Kakure-kirishitan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kakure-kirishitan
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ katolicyzm
   └ synkretyzm religijny
Ustrój kościelny niezależne wspólnoty
Obrządek różne
Zwierzchnik brak
Zasięg geograficzny Japonia
Maryja w postaci przypominającej boginię Kannon, czczona przez kakure-kirishitan. Kamuflaż miał służyć ukryciu wiary chrześcijańskiej.

Kakure-kirishitan (jap. 隠れキリシタン ukryci chrześcijanie)chrześcijańsko-synkretyczna wspólnota religijna powstała w XVII wieku w Japonii, która do połowy XIX wieku działała w ukryciu[1].

Kościół nie posiadał żadnej hierarchii duchownej ani wspólnej organizacji. Składał się z niezależnych wspólnot (kumi), często izolowanych. Nie miał wspólnej doktryny, praktykował synkretyzm religijny i do 1868 działał nielegalnie, w ukryciu[1][2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój i powstanie Kościoła kakure-kirishitan związany był z wydaniem przez władze japońskie w 1614 r. zakazu praktykowania chrześcijaństwa oraz z wydaleniem misjonarzy europejskich. Wygnanie duchownych katolickich oraz przymus przyjęcia przez katolików buddyzmu lub shintō spowodował, że część z nich, chcąc uniknąć prześladowań, zaczęła kryć się ze swoją religią, publicznie uczestnicząc w obrzędach jednej z religii, na której wyznawanie państwo zezwalało, natomiast duchowo i skrycie celebrowali obrzędy i modlitwy chrześcijańskie. Taka praktyka często prowadziła do synkretyzmu religijnego[1][2][2].

Rozwój ukrytego chrześcijaństwa wśród japońskich katolików nastąpił po 1629 r., gdy zaczęły się prześladowania religijne oraz przymusowe nawracanie wiernych na religie tolerowane. Wprowadzono nadzór policyjny nad rodzinami o korzeniach chrześcijańskich, wprowadzono karę śmierci dla opornych, którzy publicznie nie wyrzekli się swojej wiary. Nakazano im uczestniczenie w ceremonii fumi-e polegającej na niszczeniu i profanowaniu chrześcijańskich symboli religijnych. Wszystkie te obostrzenia i kary zmusiły chrześcijan japońskich do zejścia do podziemia[1][2].

Na skutek prześladowań i licznych wyroków śmierci, chrześcijaństwo zanikło w Japonii, z wyjątkiem regionu Nagasaki. Tamtejsi "ukryci chrześcijanie" często przenosili się na odległe od lądu stałego wyspy np. na grupę wysp Gotō, Kuroshima, Nozaka, Kashiragashima i Hisaka[3].

Ruch kakure-kirishitan wyszedł z podziemia po 1868 r. Doczekali się oni jednak tolerancji religijnej dopiero w 1898 r. Większość członków wspólnoty (liczącej wówczas ok. 150 000 osób)[4] w XIX wieku przyłączyła się ponownie do Kościoła rzymskokatolickiego. Część jednak postanowiła dalej praktykować swoje tradycje i utworzyła niezależną wspólnotę z pogranicza chrześcijaństwa hanare-kirishitan. Grupa ta celebrowała stare zwyczaje i izolowała się od reszty japońskich chrześcijan. Kolejna część "ukrytych chrześcijan" postanowiła przyłączyć się do wyznawców shintō lub buddyzmu[5].

Ostatni hanare-kirishitan mieszkali na wyspach Gotō jeszcze w latach 1990. Na skutek wyludniania się tych wysp i przenoszenia się młodych ludzi do miast na stałym lądzie, to wyznanie najprawdopodobniej obecnie zupełnie zanikło[4].

Gion Mamori symbol shintoistyczny, ze względu na podobieństwo do krzyża przyjęty przez "ukrytych chrześcijan"

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Chrześcijanie kakure-kirishitan byli zorganizowani w tajne stowarzyszenia mon, którymi z braku osób duchownych przewodniczyli świeccy przywódcy noszący tytuł ujiyaku lub chōkata. Urząd tych zwierzchników Kościoła był dziedziczny i posiadali oni największą wiedzę w sprawach wiary. Do ich kompetencji należało przestrzeganie kalendarza liturgicznego oraz znajomość doktryny i modlitw po łacinie. W przypadku, gdy wspólnota kakure-kirishitan była niewielka na jej czele stał mizukata czyli człowiek wybrany przez społeczność do przeprowadzania sakramentu chrztu. Wspólnoty kakure-kirishitan posiadały poza tym oshiekata - osobę, która codziennie odmawiała modlitwy i przewodniczyła nabożeństwom oraz katechetów, których zadaniem było nauczanie katechizmu[2].

Obrzędy religijne kakure-kirishitan były połączeniem obrzędów buddyjskich i chrześcijańskich. Publicznie celebrowano nabożeństwa przed wizerunkami bóstw japońskich, ale skrycie za nimi ukrywano obrazy świętych katolickich lub krzyże. Modlono się do nich po cichu lub w myślach recytując po łacinie: Ojcze nasz lub modlitwy skierowane do Matki Boskiej. Praktykowano wyznanie winy przed innymi współwyznawcami, co miało zapewnić rozgrzeszenie[2].

Brak przewodnictwa duchowego osób gruntownie wykształconych teologicznie i wyłącznie ustny przekaz prawd religijnych doprowadził do znacznych zmian w postrzeganiu doktryny katolickiej i ostatecznie do powstania nowego wyznania. Jedynym tekstem pisanym, który zachowuje wierzenia kakure, jest zbiór 10 manuskryptów Tenchi hajimari no koto (jap. 天地始之事 O początkach nieba i ziemi)[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]