Kąty (powiat kolneński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kąty
wieś
Ilustracja
Kościół w Kątach
Państwo

 Polska

Województwo

 podlaskie

Powiat

kolneński

Gmina

Mały Płock

Wysokość

120 m n.p.m.

Liczba ludności (2021)

556[2][3]

Strefa numeracyjna

86

Kod pocztowy

18-516[4]

Tablice rejestracyjne

BKL

SIMC

0401265[5]

Położenie na mapie gminy Mały Płock
Mapa konturowa gminy Mały Płock, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kąty”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Kąty”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Kąty”
Położenie na mapie powiatu kolneńskiego
Mapa konturowa powiatu kolneńskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Kąty”
Ziemia53°18′31″N 21°56′12″E/53,308611 21,936667[1]
Zdjęcia związane z wsią
Widok na wieś
Cmentarz wojenny w Kątach nagrobek przy drodze Kąty-Ruda Skroda
Kąty
OSP Kąty i Świetlica Wiejska
Cmentarz Wojenny w Kątach przy drodze Kąty-Ruda Skroda

Kątywieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Mały Płock[6]. Wieś jest położona przy drodze wojewódzkiej 648.

Integralne części wsi Kąty[6][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0401271 Lasek część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kolneńskim ziemi łomżyńskiej województwa mazowieckiego[7]. Pierwsza wzmianka o wsi była w roku 1414.

Dawne nazewnictwa Kątów: Kanthy-1414, Kanthi-1425, Kanthy-1474, Kąthy-1526, Kanti-1578, Kąty-1674 do dziś.

W latach 1921–1939 wieś leżała w województwie białostockim, w powiecie kolneńskim (od 1932 w powiecie ostrołęckim), w gminie Mały Płock.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało tu 778 osób, 775 było wyznania rzymskokatolickiego, 3 prawosławnego. Jednocześnie 775 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową a 3 rosyjską. Było tu 142 budynków mieszkalnych[8]. Miejscowość należała do parafii rzymskokatolickiej w m. Mały Płock. Podlegała pod Sąd Grodzki w Kolnie i Okręgowy w Łomży; właściwy urząd pocztowy mieścił się w m. Mały Płock[9].

W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 gmina znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. 4 grudnia 1939 włączona do nowo utworzonego obwodu białostockiego. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. 22 lipca 1941 r. włączona w skład okręgu białostockiego III Rzeszy[10].

We wsi znajduje się grób dwóch żołnierzy kampanii wrześniowej, z czego jeden został zabrany w inne miejsce przez rodzinę. W głównej części wsi znajduje się dużo kapliczek. Większość tych kapliczek pochodzi z XX wieku.

W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kąty, po jej zniesieniu w gromadzie Mały Płock. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa łomżyńskiego.

W miejscowości znajduje się kościół, który jest siedzibą parafii NMP Ostrobramskiej Matki Miłosierdzia. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, diecezji łomżyńskiej, dekanatu Kolno.

We wsi istnieje nieczynna kopalnia żwiru. W części wsi Lasek znajduje się las, potocznie zwany przez mieszkańców Sadzankami. Nazwa ta wzięła się od sztucznego posadzenia lasu. W okresie dwudziestolecia międzywojennego znajdował tam się koński rynek.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 51910
  2. Wieś Kąty w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2023-09-05] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych, Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2023-09-05].
  4. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 444 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  5. a b GUS. Rejestr TERYT
  6. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  8. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 43.
  9. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 689.
  10. Amtsbezirk Maly Plock, www.territorial.de [dostęp 2020-04-12].
  11. a b Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]