Kępkowiec jasnobrązowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kępkowiec jasnobrązowy
Kępkowiec jasnobrązowy: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina Lyophyllaceae
Rodzaj kępkowiec
Gatunek kępkowiec jasnobrązowy
Nazwa systematyczna
Lyophyllum decastes (Fr.) Singer
Lilloa 22: 165 (1951)
Lyophyllum decastes BS6.1.JPG
Lyophyllum decastes 071012.jpg
Lyophyllum decastes T87 (1).JPG

Kępkowiec jasnobrązowy Lyophyllum decastes (Fr.) Singer) – gatunek grzybów należący do rodziny Lyophyllaceae[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lyophyllum, Lyophyllaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1818 r. Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus decastes. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1951 r. Rolf Singer, przenosząc go do rodzaju Lyophyllum[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus aggregatus Schaeff.
  • Agaricus decastes Fr.
  • Agaricus decastes Fr. var decastes
  • Agaricus molybdinus Bull.
  • Agaricus subdecastes Cooke & Massee
  • Clitocybe aggregata (Schaeff.) Gillet
  • Clitocybe aggregata f. reducta J.E. Lange
  • Clitocybe decastes (Fr.) P. Kumm.
  • Clitocybe molybdina (Bull.) P. Kumm.
  • Clitocybe subdecastes (Cooke & Massee)
  • Gyrophila aggregata (Schaeff.) Quél.
  • Lyophyllum aggregatum (Schaeff.) Kühner
  • Tricholoma aggregatum (Schaeff.) Ricken

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako podblaszek gromadny[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocniki rzadko wyrastają pojedynczo, zazwyczaj wyrastają w wiązkach. a ich trzony są zrośnięte u podstawy. Czasami wyrastają w szeregach lub tworzą tzw. czarcie kręgi[4].

Kapelusz

O średnicy 5-10 cm. Młody jest półkuliście wypukły z nieco podwiniętymi brzegami, dojrzały płaski z ostrymi brzegami i nieco pofalowany. Ma kolor siwy, siwobrązowy do oliwkowobrązowoczarniawego, jest jedwabiście błyszczący i promieniście delikatnie włóknisty[5].

Blaszki

Najpierw białe, potem szarawokremowe, średnio gęste, przy trzonie wycięte z ząbkiem. Są nierównej długości i nieco zbiegające[6].

Trzon

Długość 7-13 cm, grubość 1-2 cm. Jest nieregularnie cylindryczny, pełny i zazwyczaj zakrzywiony. Czasami jest ekscentryczny. Powierzchnia biaława, jedwabiście błyszcząca (z czasem staje się dołem brązowa), naga lub delikatnie włóknista[5].

Miąższ

Biały, nie zmieniający zabarwienia po przekrojeniu, jędrny, elastyczny. Smak nieznaczny, zapach niewyraźny[6].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki o średnicy 5-7 µm, kuliste, gładkie, bezbarwne[7].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Podano występowanie tego gatunku w Ameryce Północnej, Europie i Japonii[8]. W Polsce jest niezbyt częsty[4].

Rośnie od września do początku grudnia wielkimi kępami na łąkach, w ogrodach, w lasach liściastych, na rumowiskach[6].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3]. Grzyb jadalny, nadaje się do zup i marynowania. Spożywa się tylko kapelusze[6].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b Marek Snowarski: Grzyby. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-776-4.
  5. a b c d Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. a b c d Aurel Dermek: Grzyby. 1981. ISBN 8321723578.
  7. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  8. Discover Life Maps. [dostęp 2015-12-16].