Kalendarium historii Słowacji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kalendarium historii Słowacji – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Słowacji.

Czasy najdawniejsze[edytuj | edytuj kod]

  • I w. – na terenach obecnej Słowacji pojawili się germańscy Kwadowie[1]
  • II w. – cesarz rzymski Marek Aureliusz pokonał Kwadów[1]
  • IV–V w. – przejście Hunów[1]
  • V w. – pojawienie się Słowian na terenach obecnej Słowacji[2]
  • 448 – powstał prawdopodobnie pierwszy zapis o Słowianach mieszkających nad Dunajem[2]
  • poł. VI w. – zwierzchnictwo nad Słowianami objęli Awarowie[1]
  • 623–658 – ziemie należące do obecnej Słowacji znalazły się w granicach Państwa Samona[2]
  • schyłek VIII w. – upadek kaganatu awarskiego, pojawienie się państwa księcia Pribiny[1]
  • ok. 833–836 – państwo księcia Pribiny przyłączył do siebie książę wielkomorawski Mojmir I[1]
  • VIII–IX w. – powstanie Księstw Morawy i Nitry[2]
  • IX w. – początek chrystianizacji[2]
  • X w. – tereny obecnej Słowacji stały się obiektem rywalizacji Węgier, Czech i Polski[1]
  • 1003–1018 – rządy Bolesława Chrobrego na Słowacji[1]
  • 1031 – krótkotrwałe zajęcie Słowacji przez Polskę[1]

Panowanie węgierskie[edytuj | edytuj kod]

  • XI w. – początek osadnictwa węgierskiego[1]
  • XII w. – do Słowacji trafili Niemcy[1]
  • II poł. XIII w. – nasilenie kolonizacji niemieckiej[1]
  • XV w. – początek osadnictwa polskiego[1]
  • 1526 – Słowacja znalazła się pod panowaniem Habsburgów[1]
  • 1541 – w wyniku zajęcia przez Turków środkowych Węgier sejm węgierski i arcybiskupi przenieśli się do Preszburga (obecnie Bratysława)[1]
  • XVI w. – początek reformacji na Słowacji[1]
  • 1683–1699 – w wyniku wyzwalania środkowych Węgier ziemie słowackie ponownie stały się kresami państwa[1]
  • koniec XVIII w. – początki kształtowania się słowackiej świadomości narodowej[1]
  • 1848 – sejm węgierski po raz ostatni zebrał się w Preszburgu[1]
  • październik 1848 – Słowacy na wiecu w Liptovským Svätým Mikulášu uchwalili swoje postulaty narodowe (m.in. własne szkolnictwo i sejm krajowy)[1]
  • 1861 – próba utworzenia autonomii Słowacji[1]
  • 1862–1863 – młodzi działacze niepodległościowi porozumieli się z Węgrami w sprawie nauczania języka słowackiego w szkołach średnich i powołania narodowego centrum kulturalnego (Maticy slovenskéj)[1]
  • 1867 – w wyniku ugody austriacko-węgierskiej Węgrzy nasilili madziaryzację Słowaków[1]
  • 1875Matica slovenská zakończyła działalność z powodu nałożonego zakazu[1]
  • 1907 – w wyniku uchwalenia tzw. lex Apponyi zastąpiono język słowacki językiem węgierskim[1]
  • 1914–1918 – czeskie i słowackie środowiska emigracyjne w USA opowiedziały się za utworzeniem wspólnego państwa[1]
  • maj 1918 – podpisano umowę pittsburską zapewniającą znaczną autonomię dla Słowaków[1]
  • 28 października 1918Czechosłowacja proklamowała niepodległość[1]

Czechosłowacja[edytuj | edytuj kod]

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

  • 1919Węgierska Republika Rad przejściowo zajęła ziemie słowackie[1]
  • 1938 – dyplomacja polska rozpoczęła nakłanianie słowackich katolików (tzw. ludaków) do ogłoszenia niepodległości[1]
  • 1938 – w wyniku układu monachijskiego powołano rząd słowacki z premierem Josefem Tisą – Czechy, Morawy i część Słowacji trafiły w większości do III Rzeszy oraz do Węgier i Polski[1]
  • 14 marca 1939 – proklamowano niepodległość Republiki Słowackiej[1]

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

  • 1939 – Słowacja uzależniła się politycznie i gospodarczo od III Rzeszy[1]
  • 28 sierpnia 1939Jozef Tiso ogłosił mobilizację wojsk[3]
  • 1 września 1939 – Słowacja zajęła polskie Spisz i Orawę, włączając się wraz z III Rzeszą i ZSRR do kampanii wrześniowej[1][3]
  • 17 września 1939 – Słowacja rozpoczęła naloty bombowe na polskie miasta i obiekty przemysłowe[3]
  • 23 września 1939 – Słowacja zakończyła walki z Polską[3]
  • kwiecień 1942 – Słowacja rozpoczęła deportację Żydów do Terezína i do niemieckich obozów koncentracyjnych położonych w okupowanej Polsce[1]
  • październik 1942 – w wyniku protestów i interwencji Watykanu wstrzymano deportację Żydów[1]
  • 1943 – w wyniku klęsk Wehrmachtu na froncie wschodnim na Słowacji zaczęły formować się organizacje konspiracyjne[1]
  • 29 sierpnia 1944 – wybuch powstania słowackiego[1]
  • październik 1944 – armia niemiecka stłumiła powstanie słowackie[1]
  • marzec 1945 – powołano w Moskwie rząd czechosłowacki złożony z przedstawicieli emigracyjnych działających w Londynie[1]

Rządy komunistów[edytuj | edytuj kod]

Demokratyczna Czechosłowacja[edytuj | edytuj kod]

  • czerwiec 1990 – w wyniku wyborów parlamentarnych najwięcej głosów uzyskały Społeczeństwo Przeciwko Przemocy i Ruch Chrześcijańsko-Demokratyczny[1]
  • 1991 – początek prywatyzacji i transformacji gospodarczej[1]
  • 1991 – ze Społeczeństwa Przeciwko Przemocy wyłonił się Ruch na rzecz Demokratyzacji Słowacji[1]
  • lipiec 1992 – Słowacka Rada Narodowa uchwaliła suwerenność republiki[1]
  • 25 listopada 1992 – Zgromadzenie Federalne Czechosłowacji uchwaliło ustawę o podziale Czechosłowacji[1]
  • 1 stycznia 1993 – rozpad Czechosłowacji – utworzenie Czech i Słowacji. Prezydentem Słowacji został Vladimír Mečiar[1]

Czasy najnowsze[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd Słowacja. Historia (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-01-02].
  2. a b c d e Historia Słowacji – Chronologia (pol.). wyszehrad.com. [dostęp 2016-01-02].
  3. a b c d e Waldemar Kowalski: Słowacja: wicepremier przeprasza za udział w IV rozbiorze Polski (pol.). histmag.org, 2009-09-29. [dostęp 2016-01-03].
  4. Calendar of selected events (1998–2015) (ang.). visegradgroup.eu. [dostęp 2016-01-02].
  5. a b Jakub Łoginow: Podział administracyjny Słowacji - w oczekiwaniu na reformę (pol.). porteuropa.eu, 2010-09-08. [dostęp 2017-08-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-11)].
  6. Voľba prezidenta '99 – počet a podielov hlasov za SR, 2.kolo (słow.). app.statistics.sk, 1999-05-30. [dostęp 2016-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-19)].
  7. Słowacja w strefie euro źródłem doświadczeń dla Polski (pol.). rp.pl, 2013-05-05. [dostęp 2016-01-02].
  8. Romowie z Koszyc oddzieleni murem (pol.). Wirtualna Polska, 2013-07-13. [dostęp 2016-01-03].