Kłodzkie Towarzystwo Górskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pełnik europejski zwany różą kłodzką będący symbolem GGV

Kłodzkie Towarzystwo Górskie (GGV, niem. Glatzer Gebirgsverein, początkowo Gebirgsverein der Grafschaft Glatz, współcześnie Glatzer Gebirgs-Verein e.V.) – niemieckie stowarzyszenie założone w 1881 r. w Kłodzku w celu rozwoju turystycznego Ziemi kłodzkiej – ówczesnego Grafschaft Glatz, hrabstwa kłodzkiego.

Stowarzyszenie założyli miłośnicy regionu, turyści i znane osobistości Kłodzka i miało zająć się między innymi promocją ziemi kłodzkiej, rozwojem infrastruktury turystycznej i troską o turystów, którzy coraz liczniej przyjeżdżali w te okolice. GGV położyło podwaliny pod profesjonalną obsługę turystyczną w regionie. Przyczyniło się do uruchomienia wielu schronisk, wież widokowych, szlaków turystyczych, punktów widokowych, miejsc odpoczynku itp. Obiekty te istnieją w dużej części do dzisiaj. Wydawało również liczne publikacje książkowe, periodyki i mapy.

Historia[edytuj]

Powstanie i początki działalności[edytuj]

Budynek w Kłodzku, w którym odbyło się zebranie założycielskie GGV

Jesienią 1880 r. na zaproszenie burmistrza Dusznik-Zdroju Paula Denglera odbyło się spotkanie wpływowych osób z różnych miejscowości Hrabstwa Kłodzkiego. Zadecydowano wówczas o natychmiastowym powołaniu towarzystwa i powołano komitet pod przewodnictwem kapitana rezerwy Schnecka, który miał zająć się jego organizacją.

Rezultatem pracy komitetu był statut związku, który głosił, że celem towarzystwa jest upowszechnianie zainteresowania górami Hrabstwa Kłodzkiego wśród szerokich kręgów społeczeństwa, ułatwianie i uprzyjemnianie zwiedzania, jak również powiększania naukowej wiedzy o górach. Ustalono składkę członkowską w wysokości 3 marek rocznie, ustalono strukturę towarzystwa i wytyczono kierunki działalności. Komitet wydał publiczne wezwanie do przystąpienia w szeregi nowej organizacji. Na ten apel odpowiedziało 482 obywateli, którzy założyli 15 sekcji: Polanica-Zdrój (Altheide-Bad), Kudowa-Zdrój (Bad Kudowa), Bożków (Eckersdorf), Kłodzko (Glatz), Bystrzyca Kłodzka (Habelschwerdt), Długopole-Zdrój (Bad Langenau), Lądek-Zdrój (Bad Landeck), Międzylesie (Mittelwalde), Nowa Ruda, Piszkowice (Pischkowitz), Złoty Stok (Reichenstein), Duszniki-Zdrój (Bad Reinerz), Krosnowice (Rengersdorf), Szczytna (Rückers), Bardo (Wartha) i Radków (Wünschelburg). Zwołano nadzwyczajne walne zebranie celem formalnego ukonstytuowania się towarzystwa.

Walne zebranie odbyło się 2 marca 1881 r. w wielkiej sali kłodzkiej Tawerny – dzisiejszy budynek banku przy pl. Bolesława Chrobrego w Kłodzku. Do zarządu centralnego zostali wybrani:

  • sędzia Robert Grützner z Kłodzka jako przewodniczący,
  • kupiec Paul Schliemann jako zastępca przewodniczącego,
  • nauczyciel gimnazjum dr Konrad Deventer jako sekretarz,
  • lekarz przytułku dr Paul Eicke jako zastępca sekretarza,
  • dyrektor banku, radny miejski Heinrich Krebs z Kłodzka jako skarbnik,
  • aptekarz dr Reche jako zastępca skarbnika.
Napis pamiątkowy z 1906 r. wyryty przez oddział Wünschelburg (Radków) na szlaku w Górach Stołowych

Pierwsze działania zarządu centralnego skupiły się na współudziale w wytyczaniu tras turystycznych do urzędowej książki tras wydawanej przez Ministra Robót Publicznych. Na prośbę Zarządu Królewskich Linii Kolejowych z Nysy dołożono do tej publikacji spis wszystkich okolic i miejsc, które można osiągnąć ze stacji kolejowych począwszy od Kamieńca Ząbkowickiego po Międzylesie. Z inicjatywy GGV już na początku działalności uzyskano od zarządów kolei pruskich i austriackich wprowadzenie biletów objazdowych obejmujących Hrabstwo Kłodzkie oraz przedłużenie ważności biletów powrotnych. Na zlecenie sekcji działającej w Bystrzycy Kłodzkiej w wydawnictwie J. Franke ukazał się "Mały przewodnik po Hrabstwie Kłodzkim", którego popularność skłoniła wydawców do wznowienia nakładu jeszcze tego samego roku.

Nie powiodło się z braku funduszy wydanie własnego naukowego czasopisma. Zrekompensował to częściowo druk kwartalnika. Na polecenie walnego zebrania zarząd centralny opracował symbol, którym stał się pełnik europejski trollius europaeus, zwany "różą kłodzką". Autorem stylizacji i znaczka był kłodzki jubiler Wendler. Znaczek w formie szpilki do krawata członkowie mogli nabyć za 50 fenigów. Znak ten powielano później na drogowskazach i urządzeniach turystycznych, które stawiane były przez GGV. Stowarzyszenie starało się pozyskać dla swoich celów przychylność osób i urzędów, tak że pod koniec pierwszego roku działalności powstały dwa nowe oddziały, a liczebność towarzystwa wynosiła 809 członków. W późniejszym okresie rozwoju GGV powstawały nowe sekcje – m.in. w Gorzanowie[1] i Słupcu (Schlegel) 8 sierpnia 1888 r.[2] Inne natomiast zanikały.

Współczesność[edytuj]

Tablica upamiętniająca powstanie GGV na budynku przy pl. Chrobrego w Kłodzku

Obecnie w Niemczech zarejestrowane jest Glatzer Gebirgs-Verein e.V. z siedzibą w Brunszwiku kontynuujące tradycje przedwojennego GGV. Jest to niewielka organizacja skupiająca miłośników ziemi kłodzkiej i utrzymująca dobre kontakty z partnerami w Polsce.

Obiekty powstałe dzięki staraniom GGV[edytuj]

Wieże widokowe[edytuj]

Schroniska i gospody[edytuj]

Czasopisma wydawane przez GGV[edytuj]

  • "Jahresbericht nebst Mitglieder Verzeichnis des Gebirgs-Vereines der Grafschaft Glatz", 1882-1904
  • "Die Grafschaft Glatz. Zeitschrift des Glatzer Gebirgsvereins", 1906-1943

Przypisy

  1. Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 329. ISBN 978-83-89188-95-3.
  2. Serwis "Wratislaviae Amici", dostęp 2008-10-08
  3. a b Piotr Sroka Przez Wzgórza Włodzickie, "Sudety" nr 10/91 z października 2008 r., s. 34-35

Bibliografia[edytuj]

  • Marcin Dziedzic, Kłodzkie Towarzystwo Górskie 1881-1945, Wrocław 2013, ​ISBN 978-83-62571-47-5
  • Arno Herzig, Małgorzata Ruchniewicz W kraju Pana Boga. Źródła i materiały do dziejów Ziemi Kłodzkiej od X do XX wieku, s. 273-276, Kłodzkie Towarzystwo Oświatowe, Kłodzko 2003, ​ISBN 83-916830-3-6
  • Tomasz Przerwa Organizacje turystyczne na Ziemi Kłodzkiej do 1945 r. Zarys problematyki badawczej, "Kládský sborník", t. 5, s. 143-151, Hrádec Kralové 2003

Linki zewnętrzne[edytuj]