego. W 1894 ożenił się z Wilhelminą Cecylią Kleska (1871-1947) oraz przeprowadził do nabytej przez siebie kamienicy przy ulicy Loretańskiej 8. Był ojcem pięciorga dzieci (3 synów, 2 córki). Jego wnukiem był historyk sztuki Andrzej Fischinger. Juliusz Leo chorujący na nadciśnienie tętnicze we wrześniu 1917 doznał ataku serca, komplikacje zdrowotne spowodowały jego śmierć w lutym następnego roku. Obowiązki prezydenta miasta w czasie choroby sprawował wiceprezydent Jan Kanty Federowicz.

Największymi dokonaniami prezydenckimi Juliusza Lea było:

  • sfinalizowanie wykupienia od Austriaków w 1905 Wawelu i rozpoczęcie szeroko zakrojonych prac jego rewitalizacji.
  • stworzenie w latach 1907–1915 tzw. Wielkiego Krakowa, czyli przyłączenia 14 nowych dzielnic i powiększenie w ten sposób obszaru miasta z 7 do 47 km kwadratowych. Pierwszy postulat w sprawie zgłaszał już jako wiceprezydent na posiedzeniu Rady Miasta Krakowa 6 lutego 1902.
  • regulacja brzegów Wisły i przesunięcie koryta Rudawy.
  • rozbudowa kanalizacji i sieci wodociągowej oraz rozbudowa sieci komunikacyjnej o nowe linie tramwajowe.
  • uporządkowanie gospodarki finansowej miasta i zwiększenie jego dochodów.
  • budowa III mostu na Wiśle, elektrowni miejskiej oraz otwarcie w 1913 nowego dworca towarowego.

W 1914 współtworzył i był pierwszym prezesem Naczelnego Komitetu Narodowego, był jednym z współinicjatorów utworzenia Legionów Polskich. Z kasy miasta Krakowa na Legiony na wniosek prezydenta Rada Miasta przegłosowała darowiznę w wysokości miliona koron.

Juliusz Leo pochowany jest w grobowcu ufundowanym przez Radę Miasta Krakowa na krakowskim Cmentarzu Rakowickim. Jego imię nosi jedna z krakowskich ulic w dzielnicy Krowodrza (osiedle Czarna Wieś) oraz największa polana w Lesie Wolskim.

Tadeusz Boy-Żeleński we wspomnieniach o prezydencie Leo napisał Dał On miastu ramę dla przyszłego rozwoju na 100 lat.

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Przypisy

  1. Dominika Hołuj. Rola samorządu terytorialnego w kształtowaniu procesu rozwoju Miasta Krakowa w okresie autonomii (1866-1918). „Zeszyty naukowe Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Bochni”. 5. s. 50. 
  2. Kronika. „Głos Rzeszowski”, s. 2, Nr 22 z 29 maja 1910. 
  3. Kronika. „Głos Rzeszowski”, s. 3, Nr 4 z 8 marca 1914. 

Bibliografia[edytuj]

  • Janina Bieniarzówna, Jan M Małecki "Dzieje Krakowa" t.3 Wyd. Literackie Kraków 1985 ISBN 83-08-00116-5
  • Celina Bąk-Koczarska "Juliusz Leo - Twórca Wielkiego Krakowa" wyd. Ossolineum 1986

Linki zewnętrzne[edytuj]