Jurków (powiat limanowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jurków
Zabytkowy kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Jurkowie
Zabytkowy kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Jurkowie
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Dobra
Sołectwo Jurków
Wysokość 530[1] m n.p.m.
Liczba ludności (2004) 1100[2]
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-643 Jurków[3]
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0423858
Położenie na mapie gminy Dobra
Mapa lokalizacyjna gminy Dobra
Jurków
Jurków
Położenie na mapie powiatu limanowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu limanowskiego
Jurków
Jurków
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Jurków
Jurków
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jurków
Jurków
Ziemia49°41′28,3200″N 20°13′59,1600″E/49,691200 20,233100
Widok z Jurkowa na Mogielicę
Zajazd Mogielica
Remiza OSP
Dawna remiza

Jurkówwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Dobra.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa nowosądeckiego.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Jurków położony jest w północno-zachodniej części powiatu limanowskiego w województwie małopolskim.

Znajdująca się w Beskidzie Wyspowym miejscowość ma atrakcyjne dla turystów i letników położenie pomiędzy najwyższymi jego szczytami: Mogielicą, Łopieniem i Ćwilinem. Przez wieś przepływa potok Jurkówka.

Rzeźba okolicznego terenu ma charakter górzysty. Znajdują się tu średnie góry, przecinane wąskimi dolinami potoków[2].

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Jurków: Czerniki, Do Maludego, Folwark, Gdowicze, Judy, Krawce, Kuligi, Parużniki, Potok, Pólkówka, Rubisie, Siciarze, Słuchany, Szerszenie, Szlagi, Śliwówka; Trzopki, Urbasie, Wróblówka; Zawady[4][5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Jurkowie pochodzą z 1364 roku, w dokumencie erygującym parafię w Dobrej. Wspomniana jest tam również wieś Jurze – obecny Jurków. Wieś w tych czasach była częścią tzw. klucza dobrzańskiego, będącego własnością rodu Lubomirskich. Następnie zarząd nad Jurkowem przechodził kolejno w ręce rodów: Ratołdów, Błędowskich, Pieniążków, Lubomirskich i Małachowskich.

W XIX wieku Jurków, podobnie jak cała okolica, znacznie ucierpiał na skutek rabunkowego wycinania lasów dla celów przemysłowych[6].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[7]

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Jurków ma typowo rolniczy charakter. Większość jego obszaru zajmują łąki, na których hodowane jest bydło mleczne. W uprawach przeważają rośliny zbożowe i pastewne[2].

Relatywnie duży jest obszar wsi zajęty pod sady, plantację aronii i porzeczki[2].

Gospodarstwa są niewielkie, a należące do nich grunty znacznie rozdrobnione i oddalone od zabudowań. Większość z nich nie jest samowystarczalna[2].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Największą atrakcją Jurkowa jest drewniany kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy z 1913, należący do parafii w Jurkowie, oraz znajdująca się przy nim stara plebania.

Miejscowość stanowi dobrą bazę wypadową do zwiedzenia nie tylko tych pobliskich szczytów, ale również dalszych. Umożliwiają to przechodzące przez miejscowość szlaki turystyki pieszej i rowerowej.

Szlaki turystyczne
szlak turystyczny niebieski – niebieski z Kasiny Wielkiej przez Śnieżnicę, przełęcz Gruszowiec, Ćwilin, Jurków, Mogielicę do Szczawy.
Szlaki rowerowe

W okolicach Jurkowa znajdują się cztery szczyty umożliwiające starty na paralotni. Są to Śnieżnica, Ćwilin, Mogielica oraz Łopień.

Jurków posiada również bazę noclegową: schronisko młodzieżowe czynne przez cały rok i gospodarstwa agroturystyczne. W centrum wsi znajduje się restauracja.

Religia[edytuj | edytuj kod]

W roku 1913 biskup Leon Wałęga podjął decyzję o wyłączeniu obszaru Jurkowa z parafii w Dobrej. Rozpoczęto wówczas budowę świątyni. 10 maja 1925 została erygowana samodzielna parafia[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. A. Matuszczyk, s.71
  2. a b c d e Maria Widomska-Palka: Sołectwo Jurków (pol.). Urząd Gminy Dobra, 19-04-2005. [dostęp 2010-10-17].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. A. Matuszczyk, s.72
  7. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 grudnia 2017; 6 miesięcy temu.
  8. P. Skoczek, s.16

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Skoczek: Parafie Ziemi Limanowskiej. Proszówki: Prowincjonalna Oficyna Wydawnicza, 2009, s. 16-21. ISBN 978-83-88383-43-4.
  2. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza Rewasz, 2008, s. 71-72. ISBN 978-83-89188-78-6.