Kępa Polska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kępa Polska
wieś
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat płocki
Gmina Bodzanów
Liczba ludności (2011) 158[1][2]
Strefa numeracyjna 24
Kod pocztowy 09-470[3]
Tablice rejestracyjne WPL
SIMC 0560390[4]
Położenie na mapie gminy Bodzanów
Mapa lokalizacyjna gminy Bodzanów
Kępa Polska
Kępa Polska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kępa Polska
Kępa Polska
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kępa Polska
Kępa Polska
Położenie na mapie powiatu płockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu płockiego
Kępa Polska
Kępa Polska
Ziemia52°26′09″N 19°57′46″E/52,435833 19,962778

Kępa Polskawieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bodzanów[4][5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Integralne części wsi [5][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0560437 Kępa-Czerwonki przysiółek

W Kępie Polskiej znajduje się stacja pomiarowa Wisły Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.


Etymologia nazwy[edytuj | edytuj kod]

Kępą nazywano zwykle część wybrzeża rzeki, oderwanego od lądu przez wytworzenie się jej bocznego koryta lub też wyspę powstałą przez nagromadzenie się piasku i mułu. Wisła i wpadające do niej rzeki tworzą dużo kęp, noszących nazwy od przyległych wiosek i osad. A mówi się o niej 'polska', bo pod koniec XVIII w. istniała osada niemiecko-holenderska z cmentarzyskiem (Kępa Niemiecka) między Kępą Polską a Białobrzegami.

Historia wsi[edytuj | edytuj kod]

Wieś-gniazdo rodziny Kępskich[edytuj | edytuj kod]

Już od 1408 wieś była gniazdem rodziny Kępskich herbu Jastrzębiec z przydomkiem Bolesta.[6] W 1622 r. Paweł potomek rodu Kępskich, będąc bezdzietny, odstąpił dobra Adamowi Kossobudzkiemu, wojewodzie mazowieckiemu. Syn jego Jan w czasie zjazdu elekcyjnego w Warszawie w 1634, poranił Kazimierza Sapiehę, wojewodzica nowogródzkiego i skazany został przez sąd marszałkowski na ścięcie i konfiskatę dóbr.[7].

Okres Lasockich i Żółtowskich[edytuj | edytuj kod]

Król nadał Kępę Marcjanowi Chełmińskiemu, podkomorzemu krakowskiemu, którego syn Jan, łowczy krakowski, odstąpił ją dzierżawcy od 1639, Walentemu Lasockiemu, sędziemu ziemskiemu wyszogrodzkiemu. W 1658 roku Władysław Lasocki otrzymał prawo założenia w Kępie miasta, co jednak nie doszło do skutku. W 1694 roku Michał Lasocki, podkomorzy wyszogrodzki, odstąpił Kępę z częścią Białobrzegów Wojciechowi Żółtowskiemu, sędziemu grodzkiemu, a następnie w 1731 r. dobra przejął jego syn, też Wojciech.

Okres rodziny Nakwaskich[edytuj | edytuj kod]

Od 1763 właścicielem majątku Kępa Polska był Klemens Nakwaski h. Prus podkomorzy wyszogrodzki i poseł na Sejm Rzeczypospolitej. Ufundował kościół w Kępie Polskiej pod wezwaniem św. Klemensa (ok. 1783). Po nim dziedzicem Kępy Polskiej był syn jego, Jan Paweł – stolnik i cześnik wyszogrodzki. Po jego śmierci w 1828 roku, właścicielem został Mirosław Henryk Nakwaski, syn Franciszka Salezego Nakwaskiego a bratanek Jana Pawła Nakwaskiego, uczestnik powstania listopadowego. Po powstaniu listopadowym majątek uległ konfiskacji na rzecz państwa, a Henryk wyjechał na emigrację. W 1831 r. Anna Nakwaska z Krajewskich, jego matka, wykupiła zarekwirowane dobra od rządu. W 1852 r. majątek Kępę odziedziczyła jedna z córek, Henryka i Karoliny z Potockich - Karolina, żona Cypriana Walewskiego. Następne w 1859 r. odstąpiła część dóbr swojemu bratu Bolesławowi Nakwaskiemu. W 1889 r. część dóbr Bolesław sprzedał Stanisławowi Lasockiemu, a pozostałą, większą część majątku w Kępie, sprzedał w 1893 roku Jerzemu Bogusławskiemu. Ten nie mając potomstwa, w 1914 r. dobra przepisał wdowie po Bolesławie Nakwaskim, Jadwidze Nakwaskiej z Korwin-Szymanowskich.

Okres po pierwszej wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

Jadwiga Nakwaska była właścicielką dóbr Kępa Polska do śmierci w 1937 r. Przed wybuchem wojny majątek liczący już tylko 101 ha przeszedł na rzecz Marii Korwin-Szymanowskiej (1888-1980), jej nie zamężnej bratanicy, córki Teodora Korwin-Szymanowskiego. Majątek nie był objęty dekretem o Reformie rolnej z 1944 r.


Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Założenie dworskie[edytuj | edytuj kod]

Do dzisiejszego dnia zachowały się w centrum wsi pozostałości założenia parkowego z przełomu XVIII i XIX wieku, w tym blisko 60-metrowa aleja lipowa kończąca się letnim domem właścicieli. Dom drewniany dwukondygnacyjny, zbudowanym w latach 30. XX wieku na miejscu dawnego dworu. Z tego samego okresu co dom, zachowała się drewniana plebania przy kościele.

Kościół św. Klemensa[edytuj | edytuj kod]

Według legendy, około 1700 roku w jednym z domów położonych nad samą Wisłą miała się ukazać Matka Boska. Niedługo potem mieszkańcy wioski wyłowili z nurtu rzeki obraz Matki Boskiej, pochodzący z początku XVII wieku przedstawiący scenę Zwiastowania. Na pamiątkę tych wydarzeń wybudowano drewnianą kaplicę w 1728 roku i obraz tam przeniesiono. W 1735 r. wizerunek Matki Boskiej przystrojony został srebrną sukienką ufundowaną przez Walentego Żółtowskiego, opata klasztoru benedyktynów w Płocku. W 1785 roku. fundatorem nowej murowanej świątyni był podkomorzy wyszogrodzki Klemens Nakwaski. Ołtarz główny jest neobarokowy z fragmentami snycerskimi i rzeźbami i z ninejszym obrazem. Na zasuwie jest obraz Św. Klemensa z końca XVIII w. Wyposażenie kościoła w większości pochodzi z końca XVII w. Wewnątrz kościoła umieszczone zostały klasycystyczne nagrobki zmarłych z rodu fundatorów świątyni. Długi czas świątynia była pod zarządem właściciela, a nie proboszcza parafii. Dziedzic utrzymywał przy kościele specjalnego kapelana. Obok kościoła, na miejscu domu, w którym miały być objawienia w 1700 r., stoi drewniana kapliczka[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-11-18].
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Szlachta województwa płockiego
  7. http://www.historiabodzanow.pl/puzzlehist/kepa.html
  8. Materiały do dziejów ziemi Płockiej, część 2 , Płock 1982, ss.204-221

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]