Kępa Polska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kępa Polska
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat płocki
Gmina Bodzanów
Strefa numeracyjna (+48) 24
Tablice rejestracyjne WPL
SIMC 0560390
Położenie na mapie gminy Bodzanów
Mapa lokalizacyjna gminy Bodzanów
Kępa Polska
Kępa Polska
Położenie na mapie powiatu płockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu płockiego
Kępa Polska
Kępa Polska
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kępa Polska
Kępa Polska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kępa Polska
Kępa Polska
Ziemia 52°26′09″N 19°57′46″E/52,435833 19,962778

Kępa Polskawieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bodzanów. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

W Kępie Polskiej znajduje się stacja pomiarowa Wisły Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.


Etymologia nazwy[edytuj]

Kępą nazywano zwykle część wybrzeża rzeki, oderwanego od lądu przez wytworzenie się jej bocznego koryta lub też wyspę powstałą przez nagromadzenie się piasku i mułu. Wisła i wpadające do niej rzeki tworzą dużo kęp, noszących nazwy od przyległych wiosek i osad. A mówi się o niej 'polska', bo pod koniec XVIII w. istniała osada niemiecko-holenderska z cmentarzyskiem (Kępa Niemiecka) między Kępą Polską a Białobrzegami.

Historia wsi[edytuj]

Wieś gniazdo rodziny Kępskich[edytuj]

Już od 1408 wieś była gniazdem rodziny Kępskich herbu Jastrzębiec z przydomkiem Bolesta.[1] W 1622 r. Paweł potomek rodu Kępskich, będąc bezdzietny, odstąpił dobra Adamowi Kossobudzkiemu, wojewodzie mazowieckiemu. Syn jego Jan w czasie zjazdu elekcyjnego w Warszawie w 1634, poranił Kazimierza Sapiehę, wojewodzica nowogródzkiego i skazany został przez sąd marszałkowski na ścięcie i konfiskatę dóbr.[2].

Okres Lasockich i Żółtowskich[edytuj]

Król nadał Kępę Marcjanowi Chełmińskiemu, podkomorzemu krakowskiemu, którego syn Jan, łowczy krakowski, odstąpił ją dzierżawcy od 1639, Walentemu Lasockiemu, sędziemu ziemskiemu wyszogrodzkiemu. W 1658 roku Władysław Lasocki otrzymał prawo założenia w Kępie miasta, co jednak nie doszło do skutku. W 1694 roku Michał Lasocki, podkomorzy wyszogrodzki, odstąpił Kępę z częścią Białobrzegów Wojciechowi Żółtowskiemu, sędziemu grodzkiemu, a następnie w 1731 r. dobra przejął jego syn, też Wojciech.

Okres rodziny Nakwaskich[edytuj]

Od 1763 właścicielem majątku Kępa Polska był Klemens Nakwaski h. Prus podkomorzy wyszogrodzki i poseł na Sejm Rzeczypospolitej. Ufundował kościół w Kępie Polskiej pod wezwaniem św. Klemensa (ok. 1783). Po nim dziedzicem Kępy Polskiej był syn jego, Jan Paweł – stolnik i cześnik wyszogrodzki. Następnym właścicielem był Mirosław Henryk Nakwaski jego bratanek, uczestnik powstania listopadowego. Po powstaniu majątek uległ konfiskacji na rzecz państwa, a Henryk wyjechał na emigrację. W 1831 r. Anna Nakwaska z Kluszewskich, matka jego, natychmiast dobra z powrotem wykupiła od rządu. W 1852 r. po babce odziedziczyła Kępę jedna z córek, Henryka i Karoliny z Potockich - też Karolina, żona Cypriana Walewskiego. W 1859 r. odstąpiła ich część swojemu bratu Bolesławowi. W 1889 r. część dóbr Bolesław sprzedał Stanisławowi Lasockiemu, a pozostałą, większą część majątku w Kępie, sprzedał w 1893 roku Jerzemu Bogusławskiemu. Ten nie mając potomstwa, w 1914 r. dobra przepisał wdowie po Bolesławie, Jadwidze Nakwaskiej z Korwin-Szymanowskich.

Okres po Pierwszej wojnie światowej[edytuj]

Właścicielką dóbr Kępa Polska była do śmierci w 1937. Potem majątek liczący już tylko 101 ha przeszedł na rzecz Marii Korwin-Szymanowskiej (1888-1980), jej nie zamężnej bratanicy. Cezurę istnienia majątku jako samodzielnego bytu gospodarczego stanowi rok 1940 kiedy został przydzielony właścicielowi niemieckiemu w strefie Warthegau za okupacji niemieckiej i wprowadzenie reformy rolnej. Po wojnie, ziemie zostały sprzedane gminie lub na działki.

Zabytki[edytuj]

Założenie dworskie[edytuj]

Do dzisiejszego dnia zachowały się w centrum wsi pozostałości założenia parkowego z przełomu XVIII i XIX wieku w tym blisko 60-metrowa aleja lipowa kończąca się letnim domem właścicieli. Dom drewniany dwukondygnacyjny, zbudowanym w latach 30. XX wieku na miejscu dawnego dworu. Z tego samego okresu co dom drewniana plebania przy kościele.

Kościół św. Klemensa[edytuj]

Według legendy, około 1700 roku w jednym z domów położonych nad samą Wisłą miała się ukazać Matka Boska. Niedługo potem mieszkańcy wioski wyłowili z nurtu rzeki obraz Matki Boskiej, pochodzący z początku XVII wieku przedstawiący scenę Zwiastowania. Na pamiątkę tych wydarzeń wybudowano drewnianą kaplicę w 1728 roku i obraz tam przeniesiono. W 1735 r. wizerunek Matki Boskiej przystrojony został srebrną sukienką ufundowaną przez Walentego Żółtowskiego opata klasztoru benedyktynów w Płocku. W 1785 roku. fundatorem nowej murowanej świątyni był podkomorzy wyszogrodzki Klemens Nakwaski. Ołtarz główny jest neobarokowy z fragmentami snycerskimi i rzeźbami i z ninejszym obrazem. Na zasuwie jest obraz Św. Klemensa z końca XVIII w. Wyposażenie kościoła w większości pochodzi z końca XVII w. Wewnątrz kościoła umieszczone zostały klasycystyczne nagrobki zmarłych z rodu fundatorów świątyni. Długi czas świątynia była pod zarządem właściciela, a nie proboszcza parafii. Dziedzic utrzymywał przy kościele specjalnego kapelana. Obok kościoła, na miejscu domu, w którym miały być objawienia w 1700 r., stoi drewniana kapliczka[3].

Przypisy

  1. Szlachta województwa płockiego
  2. http://www.historiabodzanow.pl/puzzlehist/kepa.html
  3. Materiały do dziejów ziemi Płockiej, część 2 , Płock 1982, ss.204-221

Bibliografia[edytuj]