Kalendarium historii Legnicy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Legnicy
Legnica herb.svg
Legnica herb.svg Historia Legnicy
Legnica herb.svg Legnickie kalendarium
Legnica herb.svg Architektura
Legnica herb.svg Zabytki
Legnica herb.svg Ludność
Legnica herb.svg Honorowi Obywatele
Legnica herb.svg Edukacja
Legnica herb.svg Kultura
Legnica herb.svg Media
Legnica herb.svg Życie religijne
Legnica herb.svg Obiekty sakralne
Legnica herb.svg Sport
Legnica herb.svg Gospodarka
Legnica herb.svg Transport
  • ok. 4000 lat p.n.e. – Pierwsze ślady pobytu człowieka.
  • VIII w. p.n.e. – Osady ludności kultury łużyckiej na Przedmieściu Stare Piekary z warsztatem odlewniczym brązu i nad Czarną Wodą (Garncarska Góra).
  • 'VII-X w. – Na miejscu późniejszego zamku zbudowano gród z umocnieniami ziemno-drewnianymi, prawdopodobnie stanowiący ośrodek władzy jednego ze śląskich plemion.
  • 985 - badania dendrochronologiczne wykazały, że w tym roku w czasach panowania Mieszka I zbudowano nowy gród w formie tzw. „grodu piastowskiego”[1]
  • 1149 r. – Po raz pierwszy pojawiła się nazwa Legnicy i kaplicy św. Benedykta w dokumencie Bolesława Kędzierzawego, zwierzchniego księcia Polski.
  • około 1175 r. – Gród legnicki rozwinął się jako znaczący ośrodek administracyjno-wojskowy i gospodarczy. Jego znaczenie potwierdza ilość wsi służebnych: Piekary, Rzeszotary, Szczytniki i Złotniki.
  • 1202 r. – Pojawiła się wzmianka o kasztelanie. Pod osłoną grodu powstały osiedla rzemieślniczo-handlowe z trzema kościołami parafialnymi. Henryk Brodaty kontynuował budowę zamku murowanego z cegły.
  • 1241 r. – Najazd Mongołów, w walce z którymi poległ 9 IV w bitwie pod Legnicą książę Henryk II, zwany później Pobożnym.
  • 1252 r. – Wzmianka o wójcie Radwanie, stolniku książęcym zarządzającym miastem. Legnica siedzibą dzielnicowych książąt z rodu Piastów. Istniał dwór biskupów wrocławskich.
  • 1264 r. – Legnica uzyskała prawa miejskie, wzrastało znaczenie miasta.
  • schyłek XIII w. – Oprócz kościołów, kaplicy zamkowej, szkoły parafialnej powstały klasztory oo. Dominikanów i oo. Franciszkanów, szpital krzyżowców z czerwoną gwiazdą, umocnienia drewniano-ziemne. Na pieczęci miejskiej jako herb postać św. Piotra patrona głównego kościoła parafialnego.
  • 1309 r. – Szkoła parafialna przy kościele św. Piotra została podniesiona do wyższego szczebla dzięki Witelonowi, filozofowi i fizykowi o pozycji europejskiej.
  • 1329 r.Bolesław III, książę legnicko-brzeski uznał zwierzchnictwo Korony Czeskiej; upadek autorytetu władzy książęcej.
  • XIV w. – Rozkwit handlu i rzemiosła m.in. dzięki położeniu miasta przy głównej drodze łączącej południowe Niemcy z Polską i dalej z Rusią. Budowa nowych monumentalnych kościołów św. Piotra i NM Panny, ratusza murowanego, murów obronnych z 30 basztami, sieci wodociągowej. Zakup od księcia rozległych terenów podmiejskich, kopalnia złota w Mikołajowicach, Mennica wybiła pierwsze złote monety.
  • XV w.Wojny husyckie, rozbudowa umocnień obronnych. Most murowany na Kaczawie. Powstały nowe klasztory oo. Kartuzów, Bernardynów i Benedyktynek. Żywe stosunki handlowe z Polską. Liczni legniczanie na Uniwersytecie w Krakowie. Wygnanie Żydów.
  • XVI w. – Książę Fryderyk II i mieszczaństwo przyjęli naukę Marcina Lutra; sekularyzacja klasztorów, instytucji i majątków kościelnych. Pozostawiono tylko klasztor ss. Benedyktynek. Trzy lata działał uniwersytet luterański; powstała pierwsza drukarnia. Książęta odzyskali przewagę w mieście. Rozbudowa i modernizacja urządzeń obronnych wobec groźby najazdu tureckiego. Śląsk pod władzą Habsburgów.
  • 1618-1648 r.Wojna trzydziestoletnia przerwała pasmo rozwoju. Przekształcono miasto w nowoczesną twierdzę. Spadło zaludnienie. Książęta i mieszczanie chronili się w Polsce; ogólne zubożenie. Koniec wojny przyniósł katastrofalny pożar miasta.
  • poł. XVII w. – Okres odbudowy ze zniszczeń wojennych i klęsk żywiołowych. Śmierć w 1675 r. młodocianego jeszcze ks. Jerzego Wilhelma – ostatniego potomka męskiego z rodu Piastów. Księstwo legnicko-brzeskie przeszło pod bezpośrednią władzę cesarzy niemieckich z dynastii Habsburgów. Budowa Mauzoleum Piastów.
  • 'pocz. XVIII w. – Rozmach inwestycyjny. Zbudowano cztery nowe kościoły i dwa klasztory, nowy dwór biskupów wrocławskich; powstało kolegium jezuickie, przebudowano zamek po pożarze; wzniesiono nowy ratusz, gmach Akademii Rycerskiej i dwór opatów lubiąskich. Kontrreformacja, ucisk protestantów.
  • 1741-1805 r. – Miasto przeszło pod panowanie pruskie; przestało być twierdzą. Przeniesiono władze administracyjne II instancji do Głogowa. Zlikwidowano samorząd; zapanował ucisk fiskalny. Nastąpił zastój w budownictwie publicznym. Manufaktury konkurowały z rzemiosłem.
  • 1806-1813 r.Wojny napoleońskie; klęska militarna Prus. Reformy wewnętrzne. Kasacja ostatnich zgromadzeń zakonnych benedyktynek i bernardynów. Legnica siedzibą władz regencji dolnośląskiej. W dniu 26 sierpnia 1813 r. bitwa z wojskami napoleońskimi nad Kaczawą zwycięska dla wojsk rosyjsko-pruskich (Bitwa nad Kaczawą). Po 350 latach osiedlili się pierwsi Żydzi.
  • 1822-1848 r. – Rozbudowa dróg bitych sprzyjała rozwojowi miasta. W październiku 1844 r. połączono Legnicę z Wrocławiem linią kolejową. Pożar kościoła NM Panny i większej części miasta. Likwidacja cmentarzy parafialnych, stworzenie wspólnego cmentarza. Budowa gmachu teatru.
  • 1849-1871 r. – Ożywienie ruchu inwestycyjnego. Burzenie średniowiecznych murów obronnych; w 1857 r. wprowadzono oświetlenie gazowe. Budowa obiektów szkolnych, szpitala miejskiego. Powstał pierścień zieleni na terenach pofortecznych.
  • 1872-1900 r. – Powiększono obszar miasta. Otwarto nowe połączenia kolejowe; budowa drugiego dworca. Powstała nowa sieć wodociągowo-kanalizacyjna. Nowe siedziby urzędów, koszary wojskowe. Uruchomiono zakład elektryczny i komunikację tramwajową; ulepszono nawierzchnię ulic, powiększono park miejski, powstały nowe mosty na Kaczawie. Otwarto szkołę rolniczą.
  • 1899-1913 r. – Powstała nowa dzielnica mieszkaniowa Tarninów. Inwestycje w szkolnictwie. Nowe zakłady opieki społecznej, szpital ss. Elżbietanek. Budowa dalszych koszar wojskowych; rozbudowa przemysłu maszynowego; budowa dwóch nowych kościołów na Kartuzach. Lotnisko dla sterowców.
  • 1914-1918 r.I wojna światowa. Zastój w życiu gospodarczym; brak rąk do pracy, trudności aprowizacyjne, dotkliwe straty w ludziach. Nowe lotnisko wojskowe dla płatowców.
  • 1927 r. – Wielka wystawa ogrodniczo-przemysłowa GUGALI.
  • 1919-1934 r. – Zubożenie, inflacja, okres trudności w latach dwudziestych XX w. Władze miejskie rozwinęły budownictwo komunalne, przebudowa węzła kolejowego, powstaje następny dworzec, budynek poczty dworcowej.
  • 1935-1939 r. – Rządy Hitlera; zbrojenia III Rzeszy ożywiły gospodarkę, wybudowano nowe obiekty wojskowe, budynki użyteczności publicznej. Prześladowanie Żydów. Budowa autostrady.
  • 1939-1945 r.II wojna światowa. Militaryzacja części zakładów przemysłowych, reglamentacja żywności. Napływ robotników z krajów okupowanych i mieszkańców bombardowanych obszarów Niemiec.
  • 9 II 1945 r. – Wojska radzieckie nie napotykając na większy opór opanowały miasto. Już po zakończeniu działań wojennych żołnierze Armii Radzieckiej podpalili zamek, szereg budynków w śródmieściu, a także muzeum i dawne seminarium duchowne Jezuitów. Wyludniona Legnica stała się punktem etapowym dla wojsk radzieckich i jednym wielkim szpitalem dla rannych i chorych żołnierzy.
  • 9 IV 1945 r. – Przemarsz II Armii Wojska Polskiego na linię frontu nad Nysę Łużycką.
  • 25 IV 1945 r. – Przybycie pierwszych przedstawicieli cywilnych polskich władz administracyjnych i partyjnych.
  • początek maja 1945 r.Spalenie średniowiecznej części Legnicy przez armię radziecką.
  • 5 VII 1945 r. – została założona pierwsza na ziemiach zachodnich drużyna harcerska.
  • 1946-1949 r. – Ruchy migracyjne ludności, wysiedlenie mieszkańców narodowości niemieckiej. Uruchomiono szkoły podstawowe i średnie, muzyczną, 4 kina, Miejską Bibliotekę Publiczną (1946 r.).
  • 1952 r. – Rozpoczęto budowę Legnickich Zakładów Metalurgicznych, późniejszej Huty Miedzi „Legnica”.
  • 1953-1960 r. – Pojawiło się pismo lokalne pt. „Wiadomości Legnickie” (1954). Powstało: Społeczne Ognisko Muzyczne (1955 r.) i Towarzystwo Przyjaciół Nauk (1959 r.).
  • początek lat 60.LIKWIDACJA reliktów dawnej średniowiecznej Legnicy przez PZPRowskich planistów, tworzenie podwalin „miasta socjalistycznego”.
  • 1966 r. – Pożar kolegium pojezuickiego i wieży zachodniej kościoła św. Jana.
  • 1968 r. – Zlikwidowano komunikację tramwajową (13 VII), dynamicznie rozwijając autobusową. Otwarcie filii Politechniki Wrocławskiej w Legnicy.
  • 1 VI 1975 r. – Legnica została podniesiona do rangi miasta wojewódzkiego.
  • 1977 r. – Powołano Teatr Dramatyczny w Legnicy, reaktywując działalność artystyczną legnickiej sceny. Miasto nawiedziła katastrofalna w skutkach powódź.
  • VII 1979 r. – Władze radzieckie przekazały gmach Akademii Rycerskiej.
  • 1989 r. – Uruchomiono pierwsze obiekty Szpitala Wojewódzkiego im. Antoniego Falkiewicza.
  • 1990 r. – Rozpoczęła nadawanie programów lokalna stacja radiowa.
  • 1992 r. – Powołano Diecezję Legnicką, podnosząc zarazem kościół św. ap. Piotra i Pawła do rangi katedry. Pierwszym legnickim biskupem został Tadeusz Rybak.
  • 24 VI 1992 r.Miedź Legnica zdobywa Puchar Polski w piłce nożnej.
  • 15 IX 1993 r. – Ostatnie oddziały Armii Radzieckiej opuściły Legnicę.
  • 1994 r. – Oddano do użytku pierwszy odcinek Obwodnicy Zachodniej, fragmentu obwodnicy mającej docelowo przyjąć ruch z drogi krajowej nr 3.
  • 1 I 1996 r. – Miasto powołało gminną spółkę komunikacyjną, po likwidacji ostatniego w Polsce Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego.
  • 15 IV 1997 r. – Ustanowiono Legnicką Specjalną Strefę Ekonomiczną.
  • 2 VI 1997 r. – Legnicę odwiedził Papież Jana Paweł II.
  • 1997 r. – Miasto zostało obronione przed „wielką wodą”, równo 20 lat po ostatniej powodzi Kaczawa wystąpiła ze swoich brzegów, mimo że poziom wody był wyższy niż w 1977 r. udało się ocalić miasto od zalania, głównie dzięki ofiarności ludzi.
  • 1998 r. – Powstał pierwszy w mieście sklep wielkopowierzchniowy; Muzeum Miedzi w 30. rocznicę likwidacji legnickich tramwajów sprowadziło zabytkowy tramwaj-pomnik z Elbląga; po wieloletnim remoncie po powodzi 1977 r. ponownie otwarte zostało Kąpielisko Północne.
  • 1 I 1999 r. – Legnica straciła statut miasta wojewódzkiego; została miastem na prawach powiatu i stolicą powiatu ziemskiego w województwie dolnośląskim.
  • 7 IV 1999 r.lotnisko zostało wpisane do Państwowego Rejestru Lotnisk Cywilnych.
  • V 1999 r.Rada Europy odznaczyła Legnicę Dyplomem Europejskim.
  • VI 2001 r. – w ramach obchodów przez kościół Roku Jubileuszowego 2000 na skwerze Orląt Lwowskich odsłonięto najwyższy w mieście pomnik (28 m) upamiętniający 2000 lat chrześcijaństwa i 760 lat od momentu bitwy legnickiej.
  • 2 IX 2001 r. – miastu wręczono Honorową Flagę Rady Europy.
  • 25 III 2002 r. – obchody 10-lecia Diecezji Legnickiej.
  • 19 IV 2002 r. – obchody 5-lecia istnienia Legnickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
  • 21 V-8 VI 2002 r. – narodowy spis powszechny ludności i mieszkań oraz powszechny spis rolny.
  • 4-6 VI 2004 r. – Pierwszy Wielki Zjazd Legniczan.
  • 19 III 2005 r. – Nowym biskupem legnickim został mianowany Stefan Cichy. Swój urząd objął dnia 30 kwietnia 2005 r.
  • 2005 r. – Odtworzono historyczny kształt ul. Najświętszej Marii Panny, rozpoczynając proces rewitalizacji centrum staromiejskiego.
  • 30 XI 2006 r. – Otwarto Galerię Piastów – pierwszą w Legnicy galerię handlową
  • 16 X 2007 r. – początek I Synodu Diecezji legnickiej
  • 23 VII 2009 r. – Legnica została częściowo pozbawiona prądu po przejściu gwałtownej nawałnicy. Zniszczona została duża część Parku Miejskiego. Zginęły 2 osoby, kilkadziesiąt zostało rannych.

Przypisy

  1. Wacław Korta, Historia Śląska do 1763 roku, wyd. DiG, Warszawa 2003, s. 63, ​ISBN 83-7181-283-3