Jung Idysz
Jung Idysz (Jung Jidysz) – grupa twórców awangardowej literatury i sztuki żydowskiej w Polsce założona w Łodzi w roku 1919 przez Mojżesza Brodersona. Grupa istniała do roku 1921.
Do grona założycieli należeli Jankiel Adler, Marek Szwarc i Wincenty Brauner. Z grupą związani byli m.in. Henryk Barczyński, Henryk Berlewi, Ida Braunerówna, Samuel Cygler, Zofia Gutentag, Icchak Kacenelson, Henoch Kon, Pola Lindfeldówna, Dina Matus, Mojżesz Neuman, Natan Szpigel i Władysław Wajntraub.
Większość z nich była członkami istniejącego od 1916 roku łódzkiego „Stowarzyszenia Artystów i Zwolenników Sztuk Pięknych”. Grupa pozostawała pod wpływem ekspresjonizmu niemieckiego oraz twórczości Marka Chagalla. W roku 1919 grupa wydała trzy numery czasopisma Jung Idysz, redagowanego przez Chaima Lejba Fuksa.
Niektórzy członkowie grupy utworzyli w roku 1927 łódzki kabaret Ararat.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Irmina Gadowska i inni, Yung-Idish = Jung-Idisz = Yung-Yidish 1919, Łódź: Muzeum Miasta Łodzi, 2019.
- Dorota Jarecka, Polacy, Żydzi, awangardziści, „Gazeta Wyborcza”, 21 października 2009, s. 16.
- Jerzy Malinowski, Grupa „Jung Idysz” i żydowskie środowisko „Nowej Sztuki” w Polsce: 1918–1923, Warszawa: Instytut Sztuki PAN, 1987.
- Joanna Podolska, Międzywojenna żydowska Łódź artystyczna [online], Gazeta Wyborcza Łódź, 18 sierpnia 2009 [dostęp 2025-07-28].
- Magdalena Wróblewska, Jung Jidysz, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2025-07-28].