Kaczuszka azjatycka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaczuszka azjatycka
Nettapus coromandelianus[1]
(J. F. Gmelin, 1789)
Kaczuszka azjatycka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Rodzaj Nettapus
Gatunek kaczuszka azjatycka
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Kaczuszka azjatycka (Nettapus coromandelianus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kaczkowatych. Występuje w południowo-wschodniej Azji i wschodniej Australii. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Johann Friedrich Gmelin w 1789 na podstawie holotypu z Coromandel (Indie). Nowemu gatunkowi nadał nazwę Anas coromandeliana[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza kaczuszkę azjatycką w rodzaju Nettapus. Wyróżnia 2 podgatunki[4].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

IOC wyróżnia następujące podgatunki[4]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi. 30–38 cm. U ptaków podgatunku nominatywnego masa ciała samca 255–312 g, samicy 185–255 g; u ptaków podgatunku N. c. albipennis masa ciała samca 311–495 g, samicy 255–439 g[3]. U samca głowa biała z czarnym ciemieniem. Wierzch ciała zielonoczarny. Przez pierś przechodzi czarny pas. Na skrzydle dostrzec można biały pas. Samce w szacie spoczynkowej, samice i młode są bardziej matowe, a przez ich oko przechodzi ciemny pas[5]. Samice z wierzchu są brązowe, nie mają ciemnej obroży i jasnego paska na skrzydle. Dziób krótki, o wysokiej podstawie[6].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Kaczuszki azjatyckie zamieszkają słodkowodne zbiorniki wodne, jak jeziora, laguny, mokradła, rzeki o powolnym nurcie i strumienie. Na Nowej Gwinei występują do ok. 2250 m n.p.m.[7] Żywią się nasionami, trawami, zielonymi częściami roślin[3] i owadami. Zwykle przebywają w parach lub niewielkich grupach. Nie są to ptaki często trzymane w niewoli[7].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Okres lęgowy zmienny, zwykle zależy od występowania deszczów; w południowo-wschodnim Queensland zniesienia przypadają na okres listopada do lutego[3]. Gniazdo umieszczone jest w dziupli drzewa, zwykle 2–5 m nad ziemią; niekiedy kaczuszki azjatyckie umieszczają je na budynkach. Wyściełane jest pierzem. Zniesienie liczy 6–16 jaj[7] o skorupce barwy kości słoniowej[6]. Inkubacja trwa 21–24 dni; w niewoli odnotowano 28-dniową inkubację. Młode stają się w pełni opierzone po 45-55 dniach życia[7].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje kaczuszkę australijską za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2017)[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nettapus coromandelianus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Nettapus coromandelianus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f Carboneras, C. & Kirwan, G.M.: Cotton Pygmy-goose (Nettapus coromandelianus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 15 marca 2017].
  4. a b c Frank Gill & David Donsker: Screamers, ducks, geese & swans. IOC World Bird List (v7.1), 8 stycznia 2017. [dostęp 15 marca 2017].
  5. Richard Grimmett, Carol Inskipp, Tim Inskipp: Birds of the Indian Subcontinent: India, Pakistan, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesh and the Maldives. Bloomsbury Publishing, 2013, s. 58. ISBN 978-1-4081-6264-4.
  6. a b Tej Kumar Shrestha: Birds of Nepal. T. 2. Steven Simpson Books, 2001, s. 495. ISBN 978-0-9524390-9-7.
  7. a b c d Nettapus coromandelianus - Cotton pygmy-goose. W: Wildpro - the electronic encyclopaedia and library for wildlife [on-line]. Wildlife Information Network. East Midland Zoological Society. [dostęp 15 marca 2017].
  8. Cotton Pygmy-goose Nettapus coromandelianus. BirdLife International. [dostęp 15 marca 2017].