Jurij Szuchewycz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jurij Szuchewycz
Юрій-Богдан Романович Шухевич
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 28 marca 1933
Ohladów, Polska
Narodowość ukraińska
Partia UNA-UNSO, Partia Radykalna Ołeha Laszki
Rodzice Roman Szuchewycz, Natalia Berezynska
Odznaczenia
Bohater Ukrainy "Orderu Państwa"
Jurij Szuchewycz jako dziecko, z ojcem.

Jurij-Bohdan Romanowycz Szuchewycz, ukr. Юрій-Богдан Романович Шухевич (ur. 28 marca 1933 we Ohladowie) – ukraiński polityk, długoletni (1948-1988) więzień polityczny Gułagu, członek Ukraińskiej Grupy Helsińskiej (od 1979), działacz nacjonalistyczny, deputowany do Rady Najwyższej Ukrainy VIII kadencji (2014-2019)[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Romana Szuchewycza, dowódcy Ukraińskiej Powstańczej Armii. 27 lipca 1945 aresztowany przez NKWD wraz z matką Natalią Berezynską i siostrą Marią[2], następnie wysłany wraz z siostrą do domu dziecka w Stalino, skąd dwukrotnie zbiegał. W latach 1948–1958 i 1958–1968 więziony formalnie z art. 62 kodeksu karnego USRR - propaganda i agitacja antysowiecka, faktycznie jako członek rodziny wroga ludu. W latach 1948-58 przebywał w więzieniu we Włodzimierzu nad Klaźmą[3], następnie w łagrach. Zwolniony w sierpniu 1968 z zakazem powrotu na Ukrainę, osiedlił się w Nalczyku w Kabardyno-Bałkarskiej ASRR, pracował jako elektromonter. 26 marca 1972 powtórnie uwięziony, 9 września 1972 skazany na 10 lat obozu specjalnego reżimu i 5 lat zesłania. Karę odbywał w więzieniu włodzimierskim, później w więzieniu w Czystopolu w Tatarskiej ASRR. Od 1979 członek Ukraińskiej Grupy Helsińskiej[4]. W 1982 w więzieniu stracił wzrok. Zwolniony po odbyciu kary w 1983, zesłany[5]. Ostatecznie uwolniony z zesłania po upływie terminu ostatniego wyroku w 1988, w 1990 zezwolono mu na powrót na Ukrainę.

W latach 1991–1994 przywódca nacjonalistycznej organizacji UNA-UNSO, później wycofał się z czynnego życia politycznego.

19 sierpnia 2006 został przez prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenkę uhonorowany tytułem Bohatera Ukrainy[6].

W 2011 na wiecu we Lwowie wraz z Rostysławem Nowożencem wzywał do przyłączenia do Ukrainy zamieszkiwanych przez Ukraińców ziem znajdujących się m.in. w Polsce: "Łemkowszczyzny", Nadsania, Chełmszczyzny i Podlasia[7].

W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2014 kandydował z piątego miejsca listy krajowej Partii Radykalnej Ołeha Laszki, uzyskując mandat deputowanego VIII kadencji[8].

Żona Walentyna z d. Trocenko, syn Roman (ur. 1970), córka Iryna (ur. 1971)[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Офіційний портал Верховної Ради України, itd.rada.gov.ua [dostęp 2021-02-20] (ukr.).
  2. Grzegorz Motyka, Wołyń '43, wyd. I, Wydawnictwo Literackie, 2016, s. 143, ISBN 978-83-08-06207-4 (pol.).
  3. W kwietniu 1956 na krótko uwolniony z mocy amnestii dla więźniów politycznych okresu stalinowskiego, postanowienie amnestyjne na skutek skargi prokuratora generalnego ZSRR Romana Rudienki uchylono.
  4. Українська Гельсінкська Група 1978-1982. Документи і матеріяли. Торонто-Балтимор 1983, wyd. Українське Видавництво "Смолоскип" ім. В. Симоненка, ​ISBN 0-914834-50-9​ s.959-960. wersja elektroniczna
  5. Шухевич Юрій w: Encyklopedia ukrainoznawstwa, Lwów 2000, ​ISBN 5-7707-4048-5​, t. 10, s. 3909-3910.
  6. Указ Президента України № 703/2006 Про присвоєння Ю.Шухевичу звання Герой України (ukr.). president.gov.ua, 19 sierpnia 2014. [dostęp 2014-11-11].
  7. Wiec we Lwowie: odłączyć ukraińskie ziemie od Polski
  8. Serwis CVK – Wybory 2014 (ukr.). [dostęp 2014-11-04].
  9. Українська Гельсінкська Група 1978-1982. Документи і матеріяли. Торонто-Балтимор 1983, wyd. Українське Видавництво "Смолоскип" ім. В. Симоненка, ​ISBN 0-914834-50-9​ s.959. wersja elektroniczna

Bibliografia, literatura, linki[edytuj | edytuj kod]