Kałwągi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kałwągi
Kałwągi
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat kętrzyński
Gmina Korsze
Sołectwo Kałwągi
Liczba ludności (2016) 113
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11-430 Korsze
Tablice rejestracyjne NKE
SIMC 0478724
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kałwągi
Kałwągi
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kałwągi
Kałwągi
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Kałwągi
Kałwągi
Ziemia 54°13′22″N 21°03′36″E/54,222778 21,060000

Kałwągi (niem. Kaltwangen)wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Korsze. W latach 1946-1954 wieś jako siedziba gromady była częścią dawnej Gminy Sątoczno (Laukinikowo). W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś jest siedzibą sołectwa, do którego oprócz niej należy jeszcze Wetyn.

Historia[edytuj]

Kałwągi powstały w XIV wieku jako wieś czynszowa na prawie chełmińskim. Obszar wsi powiększony został w roku 1359 o dwie morgi przez wielkiego mistrza krzyżackiego Winricha von Kniprode. Wieś miała wówczas obszar 50 włók z których 5 należało do sołtysa. Czynsz wynosił pół grzywny i w naturze dwie kury od włóki. We wsi była też karczma. Wieś w tym czasie należała do parafii w Sątocznie.

W roku 1785 we wsi były 24 domy, a w 1817 było ich 22 z 215 mieszkańcami. W 1913 roku Kałwągi należały do dóbr grafa Fritza zu Eulenburga w Prośnie. W 1925 we wsi mieszkało 125 osób. W 1933 we wsi było 201 mieszkańców. W roku 1939 w Kałwągach było 172 mieszkańców i dwuklasowa szkoła.

Po wojnie światowej powstała tu szkoła podstawowa, która w 1970 roku miała 8 oddziałów. Szkoła ta była filią Szkoły Podstawowej w Sątocznie wybudowanej w 1964. Szkoła filialna w Kałwągach funkcjonowała do końca roku szkolnego 1977/78. Od września kiedy została włączona do Zbiorczej Szkoły Podstawowej w Sątocznie[1].

W 1970 we wsi było 183 mieszkańców, w 2006 w Kałwągach mieszkały 103 osoby, w 2016 - 116 osób.

27 sierpnia 2013 r. odsłonięto kamień pamiątkowy, upamiętniający myśliwych z majątku w Prośnie, którzy zginęli na frontach I wojny światowej a odnowiony przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Regionu "Dolina Gubra". Gościem honorowym uroczystości był hrabia Udo zu Eulenburg, syn fundatora pomnika. W uroczystości odsłonięcia brał udział nadleśniczy Nadleśnictwa Bartoszyce Zbigniew Pampuch oraz burmistrz Korsz Ryszard Ostrowski.

Zabytki[edytuj]

  • Pamiątkowy głaz, ufundowany przez hrabiego Fritza zu Eulenburg, właściciela majątku w Prośnie, upamiętniający myśliwych z majątku w Prośnie, którzy zginęli na frontach I wojny światowej: Karla Zachau z Kałwąg, Fritza Steinbecka z Błuskajm Małych i Gustava Heinricha z Sajny Wielkiej. Dawniej kamień znajdował się obok drewnianej leśniczówki. Gdy w styczniu 1945 roku na te tereny wkroczyła Armia Czerwona, pomnik został ostrzelany z broni palnej (ślady kul widoczne do dzisiaj). W 2013 r. kamień został odnowiony i udostępniony przez stowarzyszenie "Dolina Gubra". Obecnie kamień ten ustawiony jest na skrzyżowaniu dróg leśnych w pobliżu Kałwąg. Obok znajduje się leśne miejsce odpoczynku z drewnianym stołem i ławkami. Tablica informacyjna, stojąca obok kamienia, zawiera tłumaczenie widniejących na nim napisów oraz archiwalne zdjęcie, wykonane przy pomniku w 1925 roku.

Przypisy

  1. kronika Szkoły Podstawowej w Sątocznie (rok szkolny 1978/79)

Bibliografia[edytuj]