Kabaty (Warszawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Warszawy Kabaty
Osiedle Warszawy
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
Dzielnica Ursynów
Położenie na mapie dzielnicy
Położenie na mapie
Portal Portal Polska
Widok z samolotu (2007)

Kabaty – część Ursynowa cechująca się głównie nowoczesną zabudową mieszkalną, położona tuż przy Lesie Kabackim, pomiędzy południową częścią alei Komisji Edukacji Narodowej oraz ulicami Jana Rosoła i Stryjeńskich.

Nazwę Kabaty nosi także pierwsza ze stacji metra warszawskiego.

Historia[edytuj]

Pozostałości po wsi Kabaty. Gospodarstwo przy ul. Nowoursynowskiej

Kabaty[edytuj]

Pierwsza wzmianka o Kabatach pochodzi z 1386. Wieś Kabaty, położona na pociętej jarami skarpie Ursynowskiej - fragmencie skarpy wiślanej, była wówczas własnością Andrzeja Ciołka, chorążego płockiego, i otrzymała prawo chełmińskie od księcia Janusza I. Do XVI w. była własnością rodziny Ciołków; w 1580 liczyła 4 łany (ok. 70 ha).

Wieś szlachecka w 1580 znajdowała się w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[1].

W XVII w. Kabaty przeszły na własność rodziny Piekarskich. W 1656 wieś została zniszczona w czasie najazdu szwedzkiego.

Kościół św. o. Pio na rogu ul. Rybałtów i Wełnianej

W 1721 Kabaty kupiła Elżbieta Sieniawska z Lubomirskich od Mikołaja Dunina Szpota i włączyła do dóbr wilanowskich. Nowa właścicielka wsi nakazała ochronę Lasu Kabackiego i drewno na potrzeby budowy nowego dworku i chłopskich chałup sprowadzano w 1726 z dóbr Sieniawskiej z Nieporętu. W 1775 Kabaty liczyły 16 domów włościańskich, w 1827 - 17 domów i 177 mieszkańców.

W latach 1846-1861 mieszkańcy Kabat procesowali się z dzierżawcami folwarku o zmniejszenie ciężarów feudalnych. W 1864 po uwłaszczeniu Kabaty włączono do gminy Wilanów.

W 1905 w Kabatach było 38 domów i 319 mieszkańców, w 1921 - 59 domów, 397 mieszkańców. Po I wojnie w rozparcelowanym leśnictwie Kabaty powstało podmiejskie letnisko (8 domów i 61 mieszkańców) W 1951 Kabaty przyłączono wraz z Ursynowem do Warszawy.

Moczydło[edytuj]

 Osobny artykuł: Moczydło (Ursynów).
Pozostałości po wsi Moczydło. Gospodarstwo przy ul. Wełnianej

Wieś Moczydło pierwszy raz jest wzmiankowana w 1528. Była to osada przynależąca do parafii służewskiej (Św. Katarzyny), powstała przy drodze prowadzącej do Jamielina (później Imielin, dzisiejsze tereny Starego Imielina). Do XVIII w. Moczydło należało do rodziny Dąbrowskich. W latach 1580-1658 wieś liczyła 1/2 łana (ok.9 ha); w 1661 osada składała się z 5 domów.

Współczesna zabudowa Moczydła. Segmenty przy ul. Wełnianej

W 1725 Moczydło wraz ze wsią Wolica (Wola Służewska) kupiła od Dąbrowskich, za łączną sumę ok. 60 tys. złotych (w tym 14 500 zł poszło na spłatę długów Dąbrowskich), właścicielka dóbr wilanowskich Elżbieta Sieniawska z Lubomirskich. Podobnie jak w przypadku Kabat, nowa właścicielka nakazała ochronę lasów moczydłowskich, wówczas już wyraźnie przerzedzonych przez poprzednich właścicieli i miejscowych chłopów. W 1775 osada Moczydło liczyła 7 domów, 20 lat później było ich 10. W 1827 - 7 domów i 80 mieszkańców (w kolonii 1 dom i 12 mieszkańców). W latach 1850-1861 włościanie z Moczydła prowadzili z dzierżawcą wsi proces o zmniejszenie ciężarów feudalnych. W 1864 podobnie jak Kabaty wieś została uwłaszczona i włączona do gminy Wilanów. Liczyła wówczas 131 mieszkańców, ok. 360 ha gruntów folwarcznych i 36 ha gruntów włościańskich. W 1905 w folwarku i we wsi było łącznie 20 domów i 146 mieszkańców.

Na przełomie XIX i XX wieku wśród stołecznej elity zapanowała moda na jeździectwo i wyścigi konne. Moczydło wyspecjalizowało się w hodowli wierzchowców. Dzierżawione przez Branickich - ówczesnych właścicieli dóbr Wilanowskich, stajnie i łąki służyły przygotowaniu koni do sezonu wyścigowego na torze na Polu Mokotowskim. Na terenie Moczydła uczyła się również jeździć młodzież z towarzystwa. Największy rozkwit folwarku przypadł na okres międzywojenny, kiedy kupił go jeden z najbogatszych warszawiaków - Michał Róg - wówczas Moczydło stało się zapleczem nowego toru wyścigów konnych na Służewcu.

Po przyłączeniu w 1951 terenów obecnego Ursynowa do Warszawy, właścicielem części gruntów stała się Szkoła Główna Gospodarstwa Rolnego (1956).

Współczesność[edytuj]

Współczesna zabudowa Kabat. Bloki i plac forum z fontanną na terenie SMB Osiedle Kabaty

Dzisiejsze Kabaty obejmują również częściowo tereny należące do dawnego folwarku i wsi Moczydło.

W połowie lat 80. XX w. wybudowano na części gruntów folwarcznych osiedla bloków z tzw. pasma natolińskiego, natomiast w Kabatach ok. roku 1989 zasiedlono pierwsze bloki przy ulicy Rosoła. Domów i mieszkańców na tych terenach stopniowo przybywało. W ciągu następnych 10 lat nastąpił intensywny rozwój zabudowy mieszkaniowej.

Dziś tereny określane mianem Kabat liczą szacunkowo ok. 20-25 tysięcy mieszkańców. Cechuje je przede wszystkim nowoczesna, często ekskluzywna zabudowa. Duża część bloków mieszkalnych znajduje się na strzeżonych osiedlach.

W sąsiedztwie Kabat znajduje się Pałac w Natolinie - obecnie siedziba Kolegium Europejskiego oraz przebiega przez nie zabytkowa Aleja Kasztanowa.

Bibliografia[edytuj]

  • Witold Małcużyński: Rozwój terytorialny miasta Warszawy. Warszawa: Wyd. z zapomogi kasy dla osób, pracujących na polu naukowem im. J. Mianowskiego, 1900.
  • Marta Piber: Służew średniowieczny: dzieje parafii i wsi Służew w ziemi warszawskiej. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Warszawskie, 2001. ISBN 8390732858.
  • Encyklopedia Warszawy. Bartłomiej Kaczorowski (red. prowadzący). Warszawa: PWN, 1994. ISBN 8301088362.
  • Encyklopedia Warszawy. Bartłomiej Kaczorowski (red. prowadzący). T. Suplement '96. Warszawa: PWN, 1996. ISBN 8301120576.
  • Encyklopedia Warszawy. Stanisław Herbst (przewodn. komitetu red.). Warszawa: PWN, 1975.

Przypisy

  1. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 262.

Linki zewnętrzne[edytuj]