K-pop

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
K-pop
Pochodzenie dance, muzyka elektroniczna, synth pop, hip-hop, rock, rhythm and blues
Czas i miejsce powstania początek lat 90. XX w. w Korei Południowej
Instrumenty śpiew, rap, automat perkusyjny. perkusja, gitara basowa, instrumenty klawiszowe, fortepian, sampler, sekwencer, syntezator, vocoder, auto-tune, okazjonalnie inne instrumenty, jak na przykład dęte i strunowe
Inne tematy
J-pop, C-pop

K-pop (/keɪ pɔp/, akronim od ang. Korean pop[1]; hangul 케이팝, keipab) – gatunek muzyczny, który powstał w Korei Południowej[2], absorbując takie elementy muzyki jak dance-pop, ballada popowa, electropop, rock, jazz, pop opera, hip-hop, współczesny rhythm and blues czy muzyka klasyczna. Gatunek ten pojawił się wraz z jednym z pierwszych grup K-popowych, Seo Taiji and Boys, która powstała w roku 1992. Ich eksperymenty z różnymi stylami muzyki „przekształciły scenę muzyczną Korei”[3]. W rezultacie włączanie zagranicznych elementów muzycznych stało się powszechną praktyką wśród artystów K-popowych[4].

Według autora amerykańskiego magazynu muzycznego „Rolling Stone” k-pop to mieszanka modnej zachodniej muzyki i wysokoenergetycznego japońskiego popu, która przyciąga słuchaczy za pomocą powtarzalnych chwytliwych zwrotów, czasami w języku angielskim. K-pop to połączenie zarówno śpiewu, jak i rapu oraz przywiązanie dużej wagi do część wizualnej występu oraz efektów scenicznych[1].

K-pop to nie tylko muzyka; k-pop stał się subkulturą, która jest popularna wśród młodzieży całego świata. Dzięki internetowi i dostępności treści cyfrowych, k-pop zyskał szeroką publiczność[5]. Członkowie tej subkultury określają się mianem kpoperów lub kpoperek. W Ameryce istnieje także określenie Koreaboo, jednak w krajach europejskich uważane jest za obraźliwe.

Przemysł[edytuj]

Agencje[edytuj]

K-pop dał początek całemu przemysłowi muzycznemu obejmując wytwórnie muzyczny, spółki zarządzania imprezami, dystrybutorów muzyki i innych dostawców towarów i usług. Trzy największe firmy w zakresie sprzedaży i przychodów to: S.M. Entertainment, YG Entertainment i JYP Entertainment, często określane są jako „Wielka Trójka”[6]. Wytwórnie te funkcjonują również jako przedstawiciele swoich artystów. Są one odpowiedzialne za rekrutację, finansowanie, szkolenia i marketing nowych artystów, a także zarządzanie ich działalnością muzyczną i public relations. Obecnie agencją o największym udziale na rynku jest S.M. Entertainment[6]. W 2011 roku, razem z Star J Entertainment, AM Entertainment oraz KeyEast, „Wielka Trójka” założyli wspólną spółkę zarządzającą – United Asia Management[7][8][9].

Łączne przychody wytwórni K-popowych (w mln USD)
Rok założenia Wytwórnia 2008 2010 2011 2012 2013 2014 Źródło
1995 S.M. Entertainment 42,5 87,1 129 241 268 286,9 [10]
1996 YG Entertainment 51,8 70,3 96,9 116,6 156,3 [11]
1997 JYP Entertainment 3,1 9,1 17,8 13,5 21,4 48,5 [12]

System stażystów[edytuj]

Zgodnie ze zwyczajem w nowoczesnym K-popie, stażyści przechodzą przez rygorystyczny system szkolenia przez nieokreślony okres czasu przed debiutem. Metoda ta została spopularyzowana przez Lee Soo-mana, założyciela S.M. Entertainment[13], jako część koncepcji nazwanej „technologią kultury” (kor. 문화콘텐츠기술)[14]. „The Verge” opisało to jako „ekstremalny” system zarządzania artystami[15]. Według CEO oddziału Południowo-Wschodniej Azji Universal Music, koreański system stażystów jest unikalny w skali światowej[16].

Listy przebojów[edytuj]

Główne listy przebojów w Korei Południowej to Korea K-Pop Hot 100 oraz Gaon Chart. Wraz ze wzrostem popularności K-popu utwory notowane na zagranicznych listach muzycznych m.in. Oricon Chart w Japonii i Hot 100 w Stanach Zjednoczonych. W maju 2014 roku zespół EXO-K został trzecim K-popowym artystą, którego muzyka znalazła się na liście Billboard 200; innymi zespołami odnotowanymi w owym roku na liście były Girls’ Generation z „Mr.Mr.” na 100. pozycji oraz 2NE1 z „Crush” na 60. pozycji[17]. W październiku 2016 roku album Bangtan Boys, Wings, stał się pierwszym koreańskim albumem, który znalazł się na liście UK Albums Chart, osiągając pozycję 62. pozycję[18], a także zajął najwyższą pozycję na liście Billboard 200 wśród koreańskich albumów – 26[19]. W lutym 2017 roku czwarty album Bangtan Boys, You Never Walk Alone, uplasował się na 61. pozycji listy Billboard 200, dzięki czemu zespół został pierwszym koreańskim artystą z czterema płytami zanotowanymi na tej liście[20].

Telewizja[edytuj]

Koreański przemysł muzyczny zapoczątkował wiele pokrewnych programów telewizyjnych w tym talent shows, takie jak Superstar K i K-pop Star, konkursy dla raperów: Show Me The Money, Unpretty Rapstar oraz wiele programów „survivalowych”, których celem było wybranie stażystów mających utworzyć nową grupę idoli. Przykładem takich programów są:

Kultura[edytuj]

Artyści K-popowi często określani są jako idole lub grupy idoli[26]. Zazwyczaj każdy zespół posiada lidera, a najmłodszy członek grupy nazywany jest maknae (kor. 막내, dosł. najmłodszy)[27]. Popularnemu wykorzystaniu tego terminu przyczynił się boysband SS501, gdy rozszerzyli swoją działalność poza Koreę w 2007 roku promując w Japonii. Jego japoński zapis „マンネ” był często używany do nazwania najmłodszego członka grupy Kim Hyung-juna w celu odróżnienia go od lidera zespołu o podobnym imieniu, Kim Hyun-joong, których imiona w języku japońskim zapisywane są jednakowo[28].

Specyficzne wyrażenia
Wyrażenie Wyjaśnienie
Daesang (kor. 대상) Podczas ceremonii wręczania nagród muzycznych artyści mogą otrzymać bonsang za wybitne osiągnięcia muzyczne. Jeden ze zdobywców bonsangu otrzymuje daesang, „Wielką Nagrodę”[29].
Bonsang (kor. 본상)
„All-Kill” (AK) Termin nawiązuje do pozycji na liście przebojów. „All-Kill” występuje, gdy singel znalazł się na pierwszym miejscu wszystkich głównych list muzycznych w Korei Południowej jednocześnie[30]. „Perfect All-Kill” występuje, kiedy singel jest na pierwszym miejscu wszystkich wykresów w czasie rzeczywistym, dziennych oraz Instiz Weekly Chart[31].
„Perfect All-Kill” (PAK)
Repackaged Album Wydany ponownie album z nowym singlem „title track” i kilkoma innymi utworami, a także nową szatą graficzną. Zazwyczaj wydawany jest wkrótce po zakończeniu promocji pierwszego singla[32].
„title track” Utwór, który jest wydany z teledyskiem i promowany poprzez występy na żywo w telewizyjnych programach muzycznych[32].
promocja (ang. „promotion”) Promocja w K-popie odbywa się, gdy artyści wykonują główny utwór z płyty (ang. „title track”) w różnych programach muzycznych i wywiadach. Promocja w programach telewizyjnych trwa zazwyczaj miesiąc, z „debut stage” dla debiutantów, „comeback stage” oraz „goodbye stage” – ostatnim występie w programie pod koniec promocji[32].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Jeff Benjamin: The 10 K-Pop Groups Most Likely to Break in America (ang.). Rolling Stone, 2012-05-18. [dostęp 2012-06-29].
  2. Jan Laurens Hartong: Musical Terms Worldwide: A Companion for the Musical Explorer. Semar Publishers, 2006, s. 15. ISBN 978-88-7778-090-4. [dostęp 2012-06-29]. (ang.)
  3. K-pop still feels impact of Seo Taiji & Boys (ang.). koreaherald.com. [dostęp 2017-02-08].
  4. What Marketers Can Learn from Korean Pop Music (ang.). hbr.org. [dostęp 2017-02-08].
  5. Lina Yoon: Korean Pop, with Online Help, Goes Global (ang.). TIME, 2010-08-26. [dostęp 2012-06-29].
  6. a b The big 3 of Korean pop music and entertainment (ang.). english.donga.com. [dostęp 2017-02-08].
  7. United Asia Management to hold a 'talent meeting' at the 16th 'Busan International Film Festival' (ang.). allkpop.com. [dostęp 2017-02-08].
  8. Global Star Agency, United Asia Management (ang.). hancinema.net. [dostęp 2017-02-08].
  9. UAM - United Asia Management (ang.). United Asia Management. [dostęp 2017-02-08].
  10. S.M. Entertainment (041510:KOSDAQ): Financial Statements (ang.). Bloomberg Businessweek. [dostęp 2017-02-08].
  11. YG Entertainment (122870:KOSDAQ): Financial Statements (ang.). Bloomberg Businessweek. [dostęp 2017-02-08].
  12. JYP Entertainment (035900:KOSDAQ): Financial Statements (ang.). Bloomberg Businessweek. [dostęp 2017-02-08].
  13. Lee Soo Man: Taking Korean Pop Culture Global (ang.). gsb.stanford.edu. [dostęp 2017-02-08].
  14. Factory Girls - Cultural technology and the making of K-pop. (ang.). newyorker.com. [dostęp 2017-02-08].
  15. K-Pop takes America: how South Korea's music machine is conquering the world (ang.). theverge.com. [dostęp 2017-02-08].
  16. K-Pop: A New Force in Pop Music, s. 39
  17. EXO-K's 'Overdose' EP Enters Billboard 200 (ang.). billboard.com. [dostęp 2017-06-25].
  18. BTS make history as they become the first Korean band to enter the Official Albums Chart with Wings (ang.). officialcharts.com. [dostęp 2017-06-25].
  19. BTS' 'Wings' Sets New U.S. Record for Highest-Charting, Best-Selling K-Pop Album (ang.). billboard.com. [dostęp 2017-06-25].
  20. BTS - Chart history – Billboard 200 (ang.). billboard.com. [dostęp 2017-06-25].
  21. Finalists from 'Mydol' reveal official group name, Vixx (ang.). allkpop.com. [dostęp 2017-06-25].
  22. Mix & Match Finale Reveals iKON's Final Member (ang.). seoulbeats.com. [dostęp 2017-06-25].
  23. a b Mnet-JYP 손잡았다…걸그룹 제작 프로 론칭 (kor.). entertain.naver.com. [dostęp 2017-06-25].
  24. Meet The Members of Produce 101’s Girl Group “I.O.I” (ang.). soompi.com. [dostęp 2017-06-25].
  25. Produce 101's Wanna One expected to debut in Augus (ang.). allkpop.com. [dostęp 2017-06-25].
  26. An idol’s life: sweat and sleepless nights (ang.). koreajoongangdaily.joins.com. [dostęp 2017-06-25].
  27. K-pop A to Z: A beginner’s dictionary (ang.). dailydot.com. [dostęp 2017-06-25].
  28. ソロでの活躍がめざましい各グループのマンネたち (jap.). hwaiting.jp. [dostęp 2017-06-25].
  29. Winners from the 21st Seoul Music Awards (ang.). allkpop.com. [dostęp 2017-06-25].
  30. Big Bang first to achieve "Perfect All Kill" in 2012 (ang.). allkpop.com. [dostęp 2017-06-25].
  31. IU's 'Palette' featuring G-Dragon gets a certified all-kill + Instiz top 10 chart domination (ang.). allkpop.com. [dostęp 2017-06-25].
  32. a b c K-Pop Culture Glossary (ang.). soompi.com. [dostęp 2017-06-25].

Linki zewnętrzne[edytuj]