Kłodawa (wieś w powiecie chojnickim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kłodawa
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat chojnicki
Gmina Chojnice
Liczba ludności (2008) 329
Strefa numeracyjna (+48) 52
Tablice rejestracyjne GCH
SIMC 0081582
Położenie na mapie gminy wiejskiej Chojnice
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Chojnice
Kłodawa
Kłodawa
Położenie na mapie powiatu chojnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu chojnickiego
Kłodawa
Kłodawa
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Kłodawa
Kłodawa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kłodawa
Kłodawa
Ziemia53°44′45″N 17°38′09″E/53,745833 17,635833

Kłodawa (niem. Gr. Kladau vel Klodau) - wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice. W skład sołectwa Kłodawa wchodzi również miejscowość Kłodawka.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bydgoskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 4 maja 1357 r.[1] W 1570 r. właścicielem wsi był Jerzy Lewald h. Rogala z Niemiec[2] (prawdopodobnie z przydomkiem "Powalski" - "Lewald-Powalski h. Rogala). W 1653 r. wieś w połowie należała do majątku w Jeziorach, zaś w połowie do Powałk. W tym też roku Kłodawę zamieszkiwało 8 gospodarzy (po czterech należących do majątków w Powałkach i Jeziorkach). W 1653 r. wizytator parafii w Nowej Cerkwi wspomina, że niegdyś Kłodawę zamieszkiwało 18 gospodarzy. 10 pozostałych, wolnych, gospodarstw zostało rozdzielonych pomiędzy 8 gospodarzy. Od tych ziem gospodarze nie płacili podatku w związku z czym proboszcz z Nowej Cerkwi wraz z dziedzinami z Powałk i Jeziorek dochodzili swych praw sądownie. Spór ten trwał jeszcze w 1695 r.[3] W 1682 r. wieś w połowie należała do Michała Kleista z Jeziorek (w innym miejscu prawdopodobnie błędny zapis "z Krajanek")[4], zaś w drugiej połowie do Samuela Lewald - Powalskiego, sędziego ziemskiego człuchowskiego z Powałk[5]. Do I. poł. XVIII w. Kłodawa w części należała do rodziny Kleistów[6], zaś do 1749 r. w części do rodziny Powalskich[7]. 5 marca 1774 r. Kłodawę na powrót zamieszkiwało 18 gospodarzy. Byli nimi: Schultz Michał Pupel, Michał Jaszinski, Michał Nitzner, Wawrzyniec Pestka, Jan Kaleta, Jakub Dulek, Franciszek Kaletta, Stanisław Rostowski, Mateusz Nigmann, Stanisław Nitzner, Grzegorz (Jerzy - oryg. Georg) Domach; Franciszek Nigmann, Mateusz Kolatka, Jan Pestka, Ludwik Knitter, Mateusz Pestka i Krzysztof (Krystian - oryg. Christ) Wiese oraz Hirt Reosel (ten ostatni został wymieniony tylko w jednym z dwóch spisów i to bez numeru porządkowego)[8].

W 1883 r. w Kłodawie znajdowało się 50 budynków gospodarczych oraz 20 mieszkalnych, zamieszkiwanych przez 122 katolików i 18 ewangelików. Wtedy też istniała tam szkoła. Parafialnie wieś należała do Nowej Cerkwi (co najmniej od 1653 r.), zaś najbliższa poczta znajdowała się w Chojnicach[9]. W 1928 r. Kłodawę zamieszkiwały 252 osoby[10]. W szkole w tym roku pracowało 2 nauczycieli. Istniały trzy klasy. Uczęszczało do niej 107 uczniów, z czego 88 to katolickie dzieci ze wsi Zbieniny i Powałki[11].

 Zobacz też: Kłodawa.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. B.A. Dullek, Powstanie wsi, kościoła i parafii w Nowej Cerkwi k. Chojnic [w:] Badania naukowe w świetle turbulentnego otoczenia. Gospodarka - Świat - Człowiek, Katowice 2017, s. 61; P. Panske, Handfesten der Komturei Schlochau, Danzing 1921, s. 76-78.
  2. P. Pragert: Herbarz szlachty kaszubskiej, t. 3, Gdańsk 2009, s. 52, 69..
  3. B.A. Dullek, Parafia w Nowej Cerkwi k. Chojnic w świetle akt wizytacyjnych z 1653, 1695 i 1744 r. [w:] Badania naukowe w świetle turbulentnego otoczenia. Gospodarka - Świat - Człowiek, Katowice 2017, s. 67-68.
  4. S. Kętrzyński: Taryfy podatkowe ziem pruskich z r. 1682, red. S. Kętrzyński, w: Towarzystwo Naukowe w Toruniu. Fontes 5 (1901), s. 146..
  5. S. Kętrzyński: Taryfy podatkowe ziem pruskich z r. 1682, red. S. Kętrzyński, w: Towarzystwo Naukowe w Toruniu. Fontes 5 (1901), s. 149..
  6. P. Pragert, Herbarz szlachty kaszubskiej, t. 4, Gdańsk 2015, s. 119.
  7. P. Pragert, Herbarz szlachty kaszubskiej, t. 3, Gdańsk 2009, s. 136.
  8. Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz, Der Kontributionskataster der Friderizianischen Landesaufnahme Westpreußens und des Netzedistrikts aus dem Jahre 1772/73 [sygnatura: II. HA, Abt. 9, Tit. XCIII Nr. 29 BD. 1.]
  9. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, red. F. Sulimierski,t. 4, Warszawa , s. 182.
  10. Diecezja chełmińska. Zarys historyczno-statystyczny, Pelplin 1928, s. 207.
  11. Diecezja chełmińska. Zarys historyczno-statystyczny, Pelplin 1928, s. 197, 206.