Kalendarium historii Przemyśla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Atak Stefana III na Przemyśl w 1498

Kalendarium historii Przemyśla

  • VIII wiek – Na terenie osiedlają się Lędzianie a ich książę Przemysł-Lestek I, (oba imiona oznaczają tę samą cechę charakteru: przebiegłość, spryt) zakłada miasto i od swego imienia nazywa Przemyślem.
  • IX wiek – Przemyśl zostaje włączony do Państwa wielkomorawskiego. Powołanie łacińskiego biskupa misyjnego.
  • 899 - Przemyśl opanowują Węgrzy.
  • 940-te - Początek trybutarnej zależnosć od Rusi Kijowskiej
  • 981-985 – Włodzimierz Wielki toczy walki o gród i zdobywa go.
  • 1018 – Bolesław Chrobry ponownie przyłącza Przemyśl do Polski.
  • 1031 – Przemyśl zostaje ponownie zagarnięty przez Ruś Kijowską. Początek osadnictwa żydowskiego w Przemyślu (pierwsze udokumentowane osadnictwo Żydów na ziemiach polskich).
  • 1069 – Po zajęciu grodu przez Bolesława Śmiałego staje się on siedzibą monarchy na kilka lat.
  • 1086-1344 – Miasto pod panowaniem księstwa halicko-włodzimierskiego, przez krótki okres stolica.
  • 1344 – Król Kazimierz III Wielki przyłącza Przemyśl z tzw. Rusią Czerwoną do Polski po śmierci ostatniego władcy ruskiego, Bolesława Jerzego, który zapisał ją w swym testamencie polskiemu władcy.
  • 1389 – Miasto otrzymuje nową lokację na prawie niemieckim. Wybudowany zostaje murowany zamek, miasto otoczone wysokim murem z wieżami, powstają nowe kościoły, klasztory, ratusz.
  • 1498 – Najazd wojewody wołoskiego Stefana Wielkiego, który zdobył miasto i wydał je na łup żołnierzom. Po złupieniu miasta spalono je doszczętnie nie oszczędzając nawet świątyń.
  • 1614 – Miasto zostało zniszczone przez Kantymira Murzę.
  • 1648 – Obległ je pułkownik kozacki Kopystyński, lecz został pobity przez Karola Korniakta z Sośnicy.
  • 1656 – Oblegał Przemyśl generał szwedzki Robert Douglas, który ustąpił przed nadciągającymi wojskami hetmana Stefana Czarnieckiego - punkt zwrotny w potopie szwedzkim, od tego wydarzenia liczy się odwrót wojsk szwedzkich z Rzeczypospolitej.
Przemyśl w 1847
  • 1657 – Miasto odpiera najazd wojsk siedmiogrodzkich Jerzego Rakoczego, według legendy wystawiając relikwie jednego z lokalnych świętych w procesji, która wyszła naprzeciw najeźdźcom.
  • 1670- Miasto fortyfikował Andrzej Maksymilian Fredro h. Bończa (ok. 1620-1679)
  • 1672 – Okolice Przemyśla spustoszyli Tatarzy, których pod Kormanicami pobili mieszczanie przemyscy pod wodzą gwardiana reformatów o. Krystyna Szykowskiego.
  • 1692 - powstanie greckokatolickiej eparchii przemyskiej
  • 1772 – Miasto w wyniku I rozbioru trafia w posiadanie Austrii – następuje proces upadku miasta i stagnacji trwającej do czasu autonomii Galicji i budowy Twierdzy Przemyśl.
  • 1816 - powstanie Towarzystwa Duchownych - pierwszego ukraińskiego stowarzyszenia oświatowego w Galicji.
  • 1914-1918 – Ciężkie walki o miasto w związku z ufortyfikowaniem go przez twierdzę (Twierdza Przemyśl).
  • 1918-1919 – Walki polsko-ukraińskie o miasto (udział Orląt Przemyskich – polskiej młodzieży szkolnej}.
  • 1918-1939 – Siedziba powiatu w województwie lwowskim.
  • 1931 – Według spisu powszechnego miasto zamieszkują 62 272 osoby, z czego 39 430 (63,3%) to rzymscy katolicy, 18 376 (29,5%) – Żydzi, 4391 (7%) – grekokatolicy a 85 (0,2%) – przedstawiciele innych orientacji światopoglądowych. Przemyśl jest jednym z największych ośrodków miejskich między Krakowem a Lwowem.
  • 1939-1941 – Miasto podzielone wzdłuż SanuZasanie pod okupacją niemiecką, zaś Stare Miasto – pod radziecką.
  • 1939 – 16-19 września Niemcy rozstrzelali ok. 600 Żydów
  • 1940 - ukraińscy nacjonaliści za aprobatą hitlerowców demontują Pomnik Orląt Przemyskich (odbudowany później nie na Placu Konstytucji, gdzie znajdował się w okresie międzywojennym, lecz nad Sanem).
  • 1941-1944 wymordowanie prawie całej ludności żydowskiej
  • 1944 – Armia Czerwona wkracza do miasta przy pomocy Pułków piechoty Armii Krajowej 38 i 39 z Podokręgu Rzeszów ; Istniały plany ulokowania tu siedziby województwa, ale ostatecznie zwyciężyła koncepcja położonego bardziej centralnie, choć znacznie mniejszego Rzeszowa.
  • 1944-1947 – W okolicach trwają walki z partyzantką UPA, dochodzi do mordów na polskiej luności cywilnej.
  • 1945-1975 – Siedziba powiatu w województwie rzeszowskim.
  • 2 października 1963 r. -Władze komunistyczne dążące do osłabienia wpływu Kościoła na młodzież, zdecydowały o usunięciu ze Szkoły Salezjańskiej Organistówki; księży wykładowców i likwidacji placówki. Wywołało to powszechny bunt przemyślan, doszło do starć młodzieży z milicją i ZOMO. Zatrzymano ok. 70 osób, którym wytoczono procesy sądowe.
  • 1975-1998 – Stolica województwa przemyskiego.
  • 1991 – Odwiedziny Jana Pawła II, papież przekazał wiernym obrządku wschodniego na katedrę ich obrządku dawny kościół jezuitów.
  • od 1 stycznia 1999 – Miasto powiatowe (powiat przemyski) w województwie podkarpackim ze stolicą w Rzeszowie.

Przynależność państwowa[edytuj]

Od uzyskania praw miejskich Przemyśl znajdował się pod panowaniem następujących państw: