Kaczka maskareńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaczka maskareńska
Anas theodori
Newton & Gadow, 1893
11–17: szczątki kaczki maskareńskiej
11–17: szczątki kaczki maskareńskiej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Plemię Anatini
Rodzaj Anas
Gatunek kaczka maskareńska
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 EX pl.svg

Kaczka maskareńska (Anas theodori) – wymarły gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych. Występował na Mauritiusie i Reunionie. Należała do nadgatunku cyraneczki szarej (Anas gibberifrons) z podrodzaju Nettion w obrębie Anas. Prawdopodobnie najbliżej spokrewnionym jej gatunkiem była cyraneczka madagaskarska (A. bernieri)[2]. Wyłączając mocniejsze skrzydła i znacząco większe rozmiary ciała (między cyraneczką szarą a kaczką madagaskarską (A. melleri)[3]) była bardzo podobna właśnie do cyraneczek madagaskarskich. Wcześniej proponowano, że najbliżej spokrewnionym do kaczki maskareńskiej gatunkiem była kaczka madagaskarska, co jednak podano w wątpliwość po odkryciu większej ilości szczątków A. theodori. Z wyjątkiem kilku pobieżnych opisów niewiele wiadomo o tych ptakach, prawdopodobnie zachowaniem nie odstawały znacząco od blisko spokrewnionych kaczek. Kości kaczki maskareńskiej odnaleziono na bagnie Mare aux Songes na Mauritiusie, później także na Reunionie. Nazwa naukowa upamiętnia Théodore’a Sauziera[4].

Wymarcie[edytuj | edytuj kod]

Kaczka maskareńska na obydwu wyspach wymarła z powodu nadmiernego odłowu. Na Mauritiusie w 1681 „szare cyraneczki” miały występować „w dużych ilościach”[3] na leśnych jeziorach i stawach, jednak według Leguata w 1693 „dzikie kaczki” były wówczas rzadkie. W 1696 gubernator Mauritiusu Roelof Deodati wspomniał o tych ptakach jako o żyjących po raz ostatni[4]. W przypadku Reunionu po raz ostatni wspomniano kaczkę maskareńską w 1709, w liście zwierząt na wyspie autorstwa de la Merveille’a. Biorąc pod uwagę, że Jean Feuilley w 1705 nie wymienił ptactwa wodnego w swoim raporcie można założyć, że informacje podane przez de la Merville’a opierały się na zasłyszanych przestarzałych i błędnych pogłoskach. Ostatnie wiarygodne stwierdzenie kaczki maskareńskiej na Reunionie prawdopodobnie pochodzi od Père’a Bernardina, z 1687[4]. Datę wymarcia na tej wyspie szacuje się na koniec lat 90. XVII wieku, nieco wcześniejszą niż na Reunionie[3].

Informacje Bernardina i Bouchera (1710) są dość niejasne, jako że wspominają o gęsiach (kazarkach reuniońskich, Alopochen kervazoi), sarcelles („cyraneczkach” – kaczkach maskareńskich) i canards („kaczkach”, większych od sarcelles) na Reunionie[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Anas theodori. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  2. Mauritius Duck (Anas theodori). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 13 kwietnia 2019].
  3. a b c Julian P. Hume: Extinct Birds. Bloomsbury Publishing, 2017. ISBN 978-1-4729-3745-2.
  4. a b c d Antony William Diamond, Anthony S. Cheke, Hugh F. I. Elliott: Studies of Mascarene Island Birds. Cambridge University Press, 1987, s. 34–35, 95.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]