Junackie hufce pracy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Junackie Hufce Pracy)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Junacy

Junackie hufce pracy (JHP) – polska paramilitarna organizacja młodzieżowa w latach 1936-1939.

Junackie hufce pracy zostały utworzone dekretem Prezydenta RP z 22 września 1936 o służbie pracy młodzieży[1]. Określono w nim, że służba pracy młodzieży jest zaszczytną służbą dla Narodu i Państwa, a polega na wykonywaniu pracy fizycznej dla potrzeb obrony Państwa lub jego interesów gospodarczych (art. 1). Służbę pracy pełniono na podstawie zaciągu ochotniczego w junackich hufcach pracy. Oprócz tego hufce zapewniały przysposobienie do służby wojskowej oraz nabycie kwalifikacji zawodowych, wychowanie obywatelskie i oświatę ogólną. Do hufców pracy przyjmowano przede wszystkim młodzież bezrobotną obojga płci, w wieku od 18 do 20 lat. Przyjętym przysługiwała nazwa junaków lub junaczek.

Junackie hufce pracy podlegały Ministrowi Spraw Wojskowych, przy którym ustanowiono organ opiniodawczy i doradczy – Radę Służby Pracy. Rodzaj, kolejność i warunki robót, jakie miały wykonywać hufce, ustalał Minister Spraw Wojskowych w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami na okres objęty planem gospodarczym, przy uwzględnieniu przede wszystkim prac dla potrzeb obrony państwa.

Na czele junackich hufców pracy stał komendant mianowany przez Ministra Spraw Wojskowych w porozumieniu z Ministrem Opieki Społecznej spośród oficerów w służbie czynnej. Komendant JHP używał tytułu „Komendant Główny Junackich Hufców Pracy”. W latach 1936-1939 stanowisko Komendanta Głównego JHP zajmował pułkownik Bogusław Kunc. Bezpośrednim organem pracy Komendanta Głównego JHP była Komenda Główna Junackich Hufców Pracy[2].

Personel kierowniczy, instruktorski, biurowy i administracyjny hufców pracy składał się z żołnierzy w służbie czynnej oraz z funkcjonariuszy i pracowników cywilnych. Hufce otrzymywały środki m.in. z budżetu Funduszu Pracy.

Służba w junackich hufcach pracy trwała zasadniczo 2 lata, po czym junak był zwalniany; można było wystąpić ze służby wcześniej (zwolnienie następowało w ciągu 4 tygodni od dnia zgłoszenia chęci wystąpienia). Junacy otrzymywali zakwaterowanie, umundurowanie, wyżywienie i wynagrodzenie. W razie wypadku przy pracy przysługiwało im leczenie na zasadach ustalonych dla żołnierzy w służbie czynnej. Po przesłużeniu w hufcach przynajmniej 12 miesięcy mogło być przyznane prawo do ulg w wykonywaniu obowiązku służby wojskowej[3].

Postępy w wyszkoleniu, posiadane umiejętności, wyróżnienia w służbie decydowały o przyznawanych stopniach służbowych. Junacy obowiązani byli do posłuszeństwa wobec przełożonych i stosowania się do regulaminu hufców wydanego przez Ministra Spraw Wojskowych. Za naruszenia obowiązków stosowano kary dyscyplinarne, aż do aresztu na czas do 3 dni, degradacji lub wydalenia z junackich hufców pracy połączonej z utratą praw związanych z tą służbą oraz brakiem możności ponownego przyjęcia do niej. Samowolne porzucenie służby pociągało za sobą skutki wydalenia (art. 16).

Po drugiej wojnie światowej działały organizacje o podobnym charakterze, których członków również określano mianem junaków: „Służba Polsce” (1949-1955) i Ochotnicze Hufce Pracy (od 1959 roku).

Przypisy

  1. Dz.U. z 1936 r. Nr 72, poz. 515
  2. Rozporządzenie Ministrów: Spraw Wojskowych i Opieki Społecznej z dnia 10 lutego 1937 r. wydane co do § 5 w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wewnętrznych, Rolnictwa i Reform Rolnych, Przemysłu i Handlu oraz Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, a co do §§ 11-12 w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych, w sprawie wykonania dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 września 1936 r. o służbie pracy młodzieży (Dz.U. z 1937 r. Nr 15, poz. 99). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 2 marca 1937 roku.
  3. Ustawy z 23 maja 1924 (Dz.U. 1924 nr 61 poz. 609) i 9 kwietnia 1938 (Dz.U. 1938 nr 25 poz. 220) ustalały czas tej służby na 2 lata, wiek poborowy na 21 lat skończonych (w czasie wojny od 19 lat skończonych, po 1938 w czasie wojny lub mobilizacji od 18 lat skończonych).

Zobacz też[edytuj]