Czubokaczka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kaczka czubata)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czubokaczka
Lophonetta specularioides[1]
(King, 1828)
Czubokaczka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Plemię Anatini
Rodzaj Lophonetta[2]
Riley, 1914
Gatunek czubokaczka
Synonimy
  • Anas specularioides King, 1828[3]
  • Lophonetta specularoides (King, 1828)[4]
Podgatunki
  • L. s. alticola (Ménégaux, 1909)[5]
  • L. s. specularioides (P. P. King, 1828)[6]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[7]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Czubokaczka, kaczka czubata[8] (Lophonetta specularioides) – gatunek średniego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae(. Zasiedla Amerykę Południową. To jedyny członek rodzaju Lophonetta[9]. Niektórzy włączają do rodzaju Anas, ale w istocie należy do południowoamerykańskiego kladu, który odłączył się na wczesnym etapie ewolucji od kaczek Anatinae (Johnson & Sorenson, 1999). Populację kaczki czubatej ocenia się na 10 000 do 25000 par lęgowych.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono dwa podgatunki L. specularioides[10]:

  • L. specularioides alticola – środkowe Peru do środkowego Chile i północno-zachodniej Argentyny.
  • L. specularioides specularioides – południowe Chile, południowa Argentyna, Falklandy.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Kaczka czubata to średniej wielkości ptak o niebiesko-szarym upierzeniu i szaro-brązowym nakrapianiu. Osiąga długość ciała od 50 do 60 cm. Masa ciała waha się od 900 gramów do 1,1 kg. Nie ma dymorfizmu płciowego, choć kaczory są większe i mają wyraźniejsze plamkowanie. Gatunkowy czub występuje u obu płci, choć u samic jest nieco mniejszy. W terenie trudno pomylić ją z innymi gatunkami.

Głos[edytuj | edytuj kod]

Kaczki czubate są bardzo hałaśliwe. Szczególnie często kwakanie można usłyszeć w okresie godowym i w trakcie obrony swojego terytorium. Samice tworzą wspólne stadka, nawet w czasie wysiadywania jaj. Gdy siedzą na jajach nie wydają żadnych dźwięków by nie zwabić drapieżnych ssaków i ptaków. Kaczor wydaje szorstkie "whorr" i miękkie "łiuu". Samica odzywa się szczekającym "grruf" i nosowym "kłek kłek".

Siedliska[edytuj | edytuj kod]

Najchętniej żeruje na płyciznach na wybrzeżach. Spotkać ją można na wilgotnych łąkach, nad jeziorami i na bagnach - od nizin po wysokość 4000 m n.p.m. Typowymi siedliskami są depresje i doliny rzeczne podnóża Andów, jeziora na płaskowyżach w Andach, pampasy Argentyny, przybrzeżne zatoki, plaże i stepy trawiaste Ameryki Południowej.
Wyróżnia się 2 podgatunki: L. specularioides alticola (andyjska kaczka czubata) i L. specularioides specularioides (patagońska kaczka czubata). Patagońską kaczkę czubatą nazywa się również południową kaczką czubatą, a jej areał występowania ogranicza się do Falklandów, Chile i Argentyny. Oba podgatunki spotykają się w północnym Chile.

Patagońskie kaczki czubate

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Karmi się bezkręgowcami, głównie skorupiakami i mięczakami oraz glonami na płytkich wodach. Dieta roślinna pełni jednak funkcję uzupełniającą. Unika fragmentów wybrzeża z gęstą roślinnością wodną i rozległych trzcinowisk. Gnieździ się w wysokiej trawie w pobliżu wody. Składa od 5 do 7 jaj. Poza sezonem lęgowym można spotkać na dużych jeziorach stada kaczek czubatych.

Gatunek nominatywny prowadzi osiadły tryb życia, jedynie populacje od Talea w Chile, Mendozy w Argentynie do Ziemi Ognistej są częściowo wędrowne (zwłaszcza osobniki z wyższych wysokości). Na Falklandach jest to jedna z najpopularniejszych kaczek (tamtejsze ptaki są wędrowne).

Przypisy

  1. Lophonetta specularioides, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Lophonetta. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2011-04-02]
  3. Anas specularioides. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-01-15]
  4. Lophonetta specularoides. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-01-15]
  5. Lophonetta specularioides alticola. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-01-15]
  6. Lophonetta specularioides specularioides. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-01-15]
  7. BirdLife International 2012. Lophonetta specularioides. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.1. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-06-15]
  8. Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999. ISSN 0550-0842. 
  9. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Plemię: Anatini Leach, 1820 (wersja: 2015-02-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-06-15].
  10. Frank Gill, David Donsker: Screamers, ducks, geese & swans (ang.). IOC World Bird List: Version 5.2. [dostęp 2015-06-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Johnson, Kevin P. & Sorenson, Michael D. (1999): Phylogeny and biogeography of dabbling ducks (genus Anas): a comparison of molecular and morphological evidence. Auk 116(3): 792–805. PDF fulltext
  • Falklands.net