Kopalnia Węgla Kamiennego Zofiówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z KWK Zofiówka)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kopalnia Węgla Kamiennego Zofiówka
Ilustracja
Zabudowania kopalni w 2007 roku
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Siedziba Jastrzębie-Zdrój
Data założenia 1961–1969
Położenie na mapie Jastrzębia-Zdroju
Mapa lokalizacyjna Jastrzębia-Zdroju
Kopalnia Węgla Kamiennego Zofiówka
Kopalnia Węgla Kamiennego Zofiówka
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kopalnia Węgla Kamiennego Zofiówka
Kopalnia Węgla Kamiennego Zofiówka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kopalnia Węgla Kamiennego Zofiówka
Kopalnia Węgla Kamiennego Zofiówka
Ziemia49°58′03″N 18°37′32″E/49,967500 18,625556
KWK „Zofiówka”
bocznica do KWK Zofiówka

Kopalnia Węgla Kamiennego Zofiówka (od 5 listopada 1974 do 2 września 1990 roku Manifest Lipcowy[1]) – kopalnia węgla kamiennego w Jastrzębiu-Zdroju (woj. śląskie), należy do Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. Od 1 stycznia 2013 funkcjonuje jako Ruch Zofiówka Kopalni Węgla Kamiennego Borynia-Zofiówka-Jastrzębie[2].

KWK Zofiówka wydobywa węgiel kamienny z obszarów pod miastem Jastrzębie-Zdrój. Przy kopalni znajduje się elektrociepłownia o znaczeniu lokalnym. Z jej terenu nadaje jastrzębski nadajnik Radia Maryja.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zakład był budowany od 1961 do 1969 roku[1]. Kopalnia została oddana do eksploatacji 4 grudnia 1969, swoją obecną nazwę wywodzi od Kolonii Zofiówka, obowiązywała ona od założenia kopalni do 5 listopada 1974 roku[1], później zmieniono ją na Manifest Lipcowy; nazwę Zofiówka przywrócono 2 września 1990 roku[3]. W sierpniu 1980 roku na terenie kopalni zawiązał się Międzyzakładowy Komitet Strajkowy.

W 1981 podczas stanu wojennego kopalnia została spacyfikowana przez oddziały wojska, MO oraz ZOMO. Podczas pacyfikacji użyto broni palnej z ostrą amunicją[4].

Kopalnia Zofiówka (wówczas Manifest Lipcowy) wchodziła kolejno w skład organizacji skupiających zakłady górnicze w okolicy:

  • Rybnickie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego (działało w latach 1945–1982),
  • Zrzeszenie Kopalń Węgla Kamiennego w Jastrzębiu-Zdroju (działało w latach 1982–1984),
  • Rybnicko-Jastrzębskie Gwarectwo Węglowe (działało w latach 1984–1988),
  • Przedsiębiorstwo Eksploatacji Węgla „Południe” z siedzibą w Jastrzębiu-Zdroju (do chwili uzyskania samodzielności ekonomicznej; działało w latach 1989–1990)[5].

1 kwietnia 1993 roku weszła w skład Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A.

W okresie demokratyzacji kraju przywrócono historyczną nazwę „Zofiówka”, wziętą od dawnej wioski włączonej do Jastrzębia, położonej na południowych krańcach miasta, w której pierwotnie planowano budowę kopalni. Przy kopalni znajduje się monument upamiętniający podpisanie porozumień jastrzębskich między władzami PRL a MKS w KWK „Manifest Lipcowy”.

Od 1 stycznia 2011 r. decyzją Zarządu Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. kopalnie Borynia i Zofiówka zostały połączone i działają jako jeden podmiot o nazwie Kopalnia Węgla Kamiennego Borynia-Zofiówka[6].

Od 1 stycznia 2014 r. decyzją Zarządu JSW S.A. kopalnia Borynia-Zofiówka połączyła się z kopalnią Jas-Mos. Od 1 stycznia jest to kopalnia zespolona KWK Borynia-Zofiówka-JasMos. Kopalnia działa jako jeden zakład który posiada 3 ruchy.

Inwestycja w kopalnię Zofiówka trwa po dzień dziś, tzn. 1.01.2015. Drążony jest nowy szyb „Bzie-Dębina” (880 m głębokości/docelowo 1200 m) który przedłuży wydobycie o kolejne 45 lat. Także jest rozjeżdżany kolejny poziom 1110 m.

Kopalnia[edytuj | edytuj kod]

Obecnie KWK Zofiówka zatrudnia 4235 pracowników (2002 r.). Wydobywa ok. 10 300 ton na dobę. Operatywne zasoby węgla wynoszą ok. 87 000 tys. ton. Jest to węgiel orto-koksowy.

Poziomy wydobywcze znajdują się na głębokości 705, 830 i 900 m, a w budowie jest poziom 1080 m. W 2007 r. rozpoczęto drążenie upadowych w kierunku złoża „Bzie – Dębina 1 Zachód” do poziomu 1110 m. 30.07.2009 r. JSW SA i PBSz Bytom podpisały umowę na drążenie nowego szybu 1 Bzie, który będzie miał długość 1164m i będzie kosztował 180,5 mln zł. PBSz ma 4 lata na wykonanie umowy. W granicach kopalni pozostaje obszar górniczy o powierzchni 16,4 km².

Kopalnia (obecnie Ruch Zofiówka) jest zabezpieczana przez Okręgową Stację Ratownictwa Górniczego w Wodzisławiu Śląskim[7].

Śmiertelne wypadki w kopalni[edytuj | edytuj kod]

22 listopada 2005 doszło do wyrzutu metanu i skał. Z zagrożonego rejonu wycofano 93 górników. W przodku zostało 3 górników, którzy doznali śmiertelnych obrażeń. Był to najtragiczniejszy wypadek w polskich kopalniach w 2005 roku[8].

27 listopada 2009 w kopalni „Zofiówka” doszło do wypadku na głębokości ponad 900 metrów pod ziemią – jeden górnik zginął, a jeden został poważnie ranny[9].

5 maja 2018 o godzinie 10:58 doszło do tąpnięcia na poziomie 900 m, gdy pod ziemią pracowało 250 osób. W rejonie zagrożenia znajdowało się 11 górników. 4 górników wyjechało samodzielnie na powierzchnie, do dwóch kolejnych ratownicy dotarli 5 godzin od rozpoczęcia akcji ratowniczej. 6 maja około godziny dziesiątej ratownicy dotarli do trzeciego zasypanego górnika, niestety lekarz stwierdził jego zgon. Około godziny 14 odnaleziono czwartego górnika, niestety w jego przypadku lekarz również stwierdził zgon. W sobotę, 12 maja, podczas wypompowywania wody z rozlewiska znaleziono ciało piątego górnika. W niedzielę JSW ogłosiła, że odnaleziono ciało szóstego górnika. Ostatniego z górników odnaleziono w środę 16 maja, w jego przypadku także potwierdzono zgon[10][11][12].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Jaros 1984 ↓, s. 73.
  2. JSW.SA. Historyczne połączenie. (https://www.jsw.pl/no_cache/media/aktualnosci/artykul/id/historyczne-polaczenie/).
  3. Zmiana nazwy kopalni „Manifest Lipcowy” na „Zofiówka” (wrzesień 1990 rok). Jaspedia. Popularna encyklopedia Jastrzębia Zdroju. [dostęp 2017-11-12].
  4. Radosław Miłoch: Pacyfikacja KWK Manifest Lipcowy (pol.). encyklopedia-solidarnosci.pl. [dostęp 2015-12-19].
  5. Janusz Lubszczyk, Od Rybnickiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego do Jastrzębskiej Spółki Węglowej, „Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 4 (30) z grudnia 2013 r., s. 11–14 (ISSN 2080-3737).
  6. Borynia-Zofiówka. [dostęp 2011-09-22].
  7. OSRG Wodzisław. csrg.bytom.pl. [dostęp 2015-05-09].
  8. Opisy wypadków w 2005 – WUG Katowice.
  9. Wyborcza.pl, katowice.wyborcza.pl [dostęp 2017-11-24].
  10. Bartosz Wojsa i inni, Wstrząs Jastrzębie. W kopalni Zofiówka trwa wyścig z czasem [JASTRZĘBIE WSTRZĄS 6.5.2018], „nowiny24.pl” [dostęp 2018-05-06] (pol.).
  11. Maciej Deja, Jastrzębie-Zdrój – tąpnięcie w kopalni Zofiówka. Drugi górnik nie żyje, „wiadomosci.wp.pl”, 6 maja 2018 [dostęp 2018-05-06].
  12. RMF24 FAKTY, Ratownicy znaleźli ciało ostatniego z poszukiwanych górników w kopalni Zofiówka w Jastrzębiu-Zdroju, „rmf24.pl” [dostęp 2018-05-16] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]