Kądziel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy narzędzia stosowanego w przędzalnictwie. Zobacz też: zwrot po kądzieli na drzewie genealogicznym..
Przędzenie kądzieli w sztuce

Kądziel − w przemyśle włókienniczym pęk włókien (lnianych, konopnych lub wełnianych) do przędzenia, umocowany na krążku przęślicy lub kołowrotka[1].

Przędzeniem ręcznym zajmowały się najczęściej kobiety. Prządka wyciągała z kądzieli pasemka włókien, aby włókna lepiej się skręcały zwilżała je śliną. Po przymocowaniu końcówki przędzionej nici do wrzeciona wprawiała go w ruch wirowy. Wrzeciono naprężało i skręcało nić. Do przędzenia używano później pierwszego mechanicznego urządzenia jakim był kołowrotek[2].
W niektórych okolicach Polski był zwyczaj, że pannie młodej wręczano kądziel na znak, że będzie odtąd przędzą wykonaną przez siebie okrywać rodzinę[3].
Kądzielą nazywano też w języku polskim pokrewieństwo w linii żeńskiej[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Słownik języka polskiego (red. Mieczysław Szymczak), T. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1978.
  2. Jadwiga Chruszczyńska, Ewa Orlińska-Mianowska: Tkaniny dekoracyjne, przewodnik dla kolekcjonerów. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2009, ​ISBN 978-83-213-4566-6​.
  3. a b Zygmunt Gloger: Encyklopedia staropolska ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna, 1985, tom 3, ​ISBN 83-214-0411-1