Jurij Ozierow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jurij Ozierow
Ilustracja
Ozierow (z lewej), 1987.
Prawdziwe imię i nazwisko Jurij Nikołajewicz Ozierow
Data i miejsce urodzenia 26 stycznia 1921
Moskwa
Data i miejsce śmierci 16 października 2001
Moskwa
Zawód reżyser
scenarzysta
Współmałżonek Diliara Ozierowa
Lata aktywności 1949 – 1995
Odznaczenia
Order „Za Zasługi dla Ojczyzny” III klasy Order Lenina Order Lenina Order Rewolucji Październikowej Order Wojny Ojczyźnianej Order Wojny Ojczyźnianej Order Znak Honoru Order "Gwiazda Przyjaźni między Narodami" Order Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej V klasy

Zasłużony Artysta RFSRR People Artist of the USSR1.jpg Nagroda Leninowska Nagroda Państwowa ZSRR

Jurij Nikołajewicz Ozierow (ros. Ю́рий Никола́евич О́зеров; ur. 26 stycznia 1921 w Moskwie – zm. 16 października 2001 w Moskwie) – radziecki reżyser i scenarzysta, Ludowy Artysta ZSRR.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Moskwie w rodzinie znanego śpiewaka operowego, solisty Teatru Wielkiego w Moskwie, Nikołaja Ozierowa i wykładowcy. Z teatrem byli związani jego wujowie i dziadkowie. Matka – Nadieżda Iwanowna była gospodynią domową.

Służba wojskowa[edytuj]

Po agresji ZSRR na Polskę został powołany do wojska. Przeszedł cały szlak bojowy wielkiej wojny ojczyźnianej. Uczestniczył w bitwie o Moskwę i szturmował Królewiec. Służąc w sztabach różnych armii był w ramach działań frontów 1. i 4. Ukraińskiego oraz 2. i 3. Białoruskiego świadkiem wielu operacji wojskowych na froncie wschodnim na terytorium ZSRR, Polski i Prus Wsch. W 1941 roku był szeregowcem łączności, jednak w 1944 ukończył skrócony kurs oficerski Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego w stopniu majora i został przydzielony jako oficer łączności do Sztabu Głównego.

Podobno przed generalnym szturmem na Królewiec postanowił, że jeśli przeżyje, to za pomocą kina opowie co widział podczas wojny, o wielkiej epoce podczas której przyszło mu żyć[1].

Działalność artystyczna[edytuj]

Edukację rozpoczął w szkole plastycznej, ponieważ od dzieciństwa pasjonowało go malarstwo. W 1939 wstąpił na wydział dramatu GITIS. Kilka miesięcy później został powołany do wojska. Po zakończeniu wojny, jesienią 1945, powrócił na GITIS, a następnie ukończył wydział reżyserski Igora Sawczenki na WGIK (1951). W 1979 roku został wykładowcą tego wydziału.

W 1949 związał się ze Studiem Filmowym "Mosfilm", gdzie debiutował jako współreżyser filmu Trzecie uderzenie. Pierwszy swój samodzielny film zrealizował w 1950 roku. Był to dokumentalny Aleksandr Puszkin Swój pierwszy film fabularny pt. Syn zrealizował w 1955 roku. Obraz ten otrzymał wyróżnienie na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji. Największym sukcesem w karierze Ozierowa była 5-częściowa megaprodukcja Wyzwolenie, za którą w 1972 otrzymał Nagrodę Leninowską. Był to najdroższy film w dziejach radzieckiej kinematografii (40 mln. $), który w samym ZSRR obejrzało 120 mln. ludzi i który pokazano w 115 krajach.

Ozierow, z wyjątkiem kilku filmów dokumentalnych, kręcił głównie epickie filmy historyczne poświęcone II wojnie światowej, przedstawiające w sposób wyidealizowany Armię Czerwoną i jej wkład w rozgromienie III Rzeszy (np. Wyzwolenie, Bitwa o Moskwę, Stalingrad i in.). Były to robione z rozmachem, kosztowne megaprodukcje, nasycone scenami batalistycznymi z udziałem tysięcy statystów, produkowane przy współudziale studiów filmowych państw demokracji ludowej. Tematyce tej Ozierow poświęcił 30 lat swojej artystycznej działalności i 18 z 30 zrealizowanych przez siebie filmów.

Jako szef specjalnie utworzonego na potrzeby propagowania olimpiady w Moskwie studia filmowego "Olimpiada-80" stworzył kilka dokumentów o tematyce olimpijsko-sportowej (Ballada o sporcie, Pożegnanie z Olimpiadą, Olimpijskie święto, Sporcie, jesteś – pokojem!). Za jeden z nich – Sporcie, jesteś – pokojem! z 1981 roku otrzymał Nagrodę Państwową.

Wraz z upadkiem ZSRR tracił na znaczeniu jako twórca filmowy i w końcu uległ zapomnieniu. U schyłku życia montował filmy z obrazów nakręconych wiele lat wcześniej (Tragedia stulecia, Anioły śmierci, Wielki dowódca Gieorgij Żukow).

Pochowany we wspólnej mogile wraz z bratem Nikołajem na Cmentarzu Wwiedeńskim w Moskwie[2].

Życie osobiste[edytuj]

Był żonaty z Diliarą Kerimowną, która była kostiumologiem w "Mosfilmie". Odpowiadała za kostiumy w większości jego filmów. Mieli synów: Władimira – profesora matematyki, specjalisty w dziedzinie nauk technicznych i Nikołaja – tłumacza języka hindi.

Jego brat Nikołaj (1922-1997) był znanym komentatorem sportowym.

Wybrana filmografia[edytuj]

Przypisy

  1. * Ozierow Jurij Nikołajewicz (ros.). W: Mieżdunarodnyj obiedinonnyj biograficzieskij cientr [on-line]. [dostęp 19 listopada 2011]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-01)].
  2. Могилы Знаменитостей. Московский некрополь. Юрий Николаевич Озеров (1921-2001)

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]